EN
TR
SPORCULARDA DUYGUSAL ZEKÂ VE ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İLİŞKİSİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Özet: Bu çalışmanın amacı sporcularda duygusal zekâ ve zihinsel dayanıklılık ilişkisini yapılan branş türü, cinsiyet ve millilik durumu açısından değerlendirmektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde olup, verilerin analizinde; Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniği ve branş türü, cinsiyet ve millilik durumuna göre analizde bağımsız örneklem t testi, korelasyon analizi, duygusal zekânın, zihinsel dayanıklılığı yordamasına ilişkin olarak çoklu regresyon analizi, grupların karşılaştırmasında ise tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Araştırmaya 18-40 yaş (Ortyaş=22.50±5.08 yıl) arasında bireysel sporlar (n=208) ve takım sporları (n=288) ile amatör ve profesyonel olarak uğraşan toplam 496 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği'' ve ''Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri'' kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre, duygusal zekâ ile zihinsel dayanıklılık arasındaki regresyon katsayısı 0,52 (p<0,01) olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan sporcuların branş türü, cinsiyet ve milli olma durumuna göre istatiksel olarak farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca duygusal zekâ alt boyutlarından duyguların değerlendirilmesi ve duyguların kullanımı alt boyutlarında bireysel sporcuların puan ortalamaları, takım sporcularının puan ortalamalarından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Zihinsel dayanıklılık, güven alt boyutunda ise takım sporcularının puan ortalamaları, bireysel sporcuların puan ortalamalarına göre daha yüksektir. Bireysel sporcular ve takım sporcularında duygusal zekâ, zihinsel dayanıklılığı yordamakta olup duygusal zekâ, toplam varyansın %27'sini açıklayarak, zihinsel dayanıklılığı anlamlı, pozitif etkileyen bir faktör olarak doğrulamaktadır. Sonuç olarak bireysel sporcularda duygusal zekânın, zihinsel dayanıklılığı pozitif yönde yordadığı, takım sporcularında ise zihinsel dayanıklılığa herhangi bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Duygusal zekâ ve zihinsel dayanıklılığa ilişkin bazı alt boyutların yaş gruplarına göre farklılaştığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Adiloğulları, İ. & Görgülü, R. (2015). Sporda duygusal zekâ envanteri’nin uyarlama çalışması. Uluslararası Spor, Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 1(2), 83-94. https://doi.org/10.18826/IJSETS.05333
- Altıntaş, A. ve Koruç, B. P. (2017). Sporda zihinsel dayanıklılık envanterinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi (SZDE). Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 27(4), 163–171. https://doi.org/10.17644/sbd.311985
- Austin, E. J., Saklofske, D. H., Huang, S. H. S. & McKenney, D. (2004). Measurement of trait emotional intelligence: testing and cross-validating a modified version of Schutte et al.’s (1998) measure. Personality and Individual Differences, 36(3), 555–562. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00114-4
- Bektaş, Y. (2006). Kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri ve psikolojik danışman eğitimindeki yeri. Ege Eğitim Dergisi, 7(1),43–45.
- Biglari, S., Sanatkaran, A., Bahari, S. M. & Montazeri, M. (2015). The comparison of team and individual male athletes, mental toughness at different levels of skills. International Journal of Basic Sciences & Applied Research, 4(2), 127-132.
- Bompa, O. (2011). Dönemleme: Antrenman Kuramı ve Yöntemi. Ankara: Spor Yayınevi.
- Civan, A., Arı, R., Görücü, A. & Özdemir, M. (2010). Comparison of the pre and post game state and trait anxiety levels of individual and team athletes. Journal of Human Sciences, 7(1), 193-206.
- Cowden, R. G. (2016). Mental toughness, emotional ıntelligence, and coping effectiveness: an analysis of construct ınterrelatedness among high-performing adolescent male athletes. Perceptual and Motor Skills, 123(3), 737–753. https://doi.org/10.1177/0031512516666027
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sports Medicine
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2021
Submission Date
September 15, 2021
Acceptance Date
December 22, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 2 Number: 2