Türkiye'de Jeopolitik Riskin Hava Yolu Taşımacılığına Etkileri: Gelişmiş Fourier Tabanlı Testlerle Bir İnceleme

Bu çalışmada, Türkiye’de jeopolitik riskin havayolu taşımacılığı üzerindeki etkisi 2007–2024 dönemi aylık verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Uygulamada, jeopolitik risk endeksi ile havayolu yük ve yolcu taşımacılığı arasındaki ilişki, yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier tabanlı zaman serisi yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular, jeopolitik riskin havayolu yük ve yolcu taşımacılığı değişkenleri arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunması nedeniyle FMOLS ve DOLS katsayı tahmincisi ile eşbütünleşme katsayıları belirlenmiştir. Bu bulgular, değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermektedir. Toda-Yamamoto ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçları, değişkenler arasında nedensellik ilişkisi olmadığını göstermektedir.

In this study, the impact of geopolitical risk on air transport in Türkiye was analyzed using monthly data from 2007 to 2024. In the empirical analysis, the relationship between the geopolitical risk index and air cargo and passenger transport was examined using Fourier-based time series methods that take structural breaks into account. The findings indicate that, due to the cointegration relationship between the variables of geopolitical risk and air cargo and passenger transportation, the cointegration coefficients were determined using the FMOLS and DOLS coefficient estimators. These findings show that there is no significant long-term relationship between the variables. According to the results of the Toda-Yamamoto and Fourier Toda-Yamamoto causality tests, no causality relationship was found between the variables.