Türkiye'de Uluslararası Turizm Talebinin Dinamik Panel Veri Analizi
Abstract
Türkiye Akdeniz’e kıyısı olan, tarihi ve kültürel dokusuyla dikkat çeken önemli turizm destinasyonlarından biridir. Yabancı turistler sayesinde turizm sektörü Türk ekonomisine döviz getirisi sağlayan sektörlerin başında gelmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin uluslararası turizm talebini belirleyen faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaçla, Türkiye’ye turist gönderen 24 ülkenin 2010-2017 yıllarına ilişkin verilerinden yararlanılmıştır. Uluslararası turizm talebini temsilen ülkeye gelen yabancı turist sayısı kullanılmıştır. Modelde turist tercihlerinin değişen yapısı dikkate alındığı için dinamik panel veri analizi uygulanmıştır. Bağımlı değişkenin gecikmeli değerinin açıklayıcı değişken olarak modele eklenmesi sayesinde turistlerin sadakati ve tavsiyeleri ölçülebilmektedir. Bir dönem önceki turizm talebinin, kişi başı gelirin, arz kapasitesinin ve Türkiye’deki politik istikrarın turizm talebini olumlu etkilediği; göreli fiyat, terör olayları ve 2016’daki darbe girişiminin turizm talebini olumsuz etkilediği; nispi döviz kurlarının ise turizm talebini etkilemediği saptanmıştır.
Keywords
References
- Anderson, T. W. & Hsiao C. (1982). Formulation and Estimation of Dynamic Models Using Panel Data. Journal of Econometrics, 18(1), 47-82. doi: 10.1016/0304-4076(82)90095-1
- Arellano, M. & Bond, S. (1991). Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations. Review of Economic Studies, 58(2), 277-297. doi: 10.2307/2297968
- Aslan, A., Kaplan, M. & Kula, F. (2008). International Tourism Demand for Turkey: A Dynamic Panel Data. Munich Personel RePEc Archive, MPRA Paper No. 10601. Alınan yer https://mpra.ub.uni-muenchen.de/10601/
- Aydın, A., Darıcı, B. & Taşçı, H. M. (2015). Uluslararası Turizm Talebini Etkileyen Ekonomik Faktörler: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 45, 143-177. doi: 10.18070/euiibfd.85938
- Başar, S., Künü, S. & Hopoğlu, S. (2016). Terörün BRICS ve MINT Ülkelerindeki Turizm Faaliyetleri Üzerine Etkisi. Ekonomik Yorumlar, 53(618), 43-50. Alınan yer http://www.ekonomikyorumlar.com.tr/files/articles/152820006111_3.pdf
- Doğru, T., Sarıkaya-Türk, E. & Crouch, G. I. (2017). Remodeling International Tourism Demand: Old Theory and New Evidence. Tourism Management, 60, 47-55. doi: 10.1016/j.tourman.2016.11.010
- Garin-Munõz, T. (2006). Inbound International Tourism to Canary Islands: A Dynamic Panel Data Model. Tourism Management, 27(2), 281-291. doi: 10.1016/j.tourman.2004.10.002
- Garin-Munõz, T. & Montero-Martin, L. F. (2007). Tourism in the Balearic Islands: A Dynamic Model for International Demand Using Panel Data. Tourism Management, 28(5), 1224-1235. doi: 10.1016/j.tourman.2006.09.024
- Güriş, S. (Ed.). (2015). Stata ile Panel Veri Modelleri. Der Yayınları
- Habibi, F. & Abbasinejad, H. (2011). Dynamic Panel Data Analysis of European Tourism Demand in Malaysia. Iranian Economic Review, 15(29), 27-41. doi: 10.22059/ ier.2011.32721
