Review

Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri

Volume: 4 Number: 4 December 15, 2023
EN TR

Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri

Abstract

Zerdeçal yüzyıllardır geleneksel tıp uygulamalarında kullanılan bir tıbbi aromatik bir bitkidir. Bunun yanı sıra yemeklerde baharat olarak, renk verici bir ajan olarak birçok sektörde kullanılmaktadır. Zerdeçaldan elde edilen birçok biyoaktif madde olmakla birlikte çalışmalar genellikle kurkuminoidler ve uçucu yağlar üzerinde yoğunlaşmıştır. Kurkuminoidlerde kurkumin, demetoksi kurkumin (DMC), bisdemetoksi kurkumin (BDMC) öne çıkmaktadır. Uçucu yağlarda dikkat çeken madde ise aromatik turmerondur (ar-turmeron). Bu maddelerin antiinflamatuvar, antikanser, antifungal, antihipertansif, nöroprotektif ve antidiyabetik gibi çok önemli farmakolojik yararları ve potansiyelleri bulunmaktadır ancak çalışmalar henüz yeterli düzeye ulaşmamıştır. Zerdeçaldan aktif maddeleri elde etmek için en çok kullanılan yöntem ekstraksiyon teknikleridir. Geleneksel ekstraksiyon yöntemleri uzun işlem süreleri ve birçok dezavantaj barındırır. Bu yüzden bu teknikler yerini mikrodalga destekli ekstraksiyon, ultrason destekli ekstraksiyon, süper kritik karbon dioksit ekstraksiyonu gibi daha gelişmiş yöntemlere bırakmıştır. Bu yöntemlerde de ekstraksiyon prensibi korunmakla birlikte dezavantajlarını avantaja dönüştürecek yardımcı sistemler eklenmiştir. Elde edilen biyoaktif bileşiklerin saflaştırılması ve belirlenmesi, kalite ve güvenliği sağlamak için önemlidir. Bu amaçla Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC), İnce Tabaka Kromatografisi (TLC), Yüksek Performanslı İnce Tabaka Kromatografisi (HPTLC), Matris Destekli Lazer Desorpsiyonu/İyonizasyon Kütle Spektrometresi (MALDI-MS) ve Sıvı Kromatografi-Mass Spektrometresi (LC-MS) gibi teknikler kullanılır. Her tekniğin kendi avantajları vardır ve en uygun yöntemin seçimi, analizin nicel veya nitel olup olmadığı gibi faktörleri dikkate almalıdır.

Keywords

zerdeçal, kurkumin, biyoaktif bileşen, esansiyel yağlar, ekstraksiyon, kromatografi

