Research Article

Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi

Volume: 25 Number: 1 January 16, 2023
EN TR

Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılık analizi, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Arazi çalışmalarıyla heyelan envanteri haritası oluşturulmuş ve heyelan oluşumuna etki ettiği düşünülen 9 adet girdi parametresi belirlenmiştir. Bunlar; litoloji, eğim, arazi kullanımı, topoğrafik yükseklik, normalize edilmiş bitki örtüsü indeksi (NDVI), akarsulara mesafe, topoğrafik nemlilik indeksi (TWI), eğrisellik ve bakı parametreleridir. Öncelikle belirlenen parametreler arasında bir karşılaştırma matrisi oluşturulmuş ve her bir parametrenin ağırlığı hesaplanmıştır. Hesaplanan ağırlık değerleri; litoloji için 0,251, eğim için 0,198, arazi kullanımı için 0,167, topoğrafik yükseklik için 0,117, NDVI için 0,086, akarsulara mesafe için 0,063, TWI için 0,054, eğrisellik için 0,039, bakı için 0,025 şeklindedir. Parametrenin alt sınıfları için de matrisler oluşturularak her bir alt sınıf için de ağırlıklar hesaplanmıştır. Hesaplanan bu ağırlık değerleri ilgili parametre haritalarına Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) platformunda atanmıştır. AHP ile üretilen heyelan duyarlılık haritasına göre çalışma alanının %7,22’si çok düşük, %24,18’i düşük, %36,97’si orta, %27,92’si yüksek ve %3,71’i çok yüksek heyelan duyarlılığına sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Heyelan duyarlılık haritasının performans analizi için ROC eğrisi yöntemi kullanılmıştır. Buna göre AHP yöntemiyle üretilen heyelan duyarlılık haritasının AUC değeri 0.893 olarak bulunmuştur. Bu değer, modelin doğrulunun ve dikkate alınan parametreler ile heyelan envanterinin tatminkar sonuçlar ürettiği şeklinde yorumlanmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Project Number

2022/063

References

  1. Cruden, D. M. and Varnes, D. J., Landslide types and process. In Landslides: Investigation and Mitigation, (1996).
  2. Varnes, D. J., Landslide hazard zonation: A review of principles and practice. In UNESCO Press. https://doi.org/10.1007/BF02594720, (1984).
  3. Aleotti, P. and Chowdhury, R., Landslide hazard assessment: Summary review and new perspectives. In Bulletin of Engineering Geology and the Environment. https://doi.org/10.1007/s100640050066, (1999).
  4. Çanakkale İl Afet Risk Azaltma Raporu (İRAP), Çanakkale İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, (2021).
  5. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, https://www.mgm.gov.tr/, (2022).
  6. Dönmez, M., Akçay, A.E., Duru, M., Ilgar, A., Pehlivan, Ş., 1/100 000 Ölçekli Türkiye jeoloji haritaları Çanakkale h-17 paftası. Rapor No: 101, (2008)
  7. Tarım ve Orman Bakanlığı, Corine projesi arazi kullanımı sınıflandırması. https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal/, (2022)
  8. Rouse, J. W., Haas, R. H., Schell, J. A. and Deering, D. W., Monitoring vegetation systems in the Great Plains with ERTS. Proceedings of the Third Earth Resources Technology Satellite-1 Symposium, 301−317. Greenbelt, MD: NASA, (1974).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 16, 2023

Submission Date

November 22, 2022

Acceptance Date

January 4, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 25 Number: 1

APA
Berber, S., & Ceryan, Ş. (2023). Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(1), 305-316. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462
AMA
1.Berber S, Ceryan Ş. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25(1):305-316. doi:10.25092/baunfbed.1208462
Chicago
Berber, Samet, and Şener Ceryan. 2023. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1): 305-16. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462.
EndNote
Berber S, Ceryan Ş (January 1, 2023) Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 1 305–316.
IEEE
[1]S. Berber and Ş. Ceryan, “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 1, pp. 305–316, Jan. 2023, doi: 10.25092/baunfbed.1208462.
ISNAD
Berber, Samet - Ceryan, Şener. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/1 (January 1, 2023): 305-316. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462.
JAMA
1.Berber S, Ceryan Ş. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25:305–316.
MLA
Berber, Samet, and Şener Ceryan. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 1, Jan. 2023, pp. 305-16, doi:10.25092/baunfbed.1208462.
Vancouver
1.Samet Berber, Şener Ceryan. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023 Jan. 1;25(1):305-16. doi:10.25092/baunfbed.1208462

Cited By