Türkiye Bankacılık Sektöründe Dijital Dönüşüm ve Yenilikçi Finansal Uygulamalar

The digital transformation of the Turkish banking sector accelerated particularly after the early 2000s with the widespread adoption of information technologies, and became more visible in the post-2010 period through the integration of data-driven and algorithmic applications into decision-making and service delivery processes. This study aims to examine the effects of this accelerating transformation on institutional processes within the Turkish banking sector through a comprehensive analysis of the use of artificial intelligence and data-driven technologies. Departing from the assumption that AI-supported applications generate transformative effects on operational functioning, risk management practices, and employee roles, the study seeks to identify the extent to which these technologies are incorporated into banking activities and the functional channels through which this incorporation takes place. Adopting a qualitative research design, the study conducted semi-structured interviews with sector professionals working in units where digital and algorithmic systems are actively employed. The data collected were analyzed using thematic analysis.The findings indicate that digital transformation in the Turkish banking sector produces institutional effects that extend beyond the mere adoption of technological tools. AI-based systems operate as supportive instruments within decision processes and highlight the continuing significance of human judgment in banking operations. Participant evaluations also point to ongoing institutional challenges in implementing ethical governance and transparency principles, which have implications for compliance processes. Overall, the study demonstrates that digital transformation needs to be considered alongside institutional structures, task distribution, and accountability arrangements, and it underscores the importance of strengthening governance practices to support the sector’s strategic adaptation in the coming period.

Türkiye bankacılık sektöründe dijital dönüşüm süreci, özellikle 2000’li yılların başından itibaren bilgi teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla hız kazanmış, 2010 sonrası dönemde ise veri temelli ve algoritmik uygulamaların karar alma ve hizmet sunum süreçlerine entegrasyonu ile daha görünür hâle gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye’deki bankacılık sektöründe hızlanan dijital dönüşümün kurumsal süreçler üzerindeki etkilerini, yapay zekâ ve veri temelli teknolojilerin kullanımı üzerinden kapsamlı bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, yapay zekâ destekli uygulamaların operasyonel işleyiş, risk yönetimi pratikleri ve çalışan rollerinde dönüştürücü etkiler yarattığı varsayımından hareketle, bu teknolojilerin bankacılık faaliyetlerine hangi yoğunlukta ve hangi işlevsel kanallar üzerinden entegre edildiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Nitel araştırma deseni benimsenen çalışmada, dijital ve algoritmik sistemlerin bankacılık faaliyetlerinde aktif olarak kullanıldığı birimlerde görev yapan sektör profesyonelleriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular, Türkiye’deki bankacılık sektöründe dijital dönüşümün teknoloji kullanımının ötesine geçen kurumsal etkiler yarattığını göstermektedir. Yapay zekâ temelli sistemler karar süreçlerinde destekleyici bir araç olarak konumlanmakta ve insan muhakemesinin belirleyici rolünü sürdürdüğünü ortaya koymaktadır. Katılımcı değerlendirmeleri, etik yönetişim ve şeffaflık ilkelerinin uygulanmasında çeşitli kurumsal güçlüklerin devam ettiğini ve bu durumun uyum süreçlerini etkilediğini göstermektedir. Genel olarak çalışma, dijital dönüşümün kurumsal yapılar, görev dağılımı ve hesap verebilirlik düzenleriyle birlikte ele alınması gerektiğini göstermekte ve sektörde geleceğe dönük stratejik uyumun güçlü yönetişim uygulamalarıyla desteklenmesinin önemini vurgulamaktadır.