References

  1. Albuz, Ö. (2019). Investigation of Cytotoxic Effects of Curcuma Longa, Zingiberaceae and Dianthus Caryophllus, Which are Commonly Used as Food Supplements in Daily Life. Kocatepe Veterinary Journal, 1-1. https://doi.org/10.30607/kvj.593514.
  2. Chatzinasiou, L., Booker, A., Maclennan, E., Mackonochie, M., & Heinrich, M. (2019). Turmeric (Curcuma longa L.) products: What quality differences exist? https://doi.org/10.1016/j.hermed.2019.100281.
  3. Chen, C., Li, L., Zhang, F., Chen, Q., Chen, C., Yu, X., Liu, Q., Bao, J., & Long, Z. (2018). Antifungal activity, main active components and mechanism of Curcuma longa extract against Fusarium graminearum. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0194284.
  4. Chien, M. H., Yang, W. E., Yang, Y. C., Ku, C. C., Lee, W. J., Tsai, M. Y., Lin, C. W., & Yang, S. F. (2020). Dual targeting of the p38 MAPK‐HO‐1 axis and cIAP1/XIAP by demethoxycurcumin triggers caspase‐mediated apoptotic cell death in oral squamous cell carcinoma cells. Cancers, 12(3). https://doi.org/10.3390/cancers12030703.
  5. Czernicka, L., Grzegorczyk, A., Marzec, Z., Antosiewicz, B., Malm, A., & Kukula-Koch, W. (2019). Antimicrobial potential of single metabolites of curcuma longa assessed in the total extract by thin-layer chromatography-based bioautography and image analysis. International Journal of Molecular Sciences, 20(4). https://doi.org/10.3390/ijms20040898.
  6. Çöteli, E., & Karataş, F. (2017). Zerdeçal (Curcuma longa L.) Bitkisindeki Antioksidan Vitaminler ve Glutatyon Miktarları ile Total Antioksidan Kapasitesinin Belirlenmesi. Erciyes University Journal of Natural and Applied Sciences, 33(2).
  7. Dedebaş, T., Dursun Capar, T., Ekici, L., & Yalçın, H. (2021). Yağlı Tohumlarda Ultrasonik-Destekli Ekstraksiyon Yöntemi ve Avantajları. European Journal of Science and Technology. https://doi.org/10.31590/ejosat.759702.
  8. Ding, X., Chen, Y., Zhou, L., Wu, R., Jian, T., Lyu, H., Liu, Y., & Chen, J. (2022). Bisdemethoxycurcumin Attenuated Renal Injury via Activation of Keap1/Nrf2 Pathway in HighFat Diet-Fed Mice. International Journal of Molecular Sciences, 23(13). https://doi.org/10.3390/ijms23137395.
  9. Durak, Z. E. (2013). Adenozin Deaminaz Enziminin Kinetik Davranışı Üzerine Zerdeçal (Curcuma Longa) Ekstresinin Etkilerinin Araştırılması Zahide Esra Durak (C. 28, Sayı 4).
  10. Erkul, C., Özenoğlu, A., Reis, E., Cahit, E., & Reis, E. (2021). Derleme Makale. 4(2), 76-87. https://doi.org/10.06.2021.
APA
Çeliker, R., & Özdemir, Z. Ö. (2023). Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri. Journal of Integrative and Anatolian Medicine, 4(4), 45-62. https://doi.org/10.53445/batd.1309452
AMA
1.Çeliker R, Özdemir ZÖ. Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri. J. Integr. Anatol. Med. 2023;4(4):45-62. doi:10.53445/batd.1309452
Chicago
Çeliker, Ruken, and Zafer Ömer Özdemir. 2023. “Zerdeçal (Curcuma Longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler Ve Ekstraksiyon Yöntemleri”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4 (4): 45-62. https://doi.org/10.53445/batd.1309452.
EndNote
Çeliker R, Özdemir ZÖ (December 1, 2023) Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4 4 45–62.
IEEE
[1]R. Çeliker and Z. Ö. Özdemir, “Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri”, J. Integr. Anatol. Med., vol. 4, no. 4, pp. 45–62, Dec. 2023, doi: 10.53445/batd.1309452.
ISNAD
Çeliker, Ruken - Özdemir, Zafer Ömer. “Zerdeçal (Curcuma Longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler Ve Ekstraksiyon Yöntemleri”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4/4 (December 1, 2023): 45-62. https://doi.org/10.53445/batd.1309452.
JAMA
1.Çeliker R, Özdemir ZÖ. Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri. J. Integr. Anatol. Med. 2023;4:45–62.
MLA
Çeliker, Ruken, and Zafer Ömer Özdemir. “Zerdeçal (Curcuma Longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler Ve Ekstraksiyon Yöntemleri”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine, vol. 4, no. 4, Dec. 2023, pp. 45-62, doi:10.53445/batd.1309452.
Vancouver
1.Ruken Çeliker, Zafer Ömer Özdemir. Zerdeçal (Curcuma longa) Bitkisindeki Aktif Maddeler ve Ekstraksiyon Yöntemleri. J. Integr. Anatol. Med. 2023 Dec. 1;4(4):45-62. doi:10.53445/batd.1309452