Eğitimde Mobil Öğrenme Tabanlı Sanal Gerçeklik Kullanımına Yönelik İçerik Analizi

Year 2025, Volume: 7 Issue: 2, 130 - 150, 31.12.2025

Sinem Basançelebi , Nilhan Köksal , Beste Baş , Gülhan Ünsal , Mesut Erdönmez

https://doi.org/10.53694/bited.1806492

Abstract

Bu çalışmada sanal gerçeklik ve mobil öğrenme kavramları kullanılarak 2019-2023 yılları arasında Web of Science veri tabanında yayımlanan 33 makale çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırma doğrultusunda amaca yönelik incelenen makaleler ülke, anahtar kelime, yayınlandığı dergi, araştırma yöntemi, veri toplama aracı, katılımcı sayısı, katılımcı düzeyi, çalışma türüne göre mobil sanal gerçeklikle ilgili oluşturulan makalelerin bulguları kapsamında içerik analizi gerçekleştirilmiştir. İncelenen makaleler doğrultusunda en fazla çalışmanın Tayvan’da yapıldığı, makalelerde en fazla mobil öğrenme, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik anahtar kelimelerinin kullanıldığı, “Interactive Learning Environments” ve “Journel Of Computer Assisted Learning” dergilerinde daha fazla makalenin yayınlandığı, çalışmalarda en fazla nicel araştırma ve karma araştırma yöntemlerinin kullanıldığı, veri toplamak için anketin daha fazla kullanıldığı, çalışmalarda daha çok lisans öğrencileri ile çalışıldığı ve katılımcı sayısı olarak 1-50 çoğunlukla tercih edildiği görülmüştür. Bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında, bu alanda henüz yeterli sayıda çalışma olmadığı, yapılacak çalışmaların ulusal ve uluslararası literatüre katkı sağlayabileceği söylenebilir.

Keywords

Sanal gerçeklik , mobil öğrenme , mobil uygulama , artırılmış gerçeklik , eğitim

Content Analysis On The Use Of Mobile Learning-Based Virtual Reality In Education

Abstract

This study examined 33 articles published in the Web of Science database between 2019 and 2023 using the concepts of virtual reality and mobile learning, analysing them according to various variables. In line with the research, content analysis was performed on the findings of articles related to mobile virtual reality, which were examined for the purpose of the study, according to country, keyword, journal of publication, research method, data collection tool, number of participants, participant level, and type of study. The analysis revealed that the highest number of studies were conducted in Taiwan, with the keywords mobile learning, virtual reality, and augmented reality being the most frequently used in the articles. more articles were published in the journals ‘Interactive Learning Environments’ and ‘Journal of Computer Assisted Learning’, quantitative and mixed research methods were most frequently used in the studies, questionnaires were more commonly used to collect data, undergraduate students were most frequently involved in the studies, and a participant number of 1-50 was mostly preferred. In light of the findings obtained from this study, it can be said that there are not yet enough studies in this field and that future studies could contribute to the national and international literature.

Keywords

Virtual reality , mobile learning , mobile application , augmented reality , education.

