Türkiye’de Phillips Eğrisinin Geçerliliğinin Test Edilmesi

Bu çalışma, genellikle doğrusallık ve parametre sabitliği varsayımları altında tahmin edilen ve işsizlik ile enflasyon ve/veya parasal ücret düzeyi arasında bir değiş-tokuş ilişkisi olduğunu savunan geleneksel Phillips eğrisinin Türkiye ekonomisinde geçerli olup olmadığının sınanması amacıyla yapılmıştır. Bu amaca yönelik olarak 2005:01-2023:09 dönemi aylık verilerinin kullanıldığı bu çalışmada üretici fiyat endeksi, işsizlik oranı (15+ yaş) ve genç işsizlik oranı (15-24 yaş) değişkenlerinin dahil edildiği iki ayrı model kurulmuştur. Çalışmada söz konusu değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin tespit edilmesi amacıyla Johansen Eşbütünleşme Testi analiz aracı olarak tercih edilmiştir. Ekonometrik analiz neticesinde elde edilen bulgulara göre Türkiye ekonomisinde hem genel işsizlik oranları hem de genç işsizlik oranları itibariyle Phillips eğrisinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç özellikle 1960’lı yıllar boyunca Keynesyen iktisatçıların “Phillips eğrisi farklı işsizlik düzeyleri ile enflasyon oranları arasında bir seçim menüsü sunan hem kısa hem de uzun dönemde geçerli ve istikrarlı bir ilişkiyi temsil etmektedir” savını doğrulamaktadır. Bu sebeple Türkiye ekonomisinde 2005 sonrası dönemde sağlanan ve Covid-19 Pandemisi sonrasına kadar devam eden göreli fiyat istikrarının yüksek işsizlik oranları ve eksik istihdam dengesi pahasına olduğu ifade edilebilir.

This study aims to test whether the traditional Phillips curve, which is usually estimated under the assumptions of linearity and parameter constancy and argues that there is a trade-off relationship between unemployment and inflation and/or monetary wage level, is valid in the Turkish economy. For this purpose, two separate models including the producer price index, unemployment rate (15+ years old) and youth unemployment rate (15-24 years old) variables were constructed in this study using monthly data for the period 2005:01-2023:09. To determine the cointegration relationship between these variables, Johansen Cointegration Test was preferred as the analysis tool. According to the findings obtained because of the econometric analysis, it has been determined that the Phillips curve is valid in terms of both general unemployment rates and youth unemployment rates in the Turkish economy. This result confirms the assertion of Keynesian economists, especially during the 1960s, that "the Phillips curve represents a valid and stable relationship in both the short and long run, offering a menu of choices between different levels of unemployment and inflation rates". Therefore, it can be stated that the relative price stability achieved in the Turkish economy in the post-2005 period and continued until the Covid-19 Pandemic was at the expense of high unemployment rates and underemployment balance.