Review

Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme

Volume: 9 Number: 1 December 24, 2025
TR EN

Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme

Abstract

Su kaynaklarında ortaya çıkan yeni kirleticiler arasında yer alan farmasötik aktif bileşikler (FAB'ler), su içinde artan konsantrasyonları, kalıcılıkları ve potansiyel ekotoksikolojik riskleri sebebiyle küresel bir endişe kaynağıdır. Mikrokirletici sınıfında yer alan bu kirleticilerin geleneksel atıksu arıtma yöntemleri ile giderimlerindeki zorluk, ileri arıtma teknolojilerinin araştırılmasını ve uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, farmasötiklerin sulu çözeltilerden uzaklaştırılmasına yönelik güncel teknolojileri, kapsamlı bir literatür analiziyle ele almaktadır. İncelenen ana teknolojiler; Adsorpsiyon (Metal-Organik Kafes Yapılar, kil mineralleri, aktif karbon), İleri Oksidasyon Prosesleri (AOP'ler) (Fenton, fotokataliz, ozonlama) ve Membran Prosesleri (nanofiltrasyon, ters osmoz, membran biyoreaktörler) olarak üç ana başlık altında incelenmiştir. Her bir teknolojinin temel mekanizmaları, performansını etkileyen faktörler, avantajları ve sınırlılıkları detaylandırılmıştır. Özellikle, bu teknolojilerin bir arada kullanıldığı hibrit sistemlerin sinerjik etkileri ve artan arıtma verimlilikleri açıklanmıştır. Bu derleme, farklı teknolojilerin mekanizmalarını, avantajlarını, zorluklarını ve uygulama potansiyellerini karşılaştırarak farmasötik kirliliğiyle mücadele için mevcut durumu ve gelecek perspektiflerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Abd El-Fatta, H., Maged, A., Kamel, R. M., & Kharbish, S. (2023). Recent technologies for the elimination of pharmaceutical compounds from aqueous solutions: A review. Frontiers in Science Research and Technology, 5(1),52-72. https://doi.org/10.21608/fsrt.2023.173676.1074
  2. Ahmad, F. A. (2023). The use of agro-waste-based adsorbents as sustainable, renewable, and low-cost alternatives for the removal of ibuprofen and carbamazepine from water. Heliyon, 9(6), e16779. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e16449
  3. Akhtar, J., Amin, N. A. S., & Shahzad, K. (2016). A review on removal of pharmaceuticals from water by adsorption. Desalination and Water Treatment, 57(28), 12842–12860. https://doi.org/10.1080/19443994.2015.1051121
  4. Aziz, K. H. H., Mustafa, F. S., Hassan, M. A., Omer, K. M., & Hama, S. (2024). Biochar as green adsorbents for pharmaceutical pollution in aquatic environments: A review. Desalination, 583, 117725. https://doi.org/10.1016/j.desal.2024.117725
  5. Azizpourian, M., Kouchakzadeh, G., & Derikvand, Z. (2023). Removal of pharmaceutical compounds from aqueous solution by clay-based synthesized adsorbents: adsorption kinetics and isotherms studies. Chemical Papers, 77(8), 4245–4264. https://doi.org/10.1007/s11696-023-02774-8
  6. Bampos, G., Petala, A., & Frontistis, Z. (2021). Recent trends in pharmaceuticals removal from water using electrochemical oxidation processes. Environments, 8(8), 85. https://doi.org/10.3390/environments8080085
  7. Bizirtsakis, P. A., Anagnostopoulou, K., Sarasidis, V. C., Petsi, P., Moschona, A., Plakas, K. V., & Lambropoulou, D. A. (2025). A Comparative Study of Advanced Oxidation Processes for the Removal of the Antibiotic Sulfadoxine from Water—Transformation Products and Toxicity. Applied Sciences, 15(2), 793. https://doi.org/10.3390/app15020793
  8. De Luna, Y., & Bensalah, N. (2022). Review on the electrochemical oxidation of endocrine-disrupting chemicals using BDD anodes. Current Opinion in Electrochemistry, 32, 100900. https://doi.org/10.1016/j.coelec.2021.100900

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Pollution and Prevention, Environmentally Sustainable Engineering, Water Treatment Processes

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 24, 2025

Publication Date

December 24, 2025

Submission Date

November 14, 2025

Acceptance Date

December 15, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Soylu, M. (2026). Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme. Black Sea Journal of Engineering and Science, 9(1), 444-452. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1824047
AMA
1.Soylu M. Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme. BSJ Eng. Sci. 2026;9(1):444-452. doi:10.34248/bsengineering.1824047
Chicago
Soylu, Mahmut. 2026. “Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 (1): 444-52. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1824047.
EndNote
Soylu M (January 1, 2026) Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 1 444–452.
IEEE
[1]M. Soylu, “Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme”, BSJ Eng. Sci., vol. 9, no. 1, pp. 444–452, Jan. 2026, doi: 10.34248/bsengineering.1824047.
ISNAD
Soylu, Mahmut. “Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9/1 (January 1, 2026): 444-452. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1824047.
JAMA
1.Soylu M. Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme. BSJ Eng. Sci. 2026;9:444–452.
MLA
Soylu, Mahmut. “Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 9, no. 1, Jan. 2026, pp. 444-52, doi:10.34248/bsengineering.1824047.
Vancouver
1.Mahmut Soylu. Farmasötik Kirleticilerin Uzaklaştırılmasına Yönelik İleri Arıtma Prosesleri Üzerine Bir Derleme. BSJ Eng. Sci. 2026 Jan. 1;9(1):444-52. doi:10.34248/bsengineering.1824047

                            24890