Research Article

Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini

Volume: 8 Number: 1 January 15, 2025
TR EN

Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini

Abstract

Dünya nüfusunun artışı ile çeşitli fosil ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı giderek artmaktadır. Doğal gaz, fosil enerji kaynakları arasında yer alan kömür ve petrolle karşılaştırıldığında, daha düşük karbondioksit emisyonu, yüksek verimlilik, kolay erişim ve düşük depolama maliyeti gibi özellikleri nedeniyle bireysel ve kurumsal düzeyde kullanım alanı bulmuştur. Doğal gaz fiyatı ekonomik açıdan önemli olduğu kadar stratejik öneme de sahiptir. Özellikle doğal gaz fiyatının gelecekte alacağı değerin tahmini, enerji üreticilerine ve tüketicilerine, yatırımcılara ve hükümetlere stratejik kararlar alırken yol gösterici olmaktadır. Bu çalışmada, Elman Sinir Ağları (ENN) ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritması (DOA) yaklaşımları kullanılarak bir adım sonraki doğal gaz kapanış fiyatının tahmini yapılmıştır. Çalışma 01,06,2009-31,05,2024 tarihleri arasında 3986 adet kapanış fiyatı içeren veri seti kullanılarak yapılmıştır. Bir adım sonraki kapanış fiyatının tahmini için yapay zekâ yaklaşımlarından ENN yöntemi kullanılmıştır. Geri beslemeli sinir ağları arasında yer alan ENN, geçmiş verileri dikkate alarak gelecekteki değerleri tahmin etme yeteneğine sahiptir ve özellikle zaman serisi tahmininde kullanılmaktadır. Model eğitim aşamasında yusufçukların avlanma ve göç etme davranışlarından ilham alınarak geliştirilmiş bir sezgisel optimizasyon algoritması olan DOA yöntemiyle ENN’nin ağırlık ve bias değerleri bulunmuştur. Modelin değerlendirilme aşamasında veri setinin eğitim, doğrulama ve test setlerine bölünmesiyle modelin genelleme kapasitesi daha güvenilir bir şekilde ölçülmektedir. Model başarımı, çeşitli istatistiksel hata kriterleri kullanılarak değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar tatminkâr bulunmuştur. Yapay zekâ yaklaşımlarının kullanımı, enerji piyasaları gibi dinamik ve karmaşık sistemlerde tahmin doğruluğunu artırmak için kritik önem taşımaktadır. ENN ve DOA’nın birleşimi, bu tür problemler için güçlü ve esnek bir çözüm sunmaktadır. Bu çalışma, doğal gaz fiyatlarının tahmininde yapay zekâ yöntemlerinin etkinliğini göstermekte ve bu yaklaşımların pratik uygulamalarda kullanılabilirliğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

None

Project Number

Bulunmamaktadır

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

Thanks

None

References

  1. Afgan NH, Pilavachi PA, Carvalho MG. 2007. Multi-criteria evaluation of natural gas resources. Energy Policy, 35(1): 704-713.
  2. Anonymous. 2024. Natural Gas Price. URL: https://www.investing.com/commodities/natural-gas (accessed date: 31 May 2024).
  3. Duan Y, Zhang J, Wang X. 2023. Henry Hub monthly natural gas price forecasting using CEEMDAN–Bagging–HHO–SVR. Front Energy Res, 11: 1323073.
  4. Elman JL. 1990. Finding structure in time. Cogn Sci, 14(2): 179-211.
  5. Farrokhifar M, Nie Y, Pozo D. 2020. Energy systems planning: A survey on models for integrated power and natural gas networks coordination. Appl Energy, 262: 114567.
  6. Gillessen B, Heinrichs H, Hake JF, Allelein HJ. 2019. Natural gas as a bridge to sustainability: Infrastructure expansion regarding energy security and system transition. Appl Energy, 251: 113377.
  7. Goodell JW, Gurdgiev C, Paltrinieri A, Piserà S. 2023. Global energy supply risk: Evidence from the reactions of European natural gas futures to Nord Stream announcements. Energy Econ, 125: 106838.
  8. Gürsan C, de Gooyert V. 2021. The systemic impact of a transition fuel: Does natural gas help or hinder the energy transition?. Renew Sustain Energy Rev, 138: 110552.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Electrical Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 15, 2025

Submission Date

June 18, 2024

Acceptance Date

November 25, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Karasu, S. (2025). Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(1), 102-114. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1502427
AMA
1.Karasu S. Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025;8(1):102-114. doi:10.34248/bsengineering.1502427
Chicago
Karasu, Seçkin. 2025. “Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları Ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model Ile Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (1): 102-14. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1502427.
EndNote
Karasu S (January 1, 2025) Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 1 102–114.
IEEE
[1]S. Karasu, “Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 1, pp. 102–114, Jan. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1502427.
ISNAD
Karasu, Seçkin. “Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları Ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model Ile Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/1 (January 1, 2025): 102-114. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1502427.
JAMA
1.Karasu S. Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025;8:102–114.
MLA
Karasu, Seçkin. “Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları Ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model Ile Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 1, Jan. 2025, pp. 102-14, doi:10.34248/bsengineering.1502427.
Vancouver
1.Seçkin Karasu. Doğal Gaz Fiyatının Elman Sinir Ağları ve Yusufçuk Optimizasyon Algoritmasına Dayalı Hibrit Model ile Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025 Jan. 1;8(1):102-14. doi:10.34248/bsengineering.1502427

                            24890