Şair, Şehir ve Tasavvuf Ekseninde Namık Açıkgöz’ün “Şâhidî ve Muğla’da Mevlevilik” Adlı Kitabı

Öz

“Şâhidî ve Muğla’da Mevlevilik” adlı kitabında Prof. Dr. Namık Açıkgöz, Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede (1470 - 1550) ve Muğla’daki Mevlevilik kültürünü ele alır. Birinci bölüm Şâhidî’nin dedesi, babası, hayatı, eserleri, çocukları, menkıbeleri, Şâhidî'den sonra Muğla'da Mevlevilik üzerine bilgi, örnek ve değerlendirmelerden oluşur. İkinci bölümde ise Şâhidî Camii ve Türbesi’ndeki mezar taşlarının metinleri Latin harfli olarak verilmiştir. Kitabın sonunda ise Şâhidî Camii (tarihî Muğla Mevlevihanesi), Şâhidî türbesi ve haziredeki mezar taşları ve yazardaki "Tuhfe-i Şâhidî" el yazmasına ait fotoğraf albümü yer alır. Kitapta Şâhidî Divânı’ndan verilen şiirler, onun şairliğini farklı nazım şekillerinde ve tarzlarda göstermesi açısından isabetli örneklerdir. Yazar, eserini akademik kaygıdan ziyade genel okurun istifadesi için hazırlamıştır. Bununla birlikte gerek cami ve türbe haziresindeki mezar taşlarının okunmuş olması gerekse de Muğla’daki Mevlevi kültürünü ele alan ilk ve belki de tek kitap olması onu bir akademik başvuru kaynağı da kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Şâhidî
• Mevlevilik
• Muğla
• Mevlevihane

In the Axis of Poet, City and Sufism Namık Açıkgöz’s Book “Şâhidî ve Muğla'da Mevlevilik (Şâhidî and Mevlevi Order in Muğla)”

Abstract

In his book titled “Şâhidî and Mevlevilik in Muğla”, Prof. Dr. Namık Açıkgöz examines Şâhidî İbrahim Dede from Muğla (1470 - 1550) and the Mevlevi culture in Muğla. The first section consists of Şâhidî’s grandfather, father, life, works, children, anecdotes, information, examples and evaluations on Mevlevilik in Muğla after Şâhidî. In the second section, the texts of the gravestones in the Şâhidî Mosque and Tomb are given in Latin letters. At the end of the book, there is a photo album of the Şâhidî Mosque (historical Muğla Mevlevi Lodge), the Şâhidî tomb and gravestones in the cemetery, and the "Tuhfe-i Şâhidî" manuscript in the author’s possession. The poems given in the book from the Şâhidî Divan are accurate examples in terms of showing his poetry in different verse forms and styles. The author has prepared his work for the benefit of the general reader rather than for academic concerns. However, the fact that the gravestones in the mosque and tomb graveyard have been read and that it is the first and perhaps only book that deals with the Mevlevi culture in Muğla also makes it an academic reference source.

Keywords

• Şahidi
• Mevlevi Order
• Muğla
• Mevlevi Lodge

References

1. Açıkgöz, N. (2007). Muğla’da Mevlevilik ve Şâhidî. İçinde M. V. Dörtbudak (Haz.), Mevlânâ, mesnevi ve mevlevihaneler sempozyumu bildirileri (ss. 85-90). Maksad.
2. Açıkgöz, N. (2008). Şâhidî ve Muğla’da Mevlevilik. Menteşe Grubu Yayını.
3. Çıpan, M. (1985). Muğlalı İbrahim Şâhidî: Hayatı, edebî şahsiyeti, eserleri, dîvan ve gülşen-i vahdet (tenkidli metin) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
4. Çıpan, M. (1986). Muğlalı Şâhidî Dede: (hayatı - şahsiyeti - eserleri). Nur Basımevi.
5. Esrâr Dede (2018). Tezkire-i şu‘arâ-yı Mevleviyye (İ. Genç, Haz.). Kültür Bakanlığı Yayınları. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/57762,tezkire-i-suara-yi-mevleviyyepdf.pdf?0
6. İmamoğlu A. H. (2005). Muğlalı Şâhidî İbrahim Dede - Tuhfe-i Şâhidî Farsça-Türkçe manzum sözlük. Muğla Üniversitesi Yayınları.
7. Kalkışım, M. (1994). Şeyh Gâlib dîvânı. Akçağ Yayınları.
8. Şâhidî (1967). Gülşen-i Tevhîd (M. B. Baytur, Çev.). İnkılâp ve Aka.

9. Şimşekler, N. (1998). Şahidi İbrahim Dede’nin Gülşen-i Esrar’ı (tenkitli metin – tahlil) [Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi.]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.