Research Article

Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması

Volume: 19 Number: 1 February 4, 2026
EN TR

Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması

Abstract

Bu çalışmada, Türkçe ve İngilizce metinler için özgün anahtar kelime üretiminde kullanılmak üzere TR Dizin veri tabanından geniş kapsamlı iki veri seti oluşturulmuş ve bu veri setleri T5 ile FlanT5 büyük dil modellerine ince ayar yapılarak değerlendirilmiştir. Hiper parametrelerin belirlenmesinde Bayesian optimizasyon yaklaşımı kullanılmış ve bu süreç modellerin öğrenme verimliliğini artırmıştır. Deneysel analizler, özellikle Türkçe modellerin hem n gram tabanlı ölçütlerde hem de anlamsal benzerlik değerlendirmelerinde yüksek başarı sağladığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, büyük dil modellerinin otomatik anahtar kelime üretimi için etkili ve ölçeklenebilir bir çözüm sunduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Thanks

Bu çalışmada elde edilen sonuçların bir kısmı Doç. Dr. Yasin GÖRMEZ tarafından danışmanlığı yapılan, Şeyda Nur ARSLAN tarafından hazırlanacak olan “Türkçe Metinlerde Anahtar Kelime Tahmini: Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Derin Öğrenme Tabanlı Model Geliştirme” başlıklı tezde kullanılacaktır. Bu çalışma aynı zamanda “Detay Danışmanlık Bilgisayar Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş” Ar-Ge merkezinde yürütülen çalışmaların bir ürünüdür, destekleri için teşekkür ederiz. Bu araştırmada yer alan kısmi nümerik hesaplamalar TÜBİTAK ULAKBİM, Yüksek Başarım ve Grid Hesaplama Merkezi’nde (TRUBA kaynaklarında) gerçekleştirilmiştir.

References

  1. Waldherr, A. Maier, D. Miltner, P. ve Günther, E. “Big Data, Big Noise: The Challenge of Finding Issue Networks on the Web”, Social Science Computer Review, c. 35, sy 4, ss. 427-443, Ağu. 2017, doi: 10.1177/0894439316643050.
  2. Cai L. ve Zhu, Y. “The Challenges of Data Quality and Data Quality Assessment in the Big Data Era”, Data Science Journal, c. 14, sy 0, May. 2015, doi: 10.5334/dsj-2015-002.
  3. Grant, M. J. “Key words and their role in information retrieval”, Health Info Libr J, c. 27, sy 3, ss. 173-175, Eyl. 2010, doi: 10.1111/j.1471-1842.2010.00904.x.
  4. Berenci, E. Carpineto, C. Giannini, V. ve Mizzaro, S. “Effectiveness of Keyword-Based Display and Selection of Retrieval Results for Interactive Searches”, içinde Research and Advanced Technology for Digital Libraries, S. Abiteboul ve A.-M. Vercoustre, Ed., Berlin, Heidelberg: Springer, 1999, ss. 106-125. doi: 10.1007/3-540-48155-9_9.
  5. Rose, S. Engel, D. Cramer, N. ve Cowley, W. “Automatic Keyword Extraction from Individual Documents”, içinde Text Mining, John Wiley & Sons, Ltd, 2010, ss. 1-20. doi: 10.1002/9780470689646.ch1.
  6. Maragheh R. Y. ve ark., “LLM-TAKE: Theme Aware Keyword Extraction Using Large Language Models”, 01 Aralık 2023, arXiv: arXiv:2312.00909. doi: 10.48550/arXiv.2312.00909.
  7. Koloski, B. Pollak, S. Škrlj, B. ve Martinc, M. “Out of Thin Air: Is Zero-Shot Cross-Lingual Keyword Detection Better Than Unsupervised?”, 14 Şubat 2022, arXiv: arXiv:2202.06650. doi: 10.48550/arXiv.2202.06650.
  8. Altuncu, E. Nurse, J. R. C. Xu, Y. Guo, J. ve Li, S. “Improving Performance of Automatic Keyword Extraction (AKE) Methods Using PoS Tagging and Enhanced Semantic-Awareness”, Information, c. 16, sy 7, Art. sy 7, Tem. 2025, doi: 10.3390/info16070601.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

February 4, 2026

Publication Date

February 4, 2026

Submission Date

December 8, 2025

Acceptance Date

January 14, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 1

APA
Arslan, Ş. N., Görmez, Y., & Arslan, H. (2026). Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, 19(1), 107-116. https://doi.org/10.54525/bbmd.1838196
AMA
1.Arslan ŞN, Görmez Y, Arslan H. Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19(1):107-116. doi:10.54525/bbmd.1838196
Chicago
Arslan, Şeyda Nur, Yasin Görmez, and Halil Arslan. 2026. “Türkçe Ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması Ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi 19 (1): 107-16. https://doi.org/10.54525/bbmd.1838196.
EndNote
Arslan ŞN, Görmez Y, Arslan H (June 1, 2026) Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19 1 107–116.
IEEE
[1]Ş. N. Arslan, Y. Görmez, and H. Arslan, “Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması”, Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 107–116, June 2026, doi: 10.54525/bbmd.1838196.
ISNAD
Arslan, Şeyda Nur - Görmez, Yasin - Arslan, Halil. “Türkçe Ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması Ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması”. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi 19/1 (June 1, 2026): 107-116. https://doi.org/10.54525/bbmd.1838196.
JAMA
1.Arslan ŞN, Görmez Y, Arslan H. Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026;19:107–116.
MLA
Arslan, Şeyda Nur, et al. “Türkçe Ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması Ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması”. Bilgisayar Bilimleri Ve Mühendisliği Dergisi, vol. 19, no. 1, June 2026, pp. 107-16, doi:10.54525/bbmd.1838196.
Vancouver
1.Şeyda Nur Arslan, Yasin Görmez, Halil Arslan. Türkçe ve İngilizce Anahtar Kelime Üretimi İçin Özgün Veri Seti Oluşturulması ve Büyük Dil Modellerine İnce Ayar Uygulanması. Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 2026 Jun. 1;19(1):107-16. doi:10.54525/bbmd.1838196