Research Article

Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini

Volume: 8 Number: 2 March 15, 2025
EN TR

Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini

Abstract

Binaların ve özelde betonarme binaların, doğrusal olmayan deprem tepkisinin tahmini bir zorluk olmaya devam etmektedir. Sıradan yapıların sismik talebini ve doğrusal olmayan davranışını makul bir şekilde tahmin edebilmek için farklı hassasiyette pek çok yöntem önerilmiştir. Yöntemlerin tahminleri genellikle Doğrusal Olmayan Tepki Geçmişi Analizi’nin (NRHA) “kesin” sonuçlarıyla karşılaştırılır. Bu çalışmada, NRHA sonuçlarına dayalı olarak yönetmeliklerce belirlenmiş detaylı değerlendirme yöntem tahminleri ve pratik olarak kullanılan bazı ön değerlendirme yöntem tahminleri, güçlü yer hareketlerine maruz kalmış gerçek yapıların performans kayıtlarıyla karşılaştırılmıştır. Hasar görmüş yapılarla ilgili bilgiler Adapazarı’ndan toplanmıştır. Deprem sonrasında binaların gerçek durumunu ve genel hasar durumlarını tarif eden verilerden yararlanılarak, EuroCode-8-3, DBYBHY-2007 ve TBDY-2018 yönetmeliklerinin detaylı değerlendirme yöntemleri, 1999 Marmara Depremi'nin Adapazarı'nda yarattığı etkileri yeniden elde etmek amacıyla uygulanmıştır. Çalışılan binalar için NRHA sonuçlarına göre kullanılan hiçbir hesap yaklaşımının her durumda performansı güvenilir bir şekilde tanımlayabileceğine dair net bir sonuç bulunmamaktadır. Bu nedenle, analiz sonuçlarının hesaplanması ve işlenmesi için harcanan yüksek çaba da göz önüne alındığında, binaların genel sismik performansları ön değerlendirme yöntemleri ile ayrıca değerlendirilmiştir. Ayrıntılı değerlendirme sonuçlarının aksine, incelenen hassas binalar bazı ön değerlendirme yöntemleriyle başarıyla değerlendirilebilmiş ve depremin neden olduğu orta veya ağır hasara göre sınıflandırılabilmiştir. Betonarme binaların sismik davranışına ilişkin testlerden elde edilen bilgiler, sahadan elde edilen daha fazla veriyle desteklenmelidir. Malzeme özelliklerindeki değişimler, geometri, yer hareketi varyasyonları ve diğer birçok parametre nedeniyle saha verileri ile değerlendirme prosedürleri arasındaki tutarsızlıklar göz önüne alındığında, bu yöntemlerin tahmin gücü konusunda daha iyimser olunması gerektiği açıktır.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. AFAD 2023. 6 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş MW 7.7) ve Elbistan (Kahramanmaraş MW 7.6) depremlerine ilişkin ön değerlendirme raporu. Deprem Dairesi Başkanlığı, Ankara, Türkiye, ss: 12.
  2. American Society of Civil Engineers (ASCE). 2000. Prestandard and commentary for the seismic rehabilitation of buildings. FEMA-356, Washington, USA, pp: 518.
  3. American Society of Civil Engineers (ASCE). 2007. Seismic rehabilitation of existing buildings. ASCE/SEI-41/06, Virginia, USA, pp: 426.
  4. American Society of Civil Engineers (ASCE). 2008. Seismic rehabilitation of existing buildings. ASCE/SEI-41/06 Supplement 1, Virginia, USA, pp: 117.
  5. American Society of Civil Engineers (ASCE). 2023. Seismic evaluation and retrofit of existing buildings. ASCE/SEI 41-23, Virginia, USA, pp: 567.
  6. Applied Technology Council (ATC). 1996. Seismic evaluation and retrofit of concrete buildings. Report No. SSC 96-01, ATC-40, Volume 1-2, California, USA, pp: 608.
  7. Applied Technology Council (ATC). 2005. Improvement of nonlinear static seismic analysis procedures. FEMA-440, ATC-55 Project, California, USA, pp: 390.
  8. Bakır BS, Sucuoğlu H, Yılmaz T. 2002. An overview of local site effects and the associated building damage in Adapazarı during the 17 August 1999 İzmit EQ. Bull Seismol Soc Am, 92 (1): 509-526.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Reinforced Concrete Buildings, Earthquake Engineering, Structural Dynamics, Structural Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2025

Submission Date

January 8, 2025

Acceptance Date

February 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 2

APA
Dilsiz, A., & Gulkan, P. (2025). Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(2), 444-454. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1615656
AMA
1.Dilsiz A, Gulkan P. Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025;8(2):444-454. doi:10.34248/bsengineering.1615656
Chicago
Dilsiz, Abdullah, and Polat Gulkan. 2025. “Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (2): 444-54. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1615656.
EndNote
Dilsiz A, Gulkan P (March 1, 2025) Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 2 444–454.
IEEE
[1]A. Dilsiz and P. Gulkan, “Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 2, pp. 444–454, Mar. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1615656.
ISNAD
Dilsiz, Abdullah - Gulkan, Polat. “Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/2 (March 1, 2025): 444-454. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1615656.
JAMA
1.Dilsiz A, Gulkan P. Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025;8:444–454.
MLA
Dilsiz, Abdullah, and Polat Gulkan. “Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 2, Mar. 2025, pp. 444-5, doi:10.34248/bsengineering.1615656.
Vancouver
1.Abdullah Dilsiz, Polat Gulkan. Saha Verileri Işığında Betonarme Bina Deprem Performansının Güvenilir Tahmini. BSJ Eng. Sci. 2025 Mar. 1;8(2):444-5. doi:10.34248/bsengineering.1615656

                            24890