Döviz Kurunun Yurt İçi Fiyatlara Geçiş Etkisinin Yumuşak Geçişli Regresyon Modeliyle Tahmini

Döviz kurundaki değişimin yurt içi fiyatlar üzerindeki etkisinin bilinmesi enflasyon hedeflemesi stratejisini benimseyen ekonomiler için oldukça önemlidir. Türkiye’de ithal ara malı kullanımı yüksek olduğundan, başta Merkez Bankası olmak üzere iktisadi birimler döviz kurunun fiyatlara geçiş etkisini yakından takip etmektedir. Bu nedenle, geçiş etkisi güncel olarak araştırılması gereken bir konudur. Doğrusal modeller kullanılarak yapılan çalışmalarda geçiş etkisinin simetrik olduğu varsayılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, enflasyon düzeyinin, döviz kurunun tüketici fiyatlarına geçiş etkisini azaltacağı yönündeki Taylor(2000) hipotezinin geçerliliğini Türkiye için incelemektir. Bu incelemede doğrusal olmayan zaman serisi yöntemlerinden yumuşak geçişli regresyon modelden (STR modelinden) yararlanılmıştır. Bu amaçla 2004:01–2018:07 dönemine ilişkin aylık veriler kullanılmıştır. Yıllık tüketici fiyat enflasyonu %7’yi aştığında döviz kurunun tüketici fiyatlarına geçiş etkisi %7,6’dan %11,6’ya çıkmaktadır. Aynı şekilde yıllık üretici fiyat enflasyonu %4,4’ü aştığında döviz kurunun üretici fiyatlarına geçiş etkisinin %24,1’den %37,5’e çıktığı görülmüştür. Çalışmanın sonunda döviz kurunun üretici ve tüketici fiyatlarına geçiş etkisinin enflasyon düzeyine göre doğrusal olmadığı ortaya konulmuş ve Taylor(2000) hipotezinin ilgili dönemde Türkiye’de geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Knowing the effect of the change in the exchange rate on domestic prices is very important for economies adopting the inflation targeting strategy. Due to the high use of imported intermediate goods in the production in Turkey, economic units and especially the Central Bank of Turkish Republic are closely monitoring the impact of exchange rate on prices. Therefore, the exchange rate pass-through is an issue that required to be investigated continually. In studies with using linear models, the passthrough is assumed to be symmetrical. The aim of this study is to examine the validity of Taylor’s(2000) hypothesis that low inflation rate reduces the exchange rate passthrough to prices, for Turkey by employing STR model, which is one of the nonlinear time series methods. For this purpose, monthly data for the period 2004:01-2018:07 were used. If the consumer prices inflation exceeds 7% level, exchange rate passthrough to consumer prices increases from 7,6% to 11,6%. Similarly, if the annual producer price inflation exceeds 4,4% level, exchange rate pass-through to producer prices increases from 24,1% to 37,5%. As a result, it is revealed that the exchange rate pass-through to consumer and producer prices is nonlinear according to inflation level and Taylor’s (2000) hypothesis is valid in the relevant period of Turkey.