References

• Abdelaziz, M. A., Alaa El Din, M., & Senousy, M. B. (2014). Challenges and issues in building virtual reality- based e-learning system. International Journal of e-Education, e-Business, e-Management and e- Learning, 4(4), 320.
• Akgün, E., ve Ustun, A. B. (2023). Mobil artırılmış gerçeklikle öğrenmeye yönelik içerik analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi,( Dokuz Eylül University Buca Faculty of Education Journal) (56), 362-383.
• Alfarsi, G., Yusof, A. B. M., Tawafak, R. M., Malik, S. I., Mathew, R., & Ashfaque, M. W. (2020). Instructional use of virtual reality in e-learning environments. In 2020 IEEE International Conference on Advent Trends in Multidisciplinary Research and Innovation (ICATMRI) (pp. 1-5). IEEE.
• Altuntaş, B. (2017). Y kuşağının mobil öğrenme uygulama tercihini etkileyen faktörlerin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi,( Journal of Human and Social Sciences Research) 6(6), 89-104. Bonner, E., & Reinders, H. (2018). Augmented and virtual reality in the language classroom: Practical ideas. Teaching english with technology, 18(3), 33-53.
• Bozkurt, D. Ö. A. (2015). Mobil öğrenme: Her zaman, her yerde kesintisiz öğrenme deneyimi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi,( Journal of Open Education Applications and Research) 1(2), 65-81.
• Bütün, M., Budak, V. Ö., Selçuk, M., Emre, İ. E., ve Şimşek, İ. (2019). Eğitimde sanal gerçeklik uygulamalarında erişilebilirlik ve uyumluluk. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (Theory and Practice of Educational Technology), 9(1), 251-275.
• Ceran, M. (1992). Multimedia ve daha da ötesi virtual reality. Bilişim’92 Bildiriler Kitabı (Information Technology '92 Proceedings Book), 184-188.
• Chan, V. (2024). Using a virtual reality mobile application for interpreting learning: listening to the students’ voice. Interactive Learning Environments, 1-14.
• Chang, C. Y., Panjaburee, P., & Chang, S. C. (2024). Effects of integrating maternity VR-based situated learning into professional training on students’ learning performances. Interactive Learning Environments, 1-15.
• Chang, S. C., Hsu, T. C., Chen, Y. N., & Jong, M. S. Y. (2020). The effects of spherical video-based virtual reality implementation on students’ natural science learning effectiveness. Interactive Learning Environments, 28(7), 915-929.
• Çiloğlu, T., Özeren, E., ve Üstün, A. B. (2021). Mobil uygulama geliştirme, yayimlama ve ekonomik gelir etme aşamalarinin incelenmesi: IOS ve Android sistemlerinin karşılaştırması. Yeni Medya Elektronik Dergisi ( New Media Electronic Journal), 5(1), 60-77.
• Crompton, H. (2013). A historical overview of mobile learning: Toward learner-centered education. In Z. L. Berge & L. Y. Muilenburg (Eds.), Handbook of mobile learning (pp. 3–14).
• Demiralp, N. (2007). Coğrafya eğitiminde materyaller ve 2005 coğrafya dersi öğretim programı. Kastamonu Eğitim Dergisi (Kastamonu Education Journal), 15(1), 373-384.
• Demiryürek, S. O., ve Demiryürek, S. Ç. (2022). Hemşirelerin Uygulama Eğitiminde Sanal Gerçekliğin Avantajları: Literatür Taraması. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi (Journal of the Faculty of Health Sciences, Kastamonu University), 1(1), 25-31.
• Durgut, R. (2018). Sanal gerçeklik kullanarak hareket tanıma temelli fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamasının geliştirilmesi (Development of physical therapy and rehabilitation application based on action recognition using by virtual reality) (Doctoral dissertation, Karabük University, Turkey).
• Eryılmaz, G., ve Aydın, R. (2020). The place of virtual reality and augmented reality technologies in tourism applications and marketing. IRTAD-International Rural Tourism and Development Journal, 4(2), 9-25.
• Ferhat, S. (2016). Dijital dünyanın gerçekliği, gerçek dünyanın sanallığı bir dijital medya ürünü olarak sanal gerçeklik. Trt Akademi, 1(2), 724-746.
• Fradika, H. D., & Surjono, H. D. (2018). ME science as mobile learning based on virtual reality. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1006, No. 1, p. 012027). IOP Publishing.
• Georgiev, T., Georgieva, E., & Smrikarov, A. (2004). M-learning-a New Stage of Е-Learning. In International conference on computer systems and technologies-CompSysTech, 4(28), 1-4.
• Gobbetti, E. (1998). Virtual reality: past, present and future. Virtual environments in clinical psychology and neuroscience, 3-20.
• Güler, T., Ustun, A. B. ve Yılmaz, A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin matematik eğitiminde mobil uygulamalar kullanım öz yeterliliği. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi (Journal of Interdisciplinary Education Research), 6(12), 101-112.
• Hartman, H., & Gerard, A. (2016). User-Generated VR and 360 Imaging—An Overview.
• Kacetl, J., & Klímová, B. (2019). Use of smartphone applications in english language learning—A challenge for foreign language education. Education Sciences, 9(3), 179.
• Karaoglan-Yilmaz, F. G., Yilmaz, R., Zhang, K., & Ustun, A. B. (2023). Development of educational virtual reality attitude scale: A validity and reliability study. Virtual Reality, 27, 1875–1885.
• Kennedy, R. S., Drexler, J., & Kennedy, R. C. (2010). Research in visually induced motion sickness. Applied ergonomics, 41(4), 494-503.
