Year 2018, Volume 13 , Issue 13, Pages 159 - 183 2018-06-28

Beşer Kelimesinin Tahlili ve Kur'an'daki Bağlamı

Analysis of the Word Bashar and Its Context in the Qur’an

Ali BİNOL [1]


İlahi kitapların tamamında olduğu gibi Kur’an’ın da muhatabı insanoğludur. Kur’an, muhatabına kimi zaman “Ey İnsan!”, kimi zaman çoğul formuyla “Ey İnsanlar!” diye hitap eder. Bunun yanında o, muhatabının beşer olduğunu bildirir. Beşerin yaratılış maddesinden bahseder. Varoluş serüvenini gündeme getirir. Sonunun ne olacağına vurgu yapar. Amaç, biyolojik anlamda bilgilendirme değildir. İnsanın beşeri özelliklerini, diğer varlıklar arasındaki yerini ve yaratıcı karşısındaki durumunu yine Kur’an perspektifinden ele almak, onun gücünün ve imkânlarının bilinebilmesi açısından hayati önem taşımaktadır. 

İnsanın güven, huzur ve mutluluk içinde yaşayabilmesi için özelliklerinin iyi bilinmesinin gereği ortadadır. Bu amaçla biz, insanı anlamada anahtar kelime diyebileceğimiz “beşer” kelimesinin etimolojik ve semantik tahlilini yapmayı uygun gördük. Başlangıçta beşer kelimesinin kökenini araştırdık. İnsanın hangi yönünü ifade ettiğini anlamaya çalıştık. Türevlerini ele aldık. Kur'an'daki bağlamlarını inceledik. Beşer ve insan ilişkisini ortaya çıkarmaya çalıştık. Başta klasik sözlükler olmak üzere ilk dönem kaynaklara müracaat ettik.
Tefsir, Kur’an, insan, melek, toprak, yaratılış, beşer
  • Ali Şeriati. İnsan. çev. Şamil Öcal. 4. Basım. Fecr Yay., Ankara 2008.
  • Aslan, Ömer, Kur’an’a Göre Beşer ve İnsanın Farkı, Bakü Devlet Üniversitesi İlmi Mecmuası, 2006, ss. 1-17.
  • Askeri, Ebu Hilâl, Hasan b. Abdullah, el-Furuq fi’l-Luğa, çev. Veysel Akdoğan, İşaret Yay., 2. Basım, İstanbul 2013.
  • Ateş, Süleyman, Yüce Kur 'an'ın Çağdaş Tefsiri, Yeni Ufuklar Nşr., İstanbul, 1988.
  • Aydın, Mehmet, Batı ve Doğu Hristiyanlığına Tarihi bir Bakış, AÜİF. Dergisi, Ankara 1985.
  • Begavi, Ebu Muhammed el-Huseyn b. Mes‘ud. Meâlimu’t-Tenzil. thk. Muhammed Abdullah en-Nemir. Riyad: Dâru Taybe, 2006.
  • Bağcı, H. Musa, Beşer Olarak Hz. Peygamber, Ankara Okulları Yay., Ankara 2010.
  • Bayur, Y. Hikmet, Hindistan Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1946.
  • Beledî, Necip, et-Temhid li Tarihi Medreseti’l-İskenderiye, Dâru’l- Mearif, Mısır, 1962.
  • Buhari, Muhammed b. İsmail, Sahihu’l-Buhari, http://www.al-islam.com.
  • Ebu Bekır İbn Ebi Şeybe, El-Musannef, thk. Muhammet Avvame, ed-Dâru’s-Selefiye, Beyrut, ts.
  • Ebû Dâvud, Süleymân b. El-Eş’âs, Sünen, Çağrı Yay., İstanbul, 1992.
  • Ebu Hayyan, Muhammed b. Yusuf el-Endelusi, El-Bahru’l-Muhid, thk. Sıtkı Muhammed Cemil, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1422 h.
  • Ebû Hilâl el-Askerî, el-Furuq fi’l-Luğa, trc. Veysel Akdoğan, İşaret Yay., İstanbul, 2013, 2. Bas., s.406.
  • el-Cevherî, İsmail b. Hammad, es-Sıhâh Tâcu’l-Luğa ve Sıhâhi’l-Arabiyye, Thk. Abdulğaffar Attâr, Dâru’l-İlmi’l-Melâyîn, Beyrut 1984.
