EN
TR
1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI
Abstract
Osmanlı-Rus ilişkileri, 1821 Mora isyanı ile başlayan ayaklanmalar süreciyle bozulmaya başladı. Bu ayaklanmalara destek sağlayan İngiltere, Fransa ve Rusya’nın ortak filolarından oluşan donanmanın 20 Ekim 1827 tarihinde Navarin Limanı’nda Osmanlı Donanması’nı yakması devletler arasında siyasi krize sebep oldu. Donanmasının neredeyse tamamını kaybeden Bâbıâlî’nin tazminat talep etmesi üzerine Rusya, 26 Nisan 1828’de harp ilan ederek, 28 Nisan’da Osmanlı toprakları olan Memleketeyn (Eflak-Boğdan)’i işgal etti. Bu duruma bir süre sessiz kalan Osmanlı Devleti ise 20 Mayıs 1828 tarihinde mecburen karşılık vererek, harbe girdiğini ilan etti. Bu bağlamda çalışmanın kapsamı, sefer organizasyonuna dair İstanbul’dan Halep Eyaleti’ne ve Halep’ten Antakya Kazası’na bildirilen 11 Ocak 1828 tarihli ilk ferman hükümlerinden başlayarak yine 14 Ekim 1829’da harbin bittiğine dair ilk haberin ulaşmasına kadar geçen süreç aralığını kapsamaktadır.
Bu çalışma, -1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi örneğinde-, Halep Eyaleti’nin alt idârî birimi olan Antakya Kazası’nın Osmanlı Devleti sefer organizasyonundaki katkılarını, dönemin kayıtlarından incelemesi bakımından önem taşımaktadır. Çalışmanın temel materyalini, 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi’nin yaşandığı süreçte kaleme alınan 19, 20 ve 21 numaralı Antakya Şer‘iyye Sicilleri ve Osmanlı Arşivi’nden temin edilen belgeler oluşturmaktadır. Ayrıca daha önce yapılan tetkik eserlerden de istifade edilmiştir.
Antakya Kazası’na, harp hazırlığına dair ilk kayıt 11 Ocak 1828 tarihinde ulaşmıştır. Ulaşan emirler doğrultusunda ve 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi sefer organizasyonu kapsamında Antakya Kazası’ndan cephede muharip güç olarak kullanılmak üzere asker veya gerektiğinde asker bedeli talep edilmiştir. Bunun dışında cephedeki ordunun iâşe ihtiyacı için muhtelif erzak kalemleri toplanmaya teşebbüs edilmişse de kazanın cephelere uzaklığı sebebiyle aynî talepler nakdî bedellere çevrilmiştir. Ayrıca Antakya Kazası’nın sınırları dahilinde olan Süveydiye (Samandağ) ve Keseb iskelelerinde olası saldırı ihtimallerine karşı güvenlik önlemlerinin alındığı tespit edilmiştir.
Bu çalışma, -1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi örneğinde-, Halep Eyaleti’nin alt idârî birimi olan Antakya Kazası’nın Osmanlı Devleti sefer organizasyonundaki katkılarını, dönemin kayıtlarından incelemesi bakımından önem taşımaktadır. Çalışmanın temel materyalini, 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi’nin yaşandığı süreçte kaleme alınan 19, 20 ve 21 numaralı Antakya Şer‘iyye Sicilleri ve Osmanlı Arşivi’nden temin edilen belgeler oluşturmaktadır. Ayrıca daha önce yapılan tetkik eserlerden de istifade edilmiştir.
Antakya Kazası’na, harp hazırlığına dair ilk kayıt 11 Ocak 1828 tarihinde ulaşmıştır. Ulaşan emirler doğrultusunda ve 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi sefer organizasyonu kapsamında Antakya Kazası’ndan cephede muharip güç olarak kullanılmak üzere asker veya gerektiğinde asker bedeli talep edilmiştir. Bunun dışında cephedeki ordunun iâşe ihtiyacı için muhtelif erzak kalemleri toplanmaya teşebbüs edilmişse de kazanın cephelere uzaklığı sebebiyle aynî talepler nakdî bedellere çevrilmiştir. Ayrıca Antakya Kazası’nın sınırları dahilinde olan Süveydiye (Samandağ) ve Keseb iskelelerinde olası saldırı ihtimallerine karşı güvenlik önlemlerinin alındığı tespit edilmiştir.
Keywords
References
- BOA. HAT. nr. 1038/42995-H; 444/22258-H; 1232/48006-H; 1232/48006-G; 1232/48006-E; 444/22258-C; 444/22258-B; 444/22258; 444/22258-A.
- Antakya Şer‘iyye Sicili 19; 20; 21.
- Akyıldız, Ali, “Para”, TDVİA (Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi), C. 34, İstanbul 2007, ss. 163-166.
- Beydilli, Kemal, “Vak‘a-i Hayriyye”, TDVİA, C. 42, Ankara 2012, ss. 454-457.
- Boyacı, Niyazi Kayahan, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı Doğu Cephesi’nde İnsan Kaynakları Seferberliği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2019.
- Çakın, Naci, Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi III’ncü Cilt 5’nci Kısım Eki -Osmanlı-Rus Harbi (1828-1829) Etüt-, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1978.
- Dördüncü, Muharrem, “1774 Küçük Kaynarca Antlaşmasından 1841 Londra Sözleşmesine Kadar Boğazlar Meselesi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. III, S. 1 (Haziran 2001), ss. 73-89.
- Emecen, Feridun, “Bedel”, TDVİA, C. 5, İstanbul 1992, ss. 301.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2020
Submission Date
May 22, 2020
Acceptance Date
June 30, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 2 Number: 1
APA
Çaparlar, A., & Avcı, Y. (2020). 1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(1), 36-54. https://izlik.org/JA43SN78AA
AMA
1.Çaparlar A, Avcı Y. 1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2020;2(1):36-54. https://izlik.org/JA43SN78AA
Chicago
Çaparlar, Ahmet, and Yahya Avcı. 2020. “1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI”. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi 2 (1): 36-54. https://izlik.org/JA43SN78AA.
EndNote
Çaparlar A, Avcı Y (June 1, 2020) 1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 2 1 36–54.
IEEE
[1]A. Çaparlar and Y. Avcı, “1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI”, BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 1, pp. 36–54, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA43SN78AA
ISNAD
Çaparlar, Ahmet - Avcı, Yahya. “1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI”. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 2/1 (June 1, 2020): 36-54. https://izlik.org/JA43SN78AA.
JAMA
1.Çaparlar A, Avcı Y. 1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2020;2:36–54.
MLA
Çaparlar, Ahmet, and Yahya Avcı. “1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI”. BELLEK Uluslararası Tarih Ve Kültür Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 1, June 2020, pp. 36-54, https://izlik.org/JA43SN78AA.
Vancouver
1.Ahmet Çaparlar, Yahya Avcı. 1828-1829 OSMANLI-RUS HARBİ’NDE ANTAKYA KAZASI’NIN KATKILARI. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2020 Jun. 1;2(1):36-54. Available from: https://izlik.org/JA43SN78AA