• Korucu, A.T., & Alkan, A. (2011). Differences between m-learning (mobile learning) and e-learning, basic terminology and usage of m-learning in education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 1925- 1930.
• MacCallum, K., & Parsons, D. (2022). Integrating mobile mixed reality to enhance learning before, during, and after physical field trips. International Journal of Mobile and Blended Learning (IJMBL), 14(2), 1-11.
• McLoughlin, C. (1999). The implications of the research literature on learning styles for the design of instructional material. Australian Journal of Educational Technology, 15(3), 222-241.
• Merchant, Z., Goetz, E. T., Cifuentes, L., Keeney-Kennicutt, W., & Davis, T. J. (2014). Effectiveness of virtual reality-based instruction: A meta-analysis. Computers & Education, 70, 29–40.
• Monahan, T., McArdle, G., & Bertolotto, M. (2008). Virtual reality for collaborative e-learning. Computers & Education, 50(4), 1339-1353.
• Moore, J. L., Dickson-Deane, C., & Galyen, K. (2011). e-Learning, online learning, and distance learning environments: Are they the same?. The Internet and higher education, 14(2), 129-135.
• Navarro-Haro, M. V., López-del-Hoyo, Y., Campos, D., Linehan, M. M., Hoffman, H. G., García-Palacios, A., & García-Campayo, J. (2017). Meditation experts try Virtual Reality Mindfulness: A pilot study evaluation of the feasibility and acceptability of Virtual Reality to facilitate mindfulness practice in people attending a Mindfulness conference. PloS one, 12(11), e0187777.
• Özdamar, N. ve Aydın, O. (2020). Mobil öğrenme ve Türkiye’de Açıköğretim faaliyeti yapan üniversitelerin mobil öğrenme uygulamalarının incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (Journal of Open Education Applications and Research), 6(4), 113-154.
• Özden, Ö. (2020). Sanal Gerçeklik Destekli Maruz Birakma Uygulamalari Avantajlar Sinirliliklar Ve Etik Konular. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi (Journal of New Approaches in Education), 3(2), 38-51.
• Öztürk, E. O. ve Sondaş, A. (2020). Sanal sağlık: Sağlıkta sanal gerçekliğe genel bakış. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (Journal of Natural Sciences, Kocaeli University) 3(2), 164-169.
• Park, W. K. (2005). Mobile phone addiction. In Mobile communications: Re-negotiation of the social sphere (pp.253-272). London: Springer London.
• Peeters, D. (2019). Virtual reality: A game-changing method for the language sciences. Psychonomic bulletin & review, 26, 894-900.
• Radianti, J., Majchrzak, T. A., Fromm, J., & Wohlgenannt, I. (2020). Immersive VR in higher education: A systematic review. Computers & Education, 147, 103778.
• Rogers, S. (2019). Virtual reality: The learningaid of the 21st century.
• Salmond, C. E., Crampton, P., & Atkinson, J. (2007). NZDep2006 index of deprivation (Vol. 5541, pp. 1-61). Wellington: Department of Public Health, University of Otago.
• Sharples, M. (2015). Mobile learning: Transforming education through mobile devices. Springer.
• Sherman, W. R., & Craig, A. B. (2003). Understanding virtual reality. San Francisco, CA: Morgan Kauffman.
• Stone, R. J. (1991). Virtual reality and cyberspace: from science fiction to science fact. Information services & use, 11(5-6), 283-300.
• Tepe, T., Kaleci, D. ve Tüzün, H. (2016). Eğitim teknolojilerinde yeni eğilimler: sanal gerçeklik uygulamaları. In 10th International Computer and Instructional Technologies Symposium (ICITS) (Vol. 16, No. 18, pp. 547-555).
• Thakral, S., Manhas, P., & Kumar, C. (2010). Virtual reality and m-learning. International Journal of Electronic Engineering Research, 2(5), 659-661.
• Ustun, A. B. (2019). Effects of mobile learning in blended learning environments. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi ( Journal of Information and Communication Technologies), 1(1), 1-14.
• Üstün, A. B. (2020). Prezi kullanımının akademik başarıya ve bilgi kalıcılığına etkisi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi ( Journal of Information and Communication Technologies), 2(1), 31-43.
• Üstün, A. B. (2023). Eğitsel amaçlı sanal gerçeklik başlığı ile sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının öğrencilerin kabul ve tutumu açısından incelenmesi. International Journal of Computers in Education, 6(1), 19-29.
• Ustun, A. B. (2023). Investigating impacts of using mobile video lectures on student satisfaction and academic achievement in blended learning. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 11(3), 199-210.
• Üstün, A. B., & Düzenli Çil, B. (2022). Öğretmenlerin mobil öğrenmeye yönelik algı düzeyleri ve tutumlarının Covid-19 pandemi sürecinde incelenmesi. Educational Reflections, 6(1), 24-39.
• Ustun, A. B., Karaoglan-Yilmaz, F. G., & Yilmaz, R. (2023). Educational UTAUT-based virtual reality acceptance scale: A validity and reliability study. Virtual Reality, 27(2), 1063-1076.
• Ustun, A. B., Yilmaz, R., & Yilmaz, F. G. K. (2020). Virtual reality in medical education. In S. Umair (Ed.), Mobile devices and smart gadgets in medical sciences (pp. 56–73). NY: IGI Global.
• Wang, H. Y., & Sun, J.C.Y. (2023). Real-time virtual reality co-creation: Collective intelligence and consciousness for student engagement and focused attention within online communities. Interactive Learning Environments, 31(6), 3422-3435.
• WeAreSocial. (2022). Digital 2022. https://wearesocial.com/uk/blog/2022/01/digital-2022-another-year-of- bumper-growth-2/