Research Article

Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama

Volume: 8 Number: 3 May 15, 2025
TR EN

Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama

Abstract

Bu çalışmada, uluslararası pazarda manyetik rezonans cihazlarının yedek parça taleplerini daha doğru tahmin edebilmek için bütünleşik bir yöntem geliştirilmiştir. Önerilen yöntem üç temel bileşenden oluşmaktadır: En önemli kriterin belirlenmesi için çok kriterli karar verme, benzer talep özelliklerine göre ülkelerin gruplandırılması için kümeleme ve her bir küme için talep tahmini yapmak amacıyla regresyon teknikleri kullanılmıştır. İlk olarak, Analitik Hiyerarşi Süreci ile yedek parça taleplerini etkileyen kriterlerin göreli ağırlıkları hesaplanmış ve en önemli kriter seçilmiştir. Daha sonra, K-ortalama kümeleme algoritması kullanılarak ülkeler bu kritere göre benzer taleplere sahip gruplara ayrılmıştır. Her bir küme için özelleştirilmiş regresyon modelleri oluşturularak talep tahminleri gerçekleştirilmiştir. Önerilen yaklaşım, özellikle yerel üretim tesisi bulunmayan ülkelerde yedek parça tedarik süreçlerinin iyileştirilmesini ve talep tahmin doğruluğunun artırılmasını sağlamaktadır. Çalışmanın bulguları, küme bazlı talep tahmini yaklaşımının stok yönetimi ve tedarik zinciri süreçlerinde verimliliği artırabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, geliştirilen model, sağlık sektöründe yüksek maliyetli manyetik rezonans cihazlarının bakım ve onarım süreçlerini iyileştirmekte ve yedek parça tedarik zincirinin daha etkin yönetilmesini sağlamaktadır.

Keywords

References

  1. Ashour M, Mahdiyar A. 2024. A comprehensive state-of-the-art survey on the recent modified and hybrid analytic hierarchy process approaches. Appl Soft Comput, 150: 111014.
  2. Bacchetti A, Saccani N. 2012. Spare parts classification and demand forecasting for stock control: Investigating the gap between research and practice. Omega, 40(6): 722-737.
  3. Bait S, Lauria SM, Schiraldi MM. 2022. A risk-based hybrid multi-criteria approach to support managers in the industrial location selection in developing countries: A case study of textile sector in Africa. J Clean Prod, 335: 130325.
  4. Barak S, Mokfi T. 2019. Evaluation and selection of clustering methods using a hybrid group MCDM. Expert Syst Appl, 138: 112817.
  5. Bhalla S, Alfnes E, Hvolby HH, Sgarbossa F. 2021. Advances in spare parts classification and forecasting for inventory control: A literature review. IFAC-Papers OnLine, 54(1): 982-987.
  6. Bottani E, Rizzi A. 2008. An adapted multi-criteria approach to suppliers and products selection - An application oriented to lead-time reduction. Int J Prod Econ, 111(2): 763-781.
  7. Chaudhuri A, Gerlich HA, Jayaram J, Ghadge A, Shack J, Brix BH, Hoffbeck LH, Ulriksen N. 2021. Selecting spare parts suitable for additive manufacturing: a design science approach. Product Plan Control, 32(8): 670-687.
  8. Chopra S, Meindl P. 2020. Supply chain management: strategy, planning, and operation. Pearson, Boston USA, pp: 254.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Multiple Criteria Decision Making, Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 15, 2025

Submission Date

February 5, 2025

Acceptance Date

March 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 3

APA
Süslü, D. İ., Atalay, K. D., & Derya, T. (2025). Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(3), 660-671. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1633685
AMA
1.Süslü Dİ, Atalay KD, Derya T. Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025;8(3):660-671. doi:10.34248/bsengineering.1633685
Chicago
Süslü, Doğukan İlbey, Kumru Didem Atalay, and Tusan Derya. 2025. “Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (3): 660-71. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1633685.
EndNote
Süslü Dİ, Atalay KD, Derya T (May 1, 2025) Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 3 660–671.
IEEE
[1]D. İ. Süslü, K. D. Atalay, and T. Derya, “Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 3, pp. 660–671, May 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1633685.
ISNAD
Süslü, Doğukan İlbey - Atalay, Kumru Didem - Derya, Tusan. “Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/3 (May 1, 2025): 660-671. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1633685.
JAMA
1.Süslü Dİ, Atalay KD, Derya T. Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025;8:660–671.
MLA
Süslü, Doğukan İlbey, et al. “Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 3, May 2025, pp. 660-71, doi:10.34248/bsengineering.1633685.
Vancouver
1.Doğukan İlbey Süslü, Kumru Didem Atalay, Tusan Derya. Bütünleşik AHP Ve K-Ortalama Kümeleme Tabanlı Yedek Parça Talep Tahmini: Sağlık Ekipmanları Alanında Bir Uygulama. BSJ Eng. Sci. 2025 May 1;8(3):660-71. doi:10.34248/bsengineering.1633685

                            24890