Türkiye'de Altın ve ABD Dolarının Beklenen ve Beklenmeyen Enflasyon Duyarlılığı: Rejim Bağımlı Bulgular
Abstract
Bu çalışma, Ocak 2013 ile Aralık 2025 döneminde altın ve ABD doları getirilerinin beklenen ve beklenmeyen enflasyona duyarlılığını incelemekte ve bulguların enflasyondan korunma açısından sonuçlarını değerlendirmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan anket tabanlı enflasyon beklentileri kullanılarak enflasyon duyarlılığını test etmek için genişletilmiş bir Fama-Schwert (1977) modeli uygulanmıştır. Çalışmada, Newey-West standart hatalarına sahip tam örneklem en küçük kareler (OLS) regresyonu, bootstrap standart hatalarına sahip kantil regresyonu, yapısal kırılmaya dayalı alt örneklem regresyonu ve 36 aylık kayan pencere regresyonları dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Sonuçlar, altının ABD dolarından daha geniş bir enflasyon duyarlılığı sergilediğini göstermektedir; zira altının getirileri, koşullu getiri dağılımının büyük bir bölümünde beklenen enflasyonla pozitif ve anlamlı ilişkiler gösterirken, ABD dolarının yalnızca dar bir alt kuyruk duyarlılığı sergilediği bulunmuştur. Beklenmeyen enflasyonun genel olarak altın veya ABD doları üzerinde çok az veya hiç etkisi olmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılının sonlarında yaşanan yapısal kırılmanın ardından, alt örneklem analizi altının enflasyona duyarlılığının beklenen enflasyondan beklenmeyen enflasyona doğru kaydığını gösteren bir rejim değişikliğini ortaya koymaktadır; ancak ABD doları için benzer bir uyum söz konusu değildir. Kırılma sonrası alt örneklem yalnızca 50 aylık gözlem içerdiğinden, 2021 sonrası bulgular kesin olmaktan çok yol gösterici niteliktedir. Kayan pencere tahminleri, her iki ilişkinin de zamanla değişen ve epizodik olduğunu, büyük bozulmaların ise 2018 ve 2021-2022 olmak üzere iki dönemde yoğunlaştığını doğrulamaktadır. Bulgular, Türkiye'deki enflasyona karşı korunmanın rejime bağlı olduğunu ve altının ABD dolarına kıyasla enflasyon riskine karşı daha geniş ancak yine de koşullu bir koruma sağladığını göstermektedir.
Keywords
Enflasyon Duyarlılığı, Enflasyondan Korunma, Beklenen Enflasyon, Beklenmeyen Enflasyon, Rejim Bağımlılığı, Kantil Regresyon
Ethical Statement
Çalışmada yayımlanmış ve kamuya açık ikincil verilerin kullanılması nedeniyle etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin gerekmemektedir.
Expected and Unexpected Inflation Sensitivity of Gold and the U.S. Dollar in Türkiye: Regime-Dependent Evidence
Abstract
This study assesses the sensitivity of gold and U.S. dollar returns to expected and unexpected inflation in Türkiye over January 2013 to December 2025 and evaluates the implications for inflation hedging. An augmented Fama-Schwert (1977) model is used to test for inflation sensitivity using survey-based inflation expectations published by the Central Bank of the Republic of Türkiye. A combination of methods is employed, including full sample Ordinary Least Squares (OLS) regression with Newey-West standard errors, quantile regression with bootstrap standard errors, structural break-based subsample regression, and 36-month rolling-window regressions. Results indicate that gold exhibits broader inflation sensitivity than the U.S. dollar, as gold's returns show positive and significant relationships with expected inflation throughout much of the conditional return distribution, while the U.S. dollar is only found to exhibit a narrow lower-tail-specific sensitivity. Unexpected inflation is generally found to have little or no impact on either gold or the U.S. dollar. After a structural break in late 2021, the subsample analysis demonstrates a regime shift, with the sensitivity of gold shifting away from expected toward unexpected inflation; however, there is no similar adjustment for the U.S. dollar. Because the post-break subsample contains only 50 monthly observations, the post-2021 findings are indicative rather than definitive. Rolling-window estimates confirm that both relationships are time-varying and episodic, with major disruptions concentrated in two periods, namely 2018 and 2021–2022. The evidence suggests that inflation hedging in Türkiye is regime-dependent and that gold provides broader but still conditional protection against inflation risk relative to the U.S. dollar.
Keywords
Inflation Sensitivity, Inflation Hedging, Expected Inflation, Unexpected Inflation, Regime Dependence, Quantile Regression
Ethical Statement
Ethical committee approval and/or legal/special permission are not required, since the study uses published and publicly available secondary data.