TR
EN
Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi
Abstract
Bu çalışmada, mermer yüzeylerinin renk ve doku özelliklerine dayalı olarak tür sınıflandırmasının yapılması amaçlanmış; bu doğrultuda görüntü işleme görevlerinde giderek daha güçlü bir alternatif haline gelen Transformer mimarilerinin performansı incelenmiştir. Araştırma kapsamında, 25 farklı mermer türüne ait toplam 5600 görüntüden oluşan bir veri seti kullanılarak Vision Transformer ve Swin Transformer modelleri değerlendirilmiştir. Görüntüler ön işleme adımlarından geçirilerek 224x224 piksel boyutuna getirilmiş; ardından yansıtma, döndürme, parlaklık ve kontrast değişiklikleri gibi veri artırımı teknikleri uygulanarak veri seti 18.275 görüntüye genişletilmiştir. Elde edilen deneysel bulgulara göre, Swin Transformer modeli orijinal veri setinde %97.91 doğruluk oranı gösterirken, veri artırımı uygulandıktan sonra bu oranın %98.74 seviyesine ulaştığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, F1 metriği açısından da Swin Transformer'ın oldukça yüksek bir performans sergilediği görülmüştür. Bu bulgular ışığında, Transformer tabanlı modellerin mermer yüzeylerindeki karmaşık doku ve renk dağılımlarını öğrenmede etkili bir araç olabileceği ve geleneksel evrişimsel sinir ağı yöntemlerine esnek bir alternatif sunabileceği değerlendirilmektedir.
Keywords
References
- Demir, B. G., & Güngör, N. (2013). Mermer Madenciliği ve Çevre. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 5(20), 7-14.
- Yalçın, S., & Uyanık, T. (2001). Dünya Mermer Ticaretinde Türkiye'nin Yeri.
- Çetin, T. (2003). Türkiye mermer potansiyeli, üretimi ve ihracatı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3).
- Bianconi, F., González, E., Fernández, A., ve Saetta, S. A. (2012). Automatic classification of granite tiles through colour and texture features. Expert Systems with Applications, 39(12), 11212–11218.
- Canayaz, M., ve Uludağ, F. (2020). Marble classification using deep neural networks. European Journal of Technique , 10(1), 52–63.
- Gürkan, Ç., ve Palandöken, M. (2021). SMARfacTory-Net: Mermerin sınıflandırılması için bilgisayarlı görü, QR kod ve Android tabanlı teknolojilerle desteklenen sistem tasarımının geliştirilmesi. Computer Science (Special Issue), 347–358.
- Sharma, N., Jain, V., & Mishra, A. (2018). An analysis of convolutional neural networks for image classification. Procedia computer science, 132, 377-384.
- Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., Gomez, A. N., ... ve Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. Advances in Neural Information Processing Systems, 30, 5998–6008.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Image Processing
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 31, 2026
Submission Date
April 24, 2026
Acceptance Date
July 22, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 28 Number: 2
APA
Pekin, A., & Pekin, A. (2026). Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(2), 1022-1138. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1937051
AMA
1.Pekin A, Pekin A. Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;28(2):1022-1138. doi:10.25092/baunfbed.1937051
Chicago
Pekin, Ali, and Abdülkerim Pekin. 2026. “Mermer Yüzeylerinin Otomatik Sınıflandırılmasında Transformer Tabanlı Mimarilerin Karşılaştırmalı Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (2): 1022-1138. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1937051.
EndNote
Pekin A, Pekin A (July 1, 2026) Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 2 1022–1138.
IEEE
[1]A. Pekin and A. Pekin, “Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 2, pp. 1022–1138, July 2026, doi: 10.25092/baunfbed.1937051.
ISNAD
Pekin, Ali - Pekin, Abdülkerim. “Mermer Yüzeylerinin Otomatik Sınıflandırılmasında Transformer Tabanlı Mimarilerin Karşılaştırmalı Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/2 (July 1, 2026): 1022-1138. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1937051.
JAMA
1.Pekin A, Pekin A. Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;28:1022–1138.
MLA
Pekin, Ali, and Abdülkerim Pekin. “Mermer Yüzeylerinin Otomatik Sınıflandırılmasında Transformer Tabanlı Mimarilerin Karşılaştırmalı Analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 2, July 2026, pp. 1022-38, doi:10.25092/baunfbed.1937051.
Vancouver
1.Ali Pekin, Abdülkerim Pekin. Mermer yüzeylerinin otomatik sınıflandırılmasında transformer tabanlı mimarilerin karşılaştırmalı analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026 Jul. 1;28(2):1022-138. doi:10.25092/baunfbed.1937051