Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı

Bülent Hünerli

doi:10.47139/balted.1055188

Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı

Abstract

Bir halkın tarih sahnesindeki yerini siyasi, kültürel ve ekonomik gelişmelerle birlikte tarihî şahsiyetleri ile de ele almak gerekir. Özellikle burada halkının kültürünün ve dilinin tarih sahnesinden silinmesine izin vermeyen bir kişi olarak Mihail Çakir’i anmak yerinde olacaktır. O, Gagauzlar arasında sadece din adamı ve öğretmen kimliği ile öne çıkmamış; Rus ve Rumen idaresinde yaşayan Gagauzlara ana dilleri ile ilk yazılı eserleri vermiş ve böylelikle halkı arasında müstesna bir yere sahip olmuştur. Mihail Çakir, Gagauzların ana dilde ibadet etme konusunda oldukça emek harcamıştır. Hristiyan Ortodoks olan Gagauzların ana dilinde ibadet etmelerini bir zaruret görmüştür. Yine Gagauzların tarihine de eğilen Çakir, “Besarabiyalı Gagauzların İstoriyası” adlı eseri kaleme almıştır. Çakir’in diğer dikkate değer bir eseri de Besarabyalı Gagauzlar için hazırladığı Gagauzca (Türkçe)- Rumence Sözlük adlı eserdir. Bu eser küçük hacimde bir eser olmakla beraber bir Gagauz tarafından kaleme alınan ve müstakil bir eser olarak basılan ilk çalışma olması açısından oldukça önemlidir. Eserde Gagauz kültür ve yaşam tarzına dair pek çok kelimenin geçtiği görülür. Özellikle Gagauzların yaşam tarzlarının bir parçası olan tarım ve hayvancılık ile ilgili terimler bunların başında gelir. Makalemizde bu sözlükte geçen hayvan adları ve hayvancılıkla ilgili terimler üzerinde durulacaktır.

Keywords

References

Arat, R. R. (1979). Kutadgu Bilig III İndeks, İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Ayveri, İ. (2011). Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: Kubbealtı.
Bernşteyn, S. B. (1953). Bolgarsko-Russkiy Slovar’, Moskva: G.İ.
Caferoğlu, A. (1968). Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları
Cebeci, İ., (2010). Örneklerle Deliorman Türk Ağzı Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları
Ciachir, M. (1938). Dicţionar gagauzo (tiurco)-român, Chişinău: Tiparul Moldovenesc.
Bulgar S. S. (2007). Ay Boba Mihail Çakir-Gagauzlar: İstoriya, Adetlär, Dil hem Din, Chişinău: Pontos.
Çebotar P. A., Dron, İ. (2002). Gagauzça-Rusça-Romınca Sözlük. Chişinău: Pontos.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Bülent Hünerli ^*
0000-0002-5668-3942
Türkiye

Publication Date

January 31, 2022

Submission Date

January 8, 2022

Acceptance Date

January 17, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 4 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.47139/balted.1055188

IZ

https://izlik.org/JA53YW98RJ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Hünerli, B. (2022). Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı. Balkanlarda Türk Dili Ve Edebiyatı Araştırmaları, 4(1), 67-80. https://doi.org/10.47139/balted.1055188

AMA

1.Hünerli B. Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı. BALTED. 2022;4(1):67-80. doi:10.47139/balted.1055188

Chicago

Hünerli, Bülent. 2022. “Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları Ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı”. Balkanlarda Türk Dili Ve Edebiyatı Araştırmaları 4 (1): 67-80. https://doi.org/10.47139/balted.1055188.

EndNote

Hünerli B (January 1, 2022) Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı. Balkanlarda Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları 4 1 67–80.

IEEE

[1]B. Hünerli, “Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı”, BALTED, vol. 4, no. 1, pp. 67–80, Jan. 2022, doi: 10.47139/balted.1055188.

ISNAD

Hünerli, Bülent. “Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları Ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı”. Balkanlarda Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları 4/1 (January 1, 2022): 67-80. https://doi.org/10.47139/balted.1055188.

JAMA

1.Hünerli B. Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı. BALTED. 2022;4:67–80.

MLA

Hünerli, Bülent. “Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları Ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı”. Balkanlarda Türk Dili Ve Edebiyatı Araştırmaları, vol. 4, no. 1, Jan. 2022, pp. 67-80, doi:10.47139/balted.1055188.

Vancouver

1.Bülent Hünerli. Mihail Çakir’in Gagauzca - Rumence Sözlüğünde Geçen Hayvan Adları ve Hayvancılıkla İlgili Söz Varlığı. BALTED. 2022 Jan. 1;4(1):67-80. doi:10.47139/balted.1055188

Cited By

Moldova’daki Devlet Okullarında Din Eğitim

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.15869/itobiad.1344048