  • el-Ezheri, Ebu Mansur Muhammed b. Ahmed, Tehzîbu'l-Luğa, Kahire 1964.
  • el-Hüseyni, Muhammed Murtaza, Tâcu’l Arûs min Cevahir-il-Kamus,
  • el-İsfehani, Ragıb, Müfredatu Elfazi’l-Kur’an, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1972
  • el-Kasimi, Muhammed Cemaluddin, Mehasinu’t-Te’vil, thk. Muhammed Basil, Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, Beyrut, 1418 h.
  • el-Kurtubi, Ebu Abdillah Muhammed bin Ahmed, el-Cami-u Li Ahkami’l-Kur’an, Kahire, 1967.
  • el- Maturidi, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed, Te’vilatü Ehli’s-Sünne, thk. Vecdi Baslum, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiye, Beyrut 1971.
  • el-Mevdudî, Ebu’l-A’lâ, Tefhimü’l-Kur’an, çev. M. Han Kayanî , İnsan Yay., İstanbul, 1986.
  • er-Râzi, Fahruddîn Muhammed, Tefsir-i Kebir (Mefatihu'1-Gayb), Trc. Kurul, Akçağ Yay., Ankara, 1988-1995.
  • er-Razî, Fahruddin Muhammed b. Ömer, et-Tefsiru’l-Kebir, Dârul-Kütübü’l-İlmiyye, Tahran, ts.
  • Esed, Muhammed, Kur’an Mesajı, Meal-Tefsir, çev. Ahmet Ertürk, İşaret Yay, İstanbul 1996.
  • et-Taberî, Ebu Cafer Muhammed b. Cerir, Camiu’l-Beyan fi Tefsiri’l-Kur’an, Dâru’l-Marife, Beyrut, 1972.
  • ez-Zebidi, Muhammed Murtaza. Tâcü’l -Arus min Cevahiri’l- Kâmûs. Kuveyt: et-Türasu'l-Arabi, 1965.
  • Firuzâbâdî, Mecdüddin Muhammed İbn Yakub, el-Kamüsul-Muhît, el-Müessesetü’l-Arabi, Beyrut, ts.
  • Heyet, Kur’an-ı Kerim ve Açıklamalı Meâli, TDV Yayınları, Ankara 1993.
  • İbn Aşur, Muhammed et-Tahir, Tefsiru’t-Tahrir ve’t-Tenvir, Dâru Sûhnun, Tunus, 1997.
  • İbn Faris, Ebu’l Hüseyn Ahmed b. Faris b. Zekeriya, Mu’cemü-Mekâyisi’l-Lüga, thk. Abdüsselam Muhammed Harun, Beyrut, ty.
  • İbn Hişam, Abdülmelik, es-Siretü’n-Nebeviyye, http://www.al-islam.com.
  • İbn el-Manzur, Ebü’l-Fadl Cemalü’d-Din Muhammed, Lisanü’l-Arab, El-Matbaatü’l-Mısrıyye, Kahire, 1307.
  • Kur’an’ı Kerim ve Açıklamalı Meali, Heyet, Türkiye Diyanet Vakfı Yay., Ankara 1993.
  • Kutup, Seyyid, Fi Zılali’l-Kur’an, çev. M. Emin Saraç, İ. Hakkı Şengüler, Bekir Karlığa, Hikmet Yayınları, İstanbul, 1984,
  • Şemsettin Sami, Kamus-i Türki, nşr. Ahmed Cevdet, İstanbul, 1317 h.
  • Şimşek, M. Sait, Hayat Kaynağı Kur’an Tefsiri, Beyan Yay., İstanbul 2012.
  • Tümer, Günay, Küçük, Abdurrahman, Dinler Tarihi, Ocak Yayınları, Ankara ts.
  • Yazır, Elmalılı Muhammed Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, Eser Yay., İstanbul 1979.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Bahar
Journal Section Articles
Authors

Author: Ali BİNOL
Institution: BOZOK ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Dates

Application Date : May 21, 2018
Acceptance Date : May 31, 2018
Publication Date : June 28, 2018

ISNAD Bi̇nol, Ali . "Beşer Kelimesinin Tahlili ve Kur'an'daki Bağlamı". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 / 13 (June 2018): 159-183 .