Terapötik Amaçlı Kullanılan Biyoflavonoitlerin Biyoyararlanımı

Flavonoitler, değişken fenolik yapılara sahip bir grup doğal bileşiktir ve bitkilerde bulunurlar. 8000’den çok farklı flavonoit tanımlanmıştır ve hala daha yararlı etkileri olan bitki bileşenlerini keşfetmek ve tanımlamak, altta yatan mekanizmalarını ortaya çıkarmak için araştırmalara devam edilmektedir. Flavonoitler ve bunlara yapılan dekoratif modifikasyonlar (hidroksilasyon, glikozilasyon, metilasyon ve asilasyon) sonucu oluşan metabolitler, biyoaktif rollere sahiplerdir. Fitokimyasal grup olan bu moleküller antioksidan, anti-aging, anti-hipertansif, antidiyabetik, antiviral, antiinflamatuar gibi terapötik amaçlarla kullanılmaktadır. Bitki sistemlerinde ise flavonoitler oksidatif stresle mücadeleye yardımcı olur ve büyüme düzenleyicileri olarak hareket eder. İnsanlar için meyve ve sebzeler, çay ve şarap gibi içecekler flavonoitlerin ana kaynaklarını oluşturmaktadır. Flavonoitlerin biyoyararlanımı gıda matrisi ile etkileşimden, karaciğerin aracılık ettiği metabolik süreçlerden, bağırsak ve mikrobiyotadan etkilenerek değişiklik gösterebilir. Biyoyararlanımı düşük olduğu için terapötik etkileri yetersiz kalan bitkisel bileşiklerin farmakokinetik özelliklerini iyileştirmeye çalışmak amacıyla yenilikçi formülasyon yaklaşımları uygulanmaktadır. Bu derleme flavonoitlerin kimyasal yapılarını ve sınıflandırılmasını, insan sağlığındaki faydalı rollerini, etki mekanizmalarını, biyorarlanımını ve terapötik olarak kullanılan flavonoitleri vurgulamaktadır.

Flavonoids are a diverse group of natural compounds with variable phenolic structures found in plants. Over 8000 different flavonoids have been identified, and research continues to explore and identify plant components with beneficial effects, uncovering their underlying mechanisms. Flavonoids and their metabolites resulting from modifications (hydroxylation, glycosylation, methylation, and acylation) possess bioactive roles, serving purposes such as antioxidants, anti-aging, anti-hypertensive, antidiabetic, antiviral, and anti-inflammatory agents. In plant systems, flavonoids assist in combating oxidative stress and act as growth regulators. Fruits, vegetables, tea, and beverages like black grapes constitute the main sources of flavonoids for humans. The bioavailability of flavonoids can vary due to interactions with the food matrix, metabolic processes mediated by the liver, and influence from the intestine and microbiota. Innovative formulation approaches are being implemented to enhance the pharmacokinetic properties of plant compounds with low bioavailability, thereby improving their therapeutic effects. This review is prepared using appropriate keywords in databases such as PubMed, Google Scholar, National Thesis Centre, and ScienceDirect, highlights the chemical structures and classification of flavonoids, their beneficial roles in human health, mechanisms of action, bioavailability, and therapeutically used flavonoids.