Türkiye'de Jeopolitik Riskin Hava Yolu Taşımacılığına Etkileri: Gelişmiş Fourier Tabanlı Testlerle Bir İnceleme
Abstract
Bu çalışmada, Türkiye’de jeopolitik riskin havayolu taşımacılığı üzerindeki etkisi 2007–2024 dönemi aylık verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Uygulamada, jeopolitik risk endeksi ile havayolu yük ve yolcu taşımacılığı arasındaki ilişki, yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier tabanlı zaman serisi yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular, jeopolitik riskin havayolu yük ve yolcu taşımacılığı değişkenleri arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunması nedeniyle FMOLS ve DOLS katsayı tahmincisi ile eşbütünleşme katsayıları belirlenmiştir. Bu bulgular, değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermektedir. Toda-Yamamoto ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçları, değişkenler arasında nedensellik ilişkisi olmadığını göstermektedir.
Keywords
Jeopolitik Risk, Havayolu Taşımacılığı, Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik
Supporting Institution
The article did not receive financial support from any institution, organization or funding source.
Ethical Statement
This study does not contain any conditions requiring ethics committee approval.
References
- Aiswarya, S., & Muthumeenakshi, M. (2024). Exploratory bibliometric analysis on geopolitical risk. International Research Journal of Multidisciplinary Scope (IRJMS), 5(4), 1180-1197.
- Bracewell, R. N. (1989). The fourier transform. Scientific American, 260(6), 86-95.
- Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American Economic Review, 112(4), 1194-1225.
- Canöz, N. (2018). Yabancıların havayolu ulaşımını tercih etme nedenleri: Türkiye'ye ait havayolu işletmeleri üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 11(2), 196-213.
- Chen, Y., & Zreik, M. (2025). Geopolitical bottlenecks and air transport connectivity between China and the UAE: Implications for BRICS+ cooperation and sustainable tourism. Sustainability (2071-1050), 17(5).
- Christopoulos, D. K., & Leon-Ledesma, M.A. (2010). Smooth breaks and non-linear mean reversion: Post-bretton woods real exchange rates. Journal of International Money and Finance, 29(6), 1076-1093.
- Çelik, S. (2020). Günümüzde Türkiye'nin Jeopolitik Konumu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(74), 201-210.
- Demiralay, S., & Kilincarslan, E. (2019). The impact of geopolitical risks on travel and leisure stocks. Tourism Management, 75, 460-476.
- Dhmi, (2025, Temmuz 5). https://dhmi.gov.tr/Sayfalar/Istatistikler.aspx?utm_source.
- Doğan, M. A., & Doğan, E. M. (2024). Türk sivil hava taşımacılığı endüstrisinin rekabet gücünün değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 183-196.