EN
TR
Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi
Abstract
Bu çalışmada Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılık analizi, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Arazi çalışmalarıyla heyelan envanteri haritası oluşturulmuş ve heyelan oluşumuna etki ettiği düşünülen 9 adet girdi parametresi belirlenmiştir. Bunlar; litoloji, eğim, arazi kullanımı, topoğrafik yükseklik, normalize edilmiş bitki örtüsü indeksi (NDVI), akarsulara mesafe, topoğrafik nemlilik indeksi (TWI), eğrisellik ve bakı parametreleridir. Öncelikle belirlenen parametreler arasında bir karşılaştırma matrisi oluşturulmuş ve her bir parametrenin ağırlığı hesaplanmıştır. Hesaplanan ağırlık değerleri; litoloji için 0,251, eğim için 0,198, arazi kullanımı için 0,167, topoğrafik yükseklik için 0,117, NDVI için 0,086, akarsulara mesafe için 0,063, TWI için 0,054, eğrisellik için 0,039, bakı için 0,025 şeklindedir. Parametrenin alt sınıfları için de matrisler oluşturularak her bir alt sınıf için de ağırlıklar hesaplanmıştır. Hesaplanan bu ağırlık değerleri ilgili parametre haritalarına Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) platformunda atanmıştır. AHP ile üretilen heyelan duyarlılık haritasına göre çalışma alanının %7,22’si çok düşük, %24,18’i düşük, %36,97’si orta, %27,92’si yüksek ve %3,71’i çok yüksek heyelan duyarlılığına sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Heyelan duyarlılık haritasının performans analizi için ROC eğrisi yöntemi kullanılmıştır. Buna göre AHP yöntemiyle üretilen heyelan duyarlılık haritasının AUC değeri 0.893 olarak bulunmuştur. Bu değer, modelin doğrulunun ve dikkate alınan parametreler ile heyelan envanterinin tatminkar sonuçlar ürettiği şeklinde yorumlanmıştır.
Keywords
Supporting Institution
Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi
Project Number
2022/063
References
- Cruden, D. M. and Varnes, D. J., Landslide types and process. In Landslides: Investigation and Mitigation, (1996).
- Varnes, D. J., Landslide hazard zonation: A review of principles and practice. In UNESCO Press. https://doi.org/10.1007/BF02594720, (1984).
- Aleotti, P. and Chowdhury, R., Landslide hazard assessment: Summary review and new perspectives. In Bulletin of Engineering Geology and the Environment. https://doi.org/10.1007/s100640050066, (1999).
- Çanakkale İl Afet Risk Azaltma Raporu (İRAP), Çanakkale İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, (2021).
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü, https://www.mgm.gov.tr/, (2022).
- Dönmez, M., Akçay, A.E., Duru, M., Ilgar, A., Pehlivan, Ş., 1/100 000 Ölçekli Türkiye jeoloji haritaları Çanakkale h-17 paftası. Rapor No: 101, (2008)
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Corine projesi arazi kullanımı sınıflandırması. https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal/, (2022)
- Rouse, J. W., Haas, R. H., Schell, J. A. and Deering, D. W., Monitoring vegetation systems in the Great Plains with ERTS. Proceedings of the Third Earth Resources Technology Satellite-1 Symposium, 301−317. Greenbelt, MD: NASA, (1974).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 16, 2023
Submission Date
November 22, 2022
Acceptance Date
January 4, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 25 Number: 1
APA
Berber, S., & Ceryan, Ş. (2023). Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(1), 305-316. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462
AMA
1.Berber S, Ceryan Ş. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25(1):305-316. doi:10.25092/baunfbed.1208462
Chicago
Berber, Samet, and Şener Ceryan. 2023. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1): 305-16. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462.
EndNote
Berber S, Ceryan Ş (January 1, 2023) Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 1 305–316.
IEEE
[1]S. Berber and Ş. Ceryan, “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 1, pp. 305–316, Jan. 2023, doi: 10.25092/baunfbed.1208462.
ISNAD
Berber, Samet - Ceryan, Şener. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/1 (January 1, 2023): 305-316. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1208462.
JAMA
1.Berber S, Ceryan Ş. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25:305–316.
MLA
Berber, Samet, and Şener Ceryan. “Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) Arasındaki Bölgenin Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemiyle (AHP) Değerlendirilmesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 1, Jan. 2023, pp. 305-16, doi:10.25092/baunfbed.1208462.
Vancouver
1.Samet Berber, Şener Ceryan. Güzelyalı-Lapseki (Çanakkale) arasındaki bölgenin heyelan duyarlılığının analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle (AHP) değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023 Jan. 1;25(1):305-16. doi:10.25092/baunfbed.1208462
Cited By
Determination of landslide susceptibility with Analytic Hierarchy Process (AHP) and the role of forest ecosystem services on landslide susceptibility
Environmental Monitoring and Assessment
https://doi.org/10.1007/s10661-023-12100-0Heyelan Duyarlılığının Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Frekans Oranı (FR) ile Belirlenmesi: Kürk Çayı Havzası (Elazığ) Örneği
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.1572408Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Kürtün Irmağı Havzası’nda (Samsun) heyelan duyarlılık analizi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1719504