Research Article

SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT

Volume: 8 Number: 1 August 6, 2026
TR EN

SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT

Abstract

XIII ve XIV. yüzyıllar, Anadolu’da Selçuklu Devleti’nin merkezî otoritesinin zayıfladığı ve bağımsız/yarı bağımsız Türk principalitylerinin ortaya çıktığı bir dönüşüm çağıdır. Bu makale, dönemin iki önemli seyyahı olan Venedikli tüccar Marco Polo (1271-1295) ve Faslı hukukçu-derviş İbn Battûta’nın (1325-1354) Anadolu seyahat notlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Her iki seyyahın rotaları, ziyaret ettikleri principality merkezleri (Artuklu, Mengücekli, Saltuklu, Aydınoğlu, Çobanoğulları, Candaroğulları vb.) ve anlatılarında öne çıkan temalar (ticaret, güvenlik, adalet, dinî hayat, mimari, ahilik teşkilatı) incelenmektedir. Makalenin temel argümanı; Marco Polo, Anadolu principalitylerini öncelikle İlhanlı egemenliği altındaki bir ticari coğrafya ve güzergâh olarak görüp değerlendirirken; İbn Battûta, her bir beyliği müstakil bir siyasi, kültürel ve dinî ünite olarak deneyimlemiş ve ayrıntılı biçimde kaydetmiştir. Bu farklı bakış açıları, seyyahların mesleki kimlikleri, içinde bulundukları siyasi konjonktür ve seyahat güzergâhlarındaki farklılıklarla açıklanabilmektedir. Makale, seyahatnamelerin resmî kroniklerde bulunmayan gündelik hayat, kent morfolojisi, yönetim pratikleri ve beylerin tebaa ile ilişkilerine dair eşsiz veriler sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Marco Polo ve İbn Battûta’nın eserleri, Anadolu principalityleri döneminin siyasi coğrafyasını, toplumsal yapısını ve kültürel çeşitliliğini anlamak için birinci elden, karşılaştırmalı ve güvenilir bir kaynak grubu oluşturmaktadır.

Keywords

References

  1. Adams, P. G., Travel Literature and the Evolution of the Novel (Lexington: University Press of Kentucky, 1983).
  2. Alptekin, Çoşkun, “Artuklular”, DİA, III, (İstanbul: TDV Yay., 1991), 415-418.
  3. Anonim Süryani Kroniği (I. ve II. Haçlı Seferleri), çev. İlhan Aslan (İstanbul: Post Yayınevi, 2019).
  4. Baykara, Tuncer, Anadolu’nun Tarihî Coğrafyasına Giriş I: Anadolu Beylikleri, (Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2019).
  5. Cahen, Claude, Osmanlılardan Önce Anadolu’da Türkler, (İstanbul: YKY, 2014).
  6. Clements, J. Marco Polo ve Keşifler Çağı (İstanbul: Say Yayınları, 2020).
  7. Dunn, R. E., The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the 14th Century (Berkeley: University of California Press, 2005).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Contemporary World History (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 6, 2026

Submission Date

May 2, 2026

Acceptance Date

July 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 1

APA
Karakök, T. (2026). SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 8(1), 15-30. https://doi.org/10.52735/bellek.1942973
AMA
1.Karakök T. SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;8(1):15-30. doi:10.52735/bellek.1942973
Chicago
Karakök, Tunay. 2026. “SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT”. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi 8 (1): 15-30. https://doi.org/10.52735/bellek.1942973.
EndNote
Karakök T (August 1, 2026) SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 8 1 15–30.
IEEE
[1]T. Karakök, “SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT”, BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 15–30, Aug. 2026, doi: 10.52735/bellek.1942973.
ISNAD
Karakök, Tunay. “SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT”. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 8/1 (August 1, 2026): 15-30. https://doi.org/10.52735/bellek.1942973.
JAMA
1.Karakök T. SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;8:15–30.
MLA
Karakök, Tunay. “SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT”. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, Aug. 2026, pp. 15-30, doi:10.52735/bellek.1942973.
Vancouver
1.Tunay Karakök. SEYAHATNAMELERDE ANADOLU BEYLİKLERİ: İBN BATTÛTA VE MARCO POLO’NUN GÖZÜNDEN XIII-XIV. YÜZYIL ANADOLU’SUNDA SİYASİ COĞRAFYA, İKTİDAR VE GÜNDELİK HAYAT. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026 Aug. 1;8(1):15-30. doi:10.52735/bellek.1942973