Research Article

Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri

Volume: 7 Number: 1 June 30, 2022
TR EN

Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri

Abstract

Dünyada yaklaşık 332,5 milyon kübik mil sudan oluşan su kaynaklarının %96’sı okyanus ve denizleri içeren tuzlu su kaynaklarıdır. Geriye kalan %4’lük tatlı su kaynaklarının %68’i buzullarda sıkışmış halde bulunurken, %30’u ise toprak altı suyu olarak yer almaktadır. Kullanılabilir su kaynaklarının doğal nedenlerle bu kadar az olmasının yanı sıra; sanayileşme ve kentleşmenin yarattığı çevre kirliliği, sera gazı emisyonlarının sürekli ve önemli ölçüde artması sonucu oluşan küresel ısınma kaynaklı kuraklık ve yağış rejimlerinde görülen değişiklikler ile geometrik olarak artan nüfus gibi beşeri faktörler kişi başına düşen temiz su miktarının daha da azalmasına yol açmaktadır. Su, kıtlık derecesi giderek artan bir doğal kaynakken, özellikle az gelişmiş ülkelerde yaşanan yoksulluk, bu ülkelerde yaşayan insanların suya erişimini iyice zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada ele alınan veriler, dünyanın özellikle 2030 ve sonrasında çok daha ciddi bir su sorunu ile karşı karşıya kalacağını göstermektedir. Çalışmanın öncelikli amacı, dünyada su stresini ölçen önemli indekslerden biri olan ‘Su Yoksulluğu İndeksi’ (Water Poverity Index-WPI) ile ilgili olarak ülkemizdeki literatür eksikliğinin giderilmesine katkı sağlamaktır. Söz konusu eksikliğin giderilmesi, özellikle bizim gibi su stresi yaşayan ülkelerde gerekli bilimsel çalışmaların yapılarak, politika yapıcılar ve toplum nezdinde konu ile ilgili farkındalığı artırmak açısından oldukça önemlidir. Ayrıca, gelecekte tartışmaya açılması muhtemel görünen su karnesi uygulamasına gerek duyulmaması için, suyun geleceği adına, neler yapabileceğimizi bir kez daha gözden geçirmek yine bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

Keywords

Su Kıtlığı, Su Stresi, Su Yönetimi, Falkenmark İndeksi, Su Yoksulluğu İndeksi

References

  1. Guppy, L. (2014). "The Water Poverty Index in Rural Cambodia and Vietnam: A Holistic Snapshot To İmprove Water Management Planning". Natural Resources Forum, Blackwell Publishing, Vol. 38(3), 203-219, August.
  2. Hakyemez, C. (2019). Su: Yeni Elmas, TSKB Ekonomik Araştırmalar, İstanbul.
  3. Lawrence P. , Meigh J., & Sullivan C. (2002). “The Water Poverty Index: An International Comparison”. Keele Economics Research Papers, Keele University.
  4. Ritchie, H., & Roser, M. (2018). “Water Use and Stress”, Our World in Data, Alınan yer: https://ourworldindata.org/water-use-stress.
  5. Sullivan C. (2002). “Calculating a Water Poverty Index”. World Development, vol. 30, no. 7, 1195–1210.
  6. Statista (2022). “Estimated global population from 10,000 BCE to 2100”, Alınan yer: https://www.statista.com/statistics/1006502/global-population-ten-thousand-bc-to-2050/.
  7. The Economist (2002). “Water Poverty”, Emerging-Market Indicators. December 19, Alınan yer: https://www.economist.com/emerging-market-indicators/2002/12/19/water-poverty.
  8. UNESCO (2000). “Water Use in the World: Present Situation/Future Needs”. Alınan yer: http:// webworld.unesco.org/water/ihp/publications/waterway/webpc/pag16.html
  9. UNESCO (2021). The United Nations World Water Development Report 2021: Valuing Water; Facts And Figures. UNESCO World Water Assessment Programme.
  10. United Nations (2019a). Department of Economic and Social Affairs Population Dynamics. World Population Prospects.
APA
Gökçe, N. (2022). Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 7(1), 189-208. https://doi.org/10.25229/beta.1117054
AMA
1.Gökçe N. Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri. Beta. 2022;7(1):189-208. doi:10.25229/beta.1117054
Chicago
Gökçe, Nihal. 2022. “Küresel Su Stresi Ve Ölçüm Yöntemleri”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 7 (1): 189-208. https://doi.org/10.25229/beta.1117054.
EndNote
Gökçe N (June 1, 2022) Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri. Bulletin of Economic Theory and Analysis 7 1 189–208.
IEEE
[1]N. Gökçe, “Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri”, Beta, vol. 7, no. 1, pp. 189–208, June 2022, doi: 10.25229/beta.1117054.
ISNAD
Gökçe, Nihal. “Küresel Su Stresi Ve Ölçüm Yöntemleri”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 7/1 (June 1, 2022): 189-208. https://doi.org/10.25229/beta.1117054.
JAMA
1.Gökçe N. Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri. Beta. 2022;7:189–208.
MLA
Gökçe, Nihal. “Küresel Su Stresi Ve Ölçüm Yöntemleri”. Bulletin of Economic Theory and Analysis, vol. 7, no. 1, June 2022, pp. 189-08, doi:10.25229/beta.1117054.
Vancouver
1.Nihal Gökçe. Küresel Su Stresi ve Ölçüm Yöntemleri. Beta. 2022 Jun. 1;7(1):189-208. doi:10.25229/beta.1117054