Araştırma Makalesi

Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği

Cilt: 4 Sayı: 1 11 Eylül 2026
PDF İndir

Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği

Öz

Doğanın, insan davranışlarının veya gerçekliğin sanattaki taklidi (öykünme) veya yansıtması anlamına gelen “mimetik” bir tasarı ve ifade biçimi olan tiyatro, sahnede canlandırılmak üzere kaleme alınan kurgusal edebî türlerden biridir. Öykünmecilik/taklitçilik anlamına gelen “mimetik sanat” kuramının sahnesini ifade eden “tiyatro” türü eserler, diğer edebî eserlerde olduğu gibi gerçek yaşamdan yola çıkılarak kurgulanır. Olay/ dramatik örgü, kişi, yer, zaman ve anlatıcı ögelerinin yazarın hayal gücü ve dili kullanma becerileriyle yapılandırıldığı bu eserlerin derinliği ve okur üzerindeki tesiri, yazarın kurgu yeteneğiyle ortaya çıkar. Geniş anlamı ile her türlü edebî eser, radyo oyunu, dizi film, sinema filmi veya televizyon yapıtındaki hayalî anlatıları ifade eden kurgu(sal) yapı(t) da; kişi, olay/ dramatik örgü, yer, zaman ve anlatıcı unsurlarının, hayal gücünden faydalanılarak bir araya getirilmesiyle inşa edilir. Tiyatro türünün doğuşu ve Türk tiyatrosunun tarihi seyri üzerine temellendirilen bu çalışmada, “teatral gerçeklik” ve “mimetik ikna” konularına odaklanılarak, başarılı bir tiyatro eseri kurgulamada bu ögelerin rolü ve tesiri irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristoteles (2019). Poetika -Şiir Sanatı Üzerine-, çev.: A. Çokona ve Ö. Aygün, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  2. Banarlı, N. S. (1971). Resimli Türk Edebiyatı Tarihi II, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  3. Besant, W. ve James, H. (2018). Kurgu Sanatı, çev.: T. D. Odabaşı, İstanbul: Laputa Kitap.
  4. Cebeci, O. (2016). Komik Edebi Türler: Parodi Satir ve İroni, İstanbul: İthaki Yayınları.
  5. Erhat, A. (1967). Önsöz, (s. v-xvi), Zincire Vurulmuş Prometheus (2013), ed.: A. A. İnal, çev.: A. Erhat ve S. Eyüboğlu, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  6. Freire, P. (2018). Ezilenlerin Pedagojisi, çev.: D. Hattatoğlu ve E. Özbek, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Günay Erkol, Ç. (2020). Yetmişli Yıllarda Edebiyat, (s. 793-817), haz.: M. K. Kaynar, Türkiye’nin 1970’li Yılları, İstanbul: İletişim Yayınları.
  8. Külahlıoğlu İslam, A. (2018). Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu, (s. 379-398), ed.: R. Korkmaz, Yeni Türk Edebiyatı 1839-2000 El kitabı, Ankara: Grafiker Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tiyatro Kuramı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

11 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İlaslan, S. (2026). Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği. BAU ART Sanat Dergisi, 4(1), 1-20. https://izlik.org/JA69GS23MG
AMA
1.İlaslan S. Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği. BAU ART Sanat Dergisi. 2026;4(1):1-20. https://izlik.org/JA69GS23MG
Chicago
İlaslan, Seher. 2026. “Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği”. BAU ART Sanat Dergisi 4 (1): 1-20. https://izlik.org/JA69GS23MG.
EndNote
İlaslan S (01 Eylül 2026) Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği. BAU ART Sanat Dergisi 4 1 1–20.
IEEE
[1]S. İlaslan, “Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği”, BAU ART Sanat Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 1–20, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69GS23MG
ISNAD
İlaslan, Seher. “Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği”. BAU ART Sanat Dergisi 4/1 (01 Eylül 2026): 1-20. https://izlik.org/JA69GS23MG.
JAMA
1.İlaslan S. Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği. BAU ART Sanat Dergisi. 2026;4:1–20.
MLA
İlaslan, Seher. “Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği”. BAU ART Sanat Dergisi, c. 4, sy 1, Eylül 2026, ss. 1-20, https://izlik.org/JA69GS23MG.
Vancouver
1.Seher İlaslan. Tiyatronun Tarihi Seyri ve Kurgunun Teatral Gerçekliği. BAU ART Sanat Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2026;4(1):1-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69GS23MG