Research Article

Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 20 Number: 2 August 30, 2026
TR EN

Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Bu araştırma, sporda şike algısını çok boyutlu bir yapı olarak ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme süreci madde havuzu oluşturma, kapsam geçerliliğinin sınanması, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) aşamalarından oluşmaktadır. İlgili literatür taraması ve uzman görüşleri temelinde beş boyutu kapsayan 67 maddelik bir havuz oluşturulmuş, kapsam geçerliği değerlendirmesinin ardından 12 madde elenmiştir. AFA, spor müsabakalarını düzenli olarak takip eden 377 yetişkin bireyden oluşan örneklem üzerinde yürütülmüş, DFA ise bağımsız olarak toplanan 249 kişilik ikinci örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda 32 maddenin beş faktör altında toplandığı belirlenmiş, DFA sürecinde beş madde daha elenerek ölçeğin 27 maddelik nihai yapısına ulaşılmıştır. Elde edilen beş faktör sırasıyla Yaygınlık Algısı, Kontrol Edilebilirlik Algısı, Kişisel Etki Algısı, Kurumsal Mücadele Algısı ve Normalleşme Algısı olarak isimlendirilmiştir. DFA uyum indekslerinin kabul edilebilir ölçütleri karşıladığı, faktörlere ait Cronbach alfa ve bileşik güvenilirlik değerlerinin yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir. Faktörler arası korelasyon değerleri ve Fornell-Larcker kriteri ölçeğin ayırt edici geçerliliğini desteklemektedir. Sporda Şike Algısı Ölçeği, şike algısının bireysel, kurumsal ve toplumsal boyutlarını araştırmak isteyen çalışmalara metodolojik bir zemin sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Ashforth, B. E., & Anand, V. (2003). The normalization of corruption in organizations. Research in Organizational Behavior, 25, 1-52. https://doi.org/10.1016/S0191-3085(03)25001-2
  2. Benford, R. D. (2007). The college sports reform movement: Reframing the "edutainment" industry. The Sociological Quarterly, 48(1), 1-28. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.2007.00068.x
  3. Brooks, G., Aleem, A., & Button, M. (2013). Fraud, corruption and sport. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137290717
  4. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Sage.
  5. Buraimo, B., Migali, G., & Simmons, R. (2016). An analysis of consumer response to corruption: Italy's Calciopoli scandal. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 78(1), 22-41. https://doi.org/10.1111/obes.12094
  6. Ekici, H. (2013). Demografik özelliklere göre Türkiye'de sporda şike algısı ve Gaziantep ili örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(7), 1-26. https://izlik.org/JA74FJ53NR
  7. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage.
  8. Floyd, F. J., & Widaman, K. F. (1995). Factor analysis in the development and refinement of clinical assessment instruments. Psychological Assessment, 7(3), 286-299. https://doi.org/10.1037/1040-3590.7.3.286

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Activity Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 30, 2026

Submission Date

July 17, 2026

Acceptance Date

August 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 20 Number: 2

APA
Ötkan, C. Ç. (2026). Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 469-482. https://doi.org/10.61962/bsd.1997267
AMA
1.Ötkan CÇ. Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026;20(2):469-482. doi:10.61962/bsd.1997267
Chicago
Ötkan, Can Çavin. 2026. “Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi 20 (2): 469-82. https://doi.org/10.61962/bsd.1997267.
EndNote
Ötkan CÇ (August 1, 2026) Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20 2 469–482.
IEEE
[1]C. Ç. Ötkan, “Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 469–482, Aug. 2026, doi: 10.61962/bsd.1997267.
ISNAD
Ötkan, Can Çavin. “Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20/2 (August 1, 2026): 469-482. https://doi.org/10.61962/bsd.1997267.
JAMA
1.Ötkan CÇ. Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026;20:469–482.
MLA
Ötkan, Can Çavin. “Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 20, no. 2, Aug. 2026, pp. 469-82, doi:10.61962/bsd.1997267.
Vancouver
1.Can Çavin Ötkan. Sporda Şike Algısı Ölçeği (SŞAÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026 Aug. 1;20(2):469-82. doi:10.61962/bsd.1997267