Research Article

Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler

Volume: 14 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler

Abstract

Bandırma Genotipi, Karacabey Merinosu gibi etçi özelliği ön planda bulunan bir ırka alternatif olarak geliştirilen bu koyun bölge şartlarına adaptasyon sağlamış ve bölgede yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu nedenle hayvanları tanımlayıcı bazı morfolojik ölçümler yapılmıştır. Bu çalışma 2023-2024 yılında Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nde yürütülmüş olup; araştırmanın hayvan materyali 246 baş dişi kuzu ve 239 baş erkek kuzu olmak üzere toplam 485 baş kuzu ve bu erkek kuzuların içinden rastgele seçilmiş 37 baş erkek kuzular oluşturmuştur. Bandırma erkek kuzularında doğum ağırlıkları, 0 ve 24. saatlerde alınan tartımlarda doğum tiplerine göre; tekiz doğumlar ikiz ve üçüz doğanlara göre, ikiz doğumlar ise üçüz doğumlara göre (P<0,01) anlamlı derecede ağır olarak tespit edildi. 90. (sütten kesim), 180. gün ve 1 yaş canlı ağırlıkta tekiz doğan kuzuların canlı ağırlığı, çoğuz doğanlardan yüksek fakat istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmadığı görüldü. Erkek kuzuların, dişi kuzulara doğum ağırlıkları arasında anlamlı farklar (P<0,01) ortaya çıkarıldı. Fakat 180. gün ve 1 yaş tartımlarında cinsiyet farklılığı istatistiki açıdan önemli olmadığı ölçüldü. Ana yaşının doğum ağırlıklarına etkisi incelendiğinde, daha yaşlı analardan doğan yavruların doğum ve 24. saat ağırlıklarının 2 ve 3 yaşlı analardan doğanlara göre istatistiksel olarak anlamlı fark (P<0,01) taşıdığı görüldü. Fakat yine aynı şekilde tartım yaşı 180. gün ve 1 yaşa gelindiğinde ise anlamlı fark bulunamamıştır. Ayrıca sütten kesimde vücut ölçülerinden: vücut uzunluğu, cidago yüksekliği, göğüs çevresi, göğüs derinliği, sırt yüksekliği, sağrı yüksekliği ve göğüs genişliği sırasıyla, 68.15cm, 62.23cm, 81.57cm, 26.36cm, 62.08cm, 61.09cm, 20.57cm ölçülmüştür. 6. ay için 75.03cm, 66.94cm, 90.36cm, 28.97cm, 66.97cm, 66.75cm, 21.99cm ve 12. ay ölçümlerinde ise 78.97cm, 72.16cm, 112.45cm, 32.39cm, 72.71cm, 71.71cm, 25.29cm olarak tespit edildi. Büyüme özellikleri bakımından bölgede bulunan Karacabey merinosu ırkına alternatif etçi bir ırk olduğu kanaatine varılmıştır.

Keywords

References

  1. Akçapınar, H., Özbeyaz, C., Ünal, N., Avcı, M. (2000). The Possibilities of Developing Dam and Sire Lines Using
  2. Akkaraman, Sakız and Kıvırcık Sheep Breeds for Lamb ProductionI. Fertility in Akkaraman Sheep, Survival Rate and Growth Characteristics of Sakız xAkkaraman F_1 and Kıvırcık x Akkaraman F_1 Lambs. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 24(1), 71-80
  3. Aslan, F.A., Emsen, E. (2017). Terminal Melezlemede Baba Hat Olarak Kullanılan Charollais ile Romanov X Akkaraman (F1) ve Romanov X Morkaraman (F1) Melezleri Kuzularında Doğum Mevsiminin Vücut Özellikleri Üzerine Etkileri. Turkish Journal Of Agriculture-Food Science And Technology, 5(10), 1199-1205.
  4. Çimen M., Soylu D., Soylu İ., Özsoy M.K. (2003). Gıcık Koyunlarında Vücut Ölçüleri, Döl Verimi ve Kuzularda Büyüme Özellikleri, Lalahan Hay Arast Enst Derg, 43(1), 29-34.
  5. Doğan, S., Bülbül, B., Demirci, U., Kırbas, M., Aytekin I., Keskin, I., Ataman, M. B., (2021) Potential use of some body measurements as indirect selection criteria at weaning period in Central Anatolian Merino lambs: canonical correlation example. In. Different Statistical Applications in Agriculture. Iksad Publications, Editör: Keskin Ismail, Mikail Nazire, Altay Yasin, Basım sayısı:1, Sayfa Sayısı 346, ISBN:978-625-8061-07-9
  6. Erol H., Akçadağ H.İ. (2009). Halk Elinde Yetiştirilen Karagül Koyun Sürülerinde Bazı Verim Özellikleri, Lalahan Hay Arast Enst Derg, 49(2), 91-104.
  7. Esen, V.K., Elmacı, C. (2021). The estimation of live weight from body measurements in different meat-type lambs. Journal of Agricultural Sciences, 27(4), 469-475.
  8. Gürcan S., Akçapınar H. (2006). Merinos Koyunlarında Beden Ölçüleri Kullanarak İstatistiki Metotlarla Canlı Ağırlık Tahmini, Lalahan Hay Arast Enst Derg, 46(1), 7-17.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sheep and Goat Breeding and Treatment

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 27, 2025

Acceptance Date

May 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 1

APA
Aydın, M., Yüksel, M. A., Kişi, Y. E., Kaya, Y. A., Aymaz, R., Keleş, M., & Daşkaya, İ. (2025). Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 14(1), 10-20. https://izlik.org/JA53KE96DH
AMA
1.Aydın M, Yüksel MA, Kişi YE, et al. Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi. 2025;14(1):10-20. https://izlik.org/JA53KE96DH
Chicago
Aydın, Mustafa, Mehmet Akif Yüksel, Yiğit Emir Kişi, et al. 2025. “Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 14 (1): 10-20. https://izlik.org/JA53KE96DH.
EndNote
Aydın M, Yüksel MA, Kişi YE, Kaya YA, Aymaz R, Keleş M, Daşkaya İ (June 1, 2025) Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 14 1 10–20.
IEEE
[1]M. Aydın et al., “Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler”, Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, vol. 14, no. 1, pp. 10–20, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53KE96DH
ISNAD
Aydın, Mustafa - Yüksel, Mehmet Akif - Kişi, Yiğit Emir - Kaya, Yunus Ali - Aymaz, Ramazan - Keleş, Murat - Daşkaya, İshak. “Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 14/1 (June 1, 2025): 10-20. https://izlik.org/JA53KE96DH.
JAMA
1.Aydın M, Yüksel MA, Kişi YE, Kaya YA, Aymaz R, Keleş M, Daşkaya İ. Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi. 2025;14:10–20.
MLA
Aydın, Mustafa, et al. “Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler”. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, vol. 14, no. 1, June 2025, pp. 10-20, https://izlik.org/JA53KE96DH.
Vancouver
1.Mustafa Aydın, Mehmet Akif Yüksel, Yiğit Emir Kişi, Yunus Ali Kaya, Ramazan Aymaz, Murat Keleş, İshak Daşkaya. Marmara Bölgesi Etçi Koyun Irkı Geliştirme Çalışması, Bandırma Koyun Genotipi Erkeklerinde Bazı Morfolojik Özellikler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;14(1):10-2. Available from: https://izlik.org/JA53KE96DH