Review

Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler

Volume: 8 Number: 3 May 15, 2025
EN TR

Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler

Abstract

Antik Çağ’da askerî ve kültürel amaçlarla sınırlı bir kullanım alanına sahip olan patlayıcı maddeler, barut, dinamit ve modern patlayıcıların icadıyla, hem askerî hem de sivil alanlarda geniş bir kullanım alanına ulaşarak stratejik bir önem kazanmıştır. Bu stratejik önem, bilimsel ve teknolojik yeniliklerle desteklenmiş; devletlerin “bölgesel güç”, “küresel güç” ve “süper güç” olma hedefleri doğrultusunda hızlanan silâhlanma yarışlarıyla daha da artmıştır. Bu çalışmada, patlayıcı maddelerin bağ yapıları, temel elementleri ve atom çekirdek ağırlıkları gibi kriterler detaylı bir şekilde incelenmiş; bu sayede, patlayıcı maddelerin kapsamlı bir sınıflandırmasının yapılması hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında, nitel yöntem kullanılarak ulusal ve uluslararası literatür taranmış ve mevcut sınıflandırmaların büyük ölçüde kimyasal patlayıcı maddelere odaklandığı, buna karşın nükleer patlayıcıların ihmal edildiği tespit edilmiştir. Bu eksikliği gidermek amacıyla, kimyasal ve nükleer patlayıcıları bir arada ele alan bütüncül bir sınıflandırma sistemi geliştirilmiş ve bir maddenin, patlayıcı olarak kabul edilebilmesi için gerekli kriterler belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada, patlayıcı maddelerin yıkıcı ve yapıcı potansiyelleri ile kullanım alanları değerlendirilmiş; mevcut durumları ve gelecekteki potansiyel yönelimleri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir patlayıcı madde teknolojilerinin geliştirilmesi için disiplinler arası araştırmaların teşvik edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu kapsamlı analizle, patlayıcı maddeler konusundaki mevcut bilgi birikimine katkıda bulunarak hem akademik literatüre hem de pratik uygulamalara değer sağlanması amaçlanmaktadır.

Keywords

References

  1. Agrawal JP. 2010. High energy materials: propellants, explosives and pyrotechnics. Wiley-VCH, Weinheim, Germany, pp: 464.
  2. Agrawal JP, Hodgson RD, 2007. Organic chemistry of explosive. John Wiley & Sons, Chichester, England, pp: 383.
  3. Akhavan J. 2004. The chemistry of explosives. The Royal Society of Chemistry, Cambridge, UK, pp: 179.
  4. Altgilbers LL, Baird J, Freeman BL, Lynch CS, Shkuratov SI, 2011. Explosive pulsed power. Imperial College Press, Singapore, India, pp: 596.
  5. Aslan C, Işık G. 2024. Çin’in Doğu Türkistan’da uyguladığı nükleer denemeler ve bunun dünya basınına yansımaları. URL: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3860163 (accessed date: January 25, 2024).
  6. Ateşeceloğlu S. 2011. Endüstriyel patlayıcı madde portföyü ve performansa dayalı seçim kriterleri. MSc thesis, Okan University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, İstanbul, Türkiye, pp: 151.
  7. Cooper PW. 1996. Explosives engineering. Wiley-VCH Inc., New York, USA, pp: 460.
  8. Cooper PW, Kurowski SR, 1996. Introduction to the technology of explosives. Wiley-VCH Inc., New York, USA, pp: 224.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Chemical Engineering (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

May 15, 2025

Submission Date

December 28, 2024

Acceptance Date

February 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 3

APA
Ateşeceloğlu, S., & İmamoğlu, B. (2025). Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(3), 899-909. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1607313
AMA
1.Ateşeceloğlu S, İmamoğlu B. Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler. BSJ Eng. Sci. 2025;8(3):899-909. doi:10.34248/bsengineering.1607313
Chicago
Ateşeceloğlu, Seyhan, and Bülent İmamoğlu. 2025. “Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları Ve Geleceğe Yönelik Yönelimler”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (3): 899-909. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1607313.
EndNote
Ateşeceloğlu S, İmamoğlu B (May 1, 2025) Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 3 899–909.
IEEE
[1]S. Ateşeceloğlu and B. İmamoğlu, “Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 3, pp. 899–909, May 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1607313.
ISNAD
Ateşeceloğlu, Seyhan - İmamoğlu, Bülent. “Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları Ve Geleceğe Yönelik Yönelimler”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/3 (May 1, 2025): 899-909. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1607313.
JAMA
1.Ateşeceloğlu S, İmamoğlu B. Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler. BSJ Eng. Sci. 2025;8:899–909.
MLA
Ateşeceloğlu, Seyhan, and Bülent İmamoğlu. “Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları Ve Geleceğe Yönelik Yönelimler”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 3, May 2025, pp. 899-0, doi:10.34248/bsengineering.1607313.
Vancouver
1.Seyhan Ateşeceloğlu, Bülent İmamoğlu. Patlayıcı Maddeler: Sınıflandırma, Günümüz Uygulamaları ve Geleceğe Yönelik Yönelimler. BSJ Eng. Sci. 2025 May 1;8(3):899-90. doi:10.34248/bsengineering.1607313

                            24890