Ortaokul Öğrencilerinin Algılanan Fiziksel Okuryazarlığı Düzeylerinin Ders Dışı Sportif Etkinliklere Yönelik Tutumlarına Etkisi
Abstract
Bu araştırmanın amacı, algılanan fiziksel okuryazarlığın öğrencilerin, ders dışı fiziksel aktiviteye katılım düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın araştırma grubunu 491 gönüllü öğrenci oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen çalışmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Ortaokul Öğrencileri İçin Algılanan Fiziksel Okuryazarlık Ölçeği” ve “Ders Dışı Sportif Etkinliklere Yönelik Öğrenci Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek puanlarının ikili karşılaştırmalarında Bağımsız Örneklem t-Testi, çoklu karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tukey testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, öğrencilerin algılanan fiziksel okuryazarlık ve ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumlarının, spora yönlendiren teşvik kaynağı, spor kulübü katılım durumu, sınıf düzeyi ve haftalık sportif etkinliklere katılım sıklığı gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar göstermektedir (p < .05). Pearson korelasyon analizi sonucunda, fiziksel okuryazarlık düzeyi ile ders dışı sportif etkinliğe katılım arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = 0.746, p < .001). Ayrıca yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda modelin anlamlı olduğu görülmüştür (F(1, 489) = 615, p < .001). Sonuçlar, fiziksel okuryazarlık ile ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumlar arasında anlamlı bir etkileşim olduğunu göstermektedir.
Keywords
References
- Akarsu, M., Güllü, M., & Doğar, Y. (2024). Perceived physical literacy scale for secondary school students: A study on validity and reliability. Journal of Sport Sciences Research, 9(2), 149-162.
- Aslan, H.H., & Ünlü, H. (2023). Fiziksel okuryazarlığın tanımı temelleri ve önemi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 65- 78.
- Barbosa Cano, D., & Gomez-Baya, D. (2025). Self-Determination theory-based ınterventions to promote physical activity and sport in adolescents: A scoping review. Youth, 5(3), 98.
- Belanger, K., Barnes, J.D., Longmuir, P.E., Anderson, K.D., Bruner, B., Copeland, J. L., ... & Tremblay, MS. (2018). The relationship between physical literacy scores and adherence to Canadian physical activity and sedentary behaviour guidelines. BMC Public Health, 18, 1-9.
- Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi. Sayfa 42.
- Büyüköztürk, Ş., Akgün, ÖE., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi. Cairney, J., & Veldhuizen, S. (2017). Organized sport and physical activity participation and body mass index in children and youth: A longitudinal study. Preventive Medicine Reports, 6, 336-338.
- Caldwell, H.A., Di Cristofaro, N.A., Cairney, J., Bray, S.R., MacDonald, M.J., & Timmons, B.W. (2020). Physical literacy, physical activity, and health indicators in school-age children. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(15), 5367.
- Carl, J., Barratt, J., Arbour-Nicitopoulos, KP., Barnett, LM., Dudley, D., Holler, P., et al. (2023). Development, explanation, and presentation of the physical literacy interventions reporting template (PLIRT). International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 20(1), 21.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Physical Training and Sports Pedagogy
Journal Section
Research Article
Authors
Züleyha Avşar
*
0000-0001-7623-3220
Türkiye
Nazlı Yanar
0000-0003-4002-7462
Türkiye
Hilal Şimşek
0009-0001-0348-0391
Türkiye
Publication Date
August 30, 2026
Submission Date
November 30, 2025
Acceptance Date
June 2, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 20 Number: 2