Research Article

Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi

Volume: 8 Number: 1 April 29, 2025
TR EN

Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi

Abstract

Kozmetik sektörünün gösterdiği büyüme eğilimi tüketici tercihlerinin kuşak bazında incelenmesini önemli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de Z kuşağının kozmetik markası tercihlerinde etkili faktörlerin cinsiyet ve eğitim durumuna göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. Türkiye’de yaşayan ve Z kuşağında yer alan 387 katılımcı bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma verileri 2 Mart 2024- 2 Nisan 2024 tarihleri arasında 18-27 yaş aralığında bulunan Z kuşağı bireylerden çevrimiçi anketlerle toplanmıştır. Analizlerde betimleyici istatistiklerden, ki-kare ve etki büyüklüğü (Cramer’s V) testlerinden faydalanılmıştır. Analiz sonucunda, kozmetik markası tercihini belirlemede en önemli unsurun ürün kalitesi olduğu, ünlülerin rol aldığı reklamların ise en az öneme sahip olduğu tespit edilmiştir. Z kuşağının ürünlerin içeriğine önem verdiği, çevreyi ve hayvan refahını önemsediği ise bir diğer bulgudur. Yapılan ki-kare testi sonucunda, katılımcıların kanserojen içerik barındırmama, organik içerik, çevre dostu olma, üretiminde hayvan deneyleri kullanılmamış olması, ürün menşei, promosyon, indirim ve hediyeli ürünlerle ilişkin ifadelere verdikleri yanıtlar cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Markaların çevre dostu olması, üretimde hayvan deneyleri kullanılmamış olması ve ürün menşeine yönelik ifadelere verilen yanıtlar ise hem cinsiyete hem eğitim durumuna göre farklılık göstermektedir.

Keywords

Tüketici Davranışı, Marka Tercihi, Z Kuşağı, Cinsiyet Farklılığı, Eğitim Farklılığı

Supporting Institution

Bu araştırma herhangi bir kurum tarafından fon desteği almamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma için Bursa Uludağ Üniversitesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'ndan 23/02/2024 tarih ve 2024-02/17 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

References

  1. Abrudan, M., & Tatu, S. (2019). Corporate social responsibility in the romanian cosmetic industry. Studia Universitatis Babes-Bolyai, Ephemerides, 64(2), 5-37.
  2. Agrawal, D. K. (2022). Determining behavioural differences of Y and Z generational cohorts in online shopping. International Journal of Retail & Distribution Management, 50(7), 880-895.
  3. Agrawal, D. K. (2023). COVID-19-induced shopping behavioural shifts justifying pandemic as ‘defining moment’for generation Z. International Journal of Retail & Distribution Management, 51(5), 611-628.
  4. Ali, A. (2022). Does influencer eWOM marketing impact purchase intention within the beauty industry? [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Dublin, National College of Ireland.
  5. Alkhayyal, B., Labib, W., Alsulaiman, T., & Abdelhadi, A. (2019). Analyzing sustainability awareness among higher education faculty members: A case study in Saudi Arabia. Sustainability, 11(23), 1-13.
  6. Altunışık, R. (2008). Anketlerde veri kalitesinin iyileştirilmesi için öntest pilot test yöntemleri. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-17.
  7. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya yayıncılık.
  8. Altuntuğ, N. (2012). Kuşaktan kuşağa tüketim olgusu ve geleceğin tüketici profili. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 203-212.
  9. Aşık, N. A. (2019). X ve Z kuşağı tüketicilerin yiyecek tercihlerini etkileyen faktörler (Factors affecting food preferences of X and Z generation consumers). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(4), 2599-2611.
  10. Aştunışık, R., Özdemir, S., Torlak, Ö. (2014). Pazarlama ilkeleri ve yönetimi (1.bs.). İstanbul: Beta yayıncılık.
APA
Avgan, S., & Arslan Yıldız, R. (2025). Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1), 40-56. https://doi.org/10.38057/bifd.1668559
AMA
1.Avgan S, Arslan Yıldız R. Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;8(1):40-56. doi:10.38057/bifd.1668559
Chicago
Avgan, Sıla, and Reyhane Arslan Yıldız. 2025. “Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 8 (1): 40-56. https://doi.org/10.38057/bifd.1668559.
EndNote
Avgan S, Arslan Yıldız R (April 1, 2025) Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 8 1 40–56.
IEEE
[1]S. Avgan and R. Arslan Yıldız, “Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi”, Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 40–56, Apr. 2025, doi: 10.38057/bifd.1668559.
ISNAD
Avgan, Sıla - Arslan Yıldız, Reyhane. “Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 8/1 (April 1, 2025): 40-56. https://doi.org/10.38057/bifd.1668559.
JAMA
1.Avgan S, Arslan Yıldız R. Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi. 2025;8:40–56.
MLA
Avgan, Sıla, and Reyhane Arslan Yıldız. “Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, vol. 8, no. 1, Apr. 2025, pp. 40-56, doi:10.38057/bifd.1668559.
Vancouver
1.Sıla Avgan, Reyhane Arslan Yıldız. Z Kuşağı Tüketicilerin Kozmetik Markası Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi. 2025 Apr. 1;8(1):40-56. doi:10.38057/bifd.1668559