Research Article

Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi

Volume: 25 Number: 2 July 7, 2023
EN TR

Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi

Abstract

Bu çalışmada fumigant olarak uygulanan farklı dozlardaki (1, 3, 5 µL/L hava dozu) nane esansiyel yağının Ephestia kuehniella (Zeller)’nın iki farklı gelişim evresinin (son dönem larva ve ergin dişi) biyolojik parametreleri üzerindeki zamana bağlı etkisi incelenmiştir. Nane uçucu yağına maruz kalan son evre larvaların koza örme süresi, puplaşma süresi, pupal periyot, ergin öncesi gelişim süresi ve ergin ağırlığı ile bu larvalardan gelişen dişilerin hayat uzunluğu ile fekunditesi araştırılmıştır. Nane esansiyel yağının fumigant olarak düşük miktarlarda uygulandığı çalışmalarımızda uygulama dozuna bağlı olarak, E. kuehniella'nın biyolojik parametrelerinin değiştiği açıkça görülmektedir. Ayrıca farklı zaman dilimlerinde havaya karıştırılan nane uçucu yağının, E. kuehniella’nın farklı evrelerini farklı şekillerde etkilediği belirlendi. Fumigant etkiye maruz kalan E. kuehniella’nın koza örme süresinin ve ergin öncesi gelişme süresinin 24 saatten sonra kısaldığı 72 saatten sonra etkilenmediği belirlenmiştir. Puplaşma süresinin ise iki zaman diliminde de kısaldığı gözlenirken, pupal periyotun 24 saatten sonra kısaldığı ancak 72 saatten sonra uzadığı belirlenmiştir. İki farklı gelişim evresine uygulanan nanenin, doza bağlı olarak fekunditeyi istatistiksel olarak değiştirmesi bir sonraki nesilde popülasyonu düşürürken aynı zamanda ürünlere verilen zararın da düşmesine neden olacaktır.

Keywords

References

  1. Güneş, E., ve Turmuş, E., Dünyada ve Türkiye’de Gıda Güvenliği/Güvencesinin Hububat Sektörü Yönüyle Değerlendirilmesi, Evaluation of Grain Sector in Terms of Food Safety/Security in Turkey and the World, 7, 3, 124-143, (2020).
  2. TMO, https://www.ankaratb.org.tr/lib_upload/duenya%20Hububat%20raporu %202021.pdf, (2021).
  3. Nikolaou, P., Marciniak, P., Adamski, Z., ve Ntalli, N., Controlling Stored Products’ Pests with Plant Secondary Metabolites: A Review, Agriculture, 11,9, 879, (2021).
  4. Rajendran S., Sriranjini V., Plant products as fumigants for stored-product insect control. Journal of Stored Products Research, 44,2, 126-135, (2008).
  5. Kırpık, M.A., Kılıçle, P.A., ve Asker, Y. Y., Defne (Laurus nobilis L.) ve Zahter (Thymbra spicata L.) Uçucu Yağlarının Farklı Konsantrasyonlarda Rhyzopertha dominica (Coleoptera: Bostrichidae) ve Oryzaephilus surinamensis (Coleoptera: Silvanidae) Üzerine Fumigant Etkilerinin Araştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology, 9,3, 1234-1242, (2019).
  6. Hill D.S., Agricultural insect pests of tropics and their control,749, 3 rd. Edition, Cambridge University Press, London, (1987).
  7. De Lima, C.P.F., Insect pests and postharvest problems in the tropics. International Journal of Tropical Insect Science, 8,4-5-6, 673-676, (1987).
  8. Bebber, D., Ramotowski, M. ve Gurr, S., Crop pests and pathogens move polewards in a warming world, Nature Clim Change 3, 985–988, (2013). https://doi.org/10.1038/nclimate1990

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ecology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 6, 2023

Publication Date

July 7, 2023

Submission Date

February 23, 2023

Acceptance Date

June 5, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 25 Number: 2

APA
Çelik Biçer, E., Güner, P., & Er, A. (2023). Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(2), 661-674. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362
AMA
1.Çelik Biçer E, Güner P, Er A. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25(2):661-674. doi:10.25092/baunfbed.1255362
Chicago
Çelik Biçer, Erinç, Pınar Güner, and Aylin Er. 2023. “Nane (Mentha Spicata L.) Uçucu Yağının Depo Zararlısı Ephestia Kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın Iki Farklı Gelişim Evresine Etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (2): 661-74. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362.
EndNote
Çelik Biçer E, Güner P, Er A (July 1, 2023) Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 2 661–674.
IEEE
[1]E. Çelik Biçer, P. Güner, and A. Er, “Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 2, pp. 661–674, July 2023, doi: 10.25092/baunfbed.1255362.
ISNAD
Çelik Biçer, Erinç - Güner, Pınar - Er, Aylin. “Nane (Mentha Spicata L.) Uçucu Yağının Depo Zararlısı Ephestia Kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın Iki Farklı Gelişim Evresine Etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/2 (July 1, 2023): 661-674. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362.
JAMA
1.Çelik Biçer E, Güner P, Er A. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023;25:661–674.
MLA
Çelik Biçer, Erinç, et al. “Nane (Mentha Spicata L.) Uçucu Yağının Depo Zararlısı Ephestia Kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın Iki Farklı Gelişim Evresine Etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 2, July 2023, pp. 661-74, doi:10.25092/baunfbed.1255362.
Vancouver
1.Erinç Çelik Biçer, Pınar Güner, Aylin Er. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2023 Jul. 1;25(2):661-74. doi:10.25092/baunfbed.1255362

Cited By