Research Article

Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği

Volume: 8 Number: 5 September 15, 2025
EN TR

Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği

Abstract

Organik karbon deposu olan toprak, çeşitli sebeplerle tehdit altındadır. Arazi bozulumu ve erozyonla zarar gören toprakla birlikte, karbon depoları da azalmaktadır. Bu araştırma farklı arazi kullanımları altında organik karbon miktarının değişimini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma Samsun ili, Alaçam ilçesi sınırlarında gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları ile 32 adet toprak örneği alınmıştır. Örneklerin yarısı tarım alanlarından yarısı ise mera arazilerinden alınmıştır. Toplanan örnekler önişlemlerle analize hazır hale getirilmiş, toprak organik madde gibi fiziksel ve kimyasal bazı analizlere tabi tutulmuşlardır. Sonuçlar ArcGİS 10.2.2 programı ile jeoistatistik yapılarak uygun yöntemle haritalandırılmıştır. Tanımsal istatistikler ise SPSS 17.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamakla birlikte tarım alanlarında organik karbonun mera arazilerine göre daha düşük değerler gösterdiği tespit edilmiştir. İlçe arazilerinin yaklaşık %8’inde karbon değerlerinin 1.09-1.92 ton/ha gibi düşük değerler gösterdiği belirlenmiştir. Mera arazilerine ve orman alanlarının daha fazla bulunduğu güney kesimlerde ise karbon içeriği 3.70 ton/h kadar çıkmaktadır. Araştırma sonucuna göre, tarım alanlarında karbon miktarının düşük olması sahanın tarımsal arazi deseni ve arazi kullanımının toprak karbonunu azalttığını göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. Berhane M, Xu M, Liang Z, Shi J, Wei G, Tian X. 2020. Effects of long‐term straw return on soil organic carbon storage and sequestration rate in North China upland crops: A meta‐analysis. Glob Change Biol, 26(4): 2686-2701.
  2. Blake GR, Hartge KH. 1986. Bulk density. In: Klute A (ed) Part 1—Physical and Mineralogical Methods. Am Soc Agron—Soil Sci Soc Am, Madison, Wisconsin, US, pp: 65-87.
  3. Budak M, Günal H. 2018. Yukarı Dicle Havzasında farklı arazi kullanımları altındaki toprakların karbon depolama potansiyelleri. Anadolu J For Res, 4(1): 61-74.
  4. Chappell A, Webb NP, Leys JF, Waters CM, Orgill S, Eyres MJ. 2019. Minimising soil organic carbon erosion by wind is critical for land degradation neutrality. Environ Sci Policy, 93: 43-52.
  5. Ekberli İ, Dengiz O. 2017. Bazalt Ana Materyali ve Farklı Topografik Pozisyonlar Üzerinde Oluşmuş Toprakların Bazı Topografik ve Fiziko-Kimyasal Özellikleri Arasındaki Doğrusal Regresyon Modellerinin Belirlenmesi. Toprak Su Derg, 15: 15.
  6. Herrick JE, Neff J, Quandt A, Salley S, Maynard J, Ganguli A, Bestelmeyer B. 2019. Prioritizing land for investments based on short- and long-term land potential and degradation risk: A strategic approach. Environ Sci Policy, 96: 52-58.
  7. İmamoğlu A, Dengiz O. 2017. Determination of soil erosion risk using RUSLE model and soil organic carbon loss in Alaca catchment (Central Black Sea region, Türkiye). Rend Lincei 28(1): 11-23.
  8. İmamoğlu A, Dengiz O. 2019. Mikro havza ölçeğinde toprak organik karbon içeriği ile arazi kullanımı-arazi örtüsü ilişkisinin belirlenmesi. II. Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi, 3-5 Ekim, Eskişehşr, Türkiye, pp: 2195-2204.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geospatial Information Systems and Geospatial Data Modelling, Agricultural Engineering (Other), Soil Geography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 13, 2025

Publication Date

September 15, 2025

Submission Date

July 11, 2025

Acceptance Date

September 9, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 5

APA
İmamoğlu, A. (2025). Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(5), 1617-1627. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1739969
AMA
1.İmamoğlu A. Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği. BSJ Eng. Sci. 2025;8(5):1617-1627. doi:10.34248/bsengineering.1739969
Chicago
İmamoğlu, Ali. 2025. “Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (5): 1617-27. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1739969.
EndNote
İmamoğlu A (September 1, 2025) Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 5 1617–1627.
IEEE
[1]A. İmamoğlu, “Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği”, BSJ Eng. Sci., vol. 8, no. 5, pp. 1617–1627, Sept. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1739969.
ISNAD
İmamoğlu, Ali. “Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/5 (September 1, 2025): 1617-1627. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1739969.
JAMA
1.İmamoğlu A. Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği. BSJ Eng. Sci. 2025;8:1617–1627.
MLA
İmamoğlu, Ali. “Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 5, Sept. 2025, pp. 1617-2, doi:10.34248/bsengineering.1739969.
Vancouver
1.Ali İmamoğlu. Farklı Arazi Kullanımlarında Toprak Organik Karbon Miktarının Belirlenmesi: Alaçam İlçesi Örneği. BSJ Eng. Sci. 2025 Sep. 1;8(5):1617-2. doi:10.34248/bsengineering.1739969

                            24890