Research Article

XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması

Volume: 9 Number: 4 July 15, 2026
TR EN

XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması

Abstract

Değişkenler arasındaki ilişkiyi matematiksel olarak modelleyen regresyon yöntemleri, gelişen bilim dünyasında istatistiki yöntemlerden biri olarak modernleşmektedir. Bu doğrultuda makine öğrenmesi yöntemleri klasik yöntemlerden ayrılarak daha uygulanabilir analizler sağlayarak karşımıza çıkmaktadırlar. Bu çalışmada 157 adet oğlak verisine ait cidago yüksekliği (CY), sağrı yüksekliği (SY), göğüs derinliği (GD), doğum ağırlığı (DA) ve vücut uzunluğu (VU) değişkenleri kullanılarak canlı ağrlık (CA) tahmini XGBoost metodu kullanılarak analiz edilmiştir. Çoklu doğrusal bağıntının varlığını tespit etmek amacıyla Varyans Şişirme Faktörü analizi sonucunda tüm değişkenler için 5 eşiğinin altında değerler bulunmuştur. Çapraz Doğrulama Kat sayısının, Ortalama Hata Kareleri Kökü üzerine etkisini göstermek amacıyla XGBoost hiperparametre ayarlaması sonucunda 7 katlı çapraz doğrulamanın marjinale ulaştığı belirlenmiştir. Optimum model; eta=0,1, max_depth=5, min_child_weight=1, subsample=0,7, colsample_bytree=0,5, gamma=0 ve best_nrounds=240 parametreleri ile elde edilmiştir. Bu model test verisinde 0,283 RMSE, 0,115 MAE ve 0,988 R² değeri ile yüksek tahmin başarısı göstermiştir. Optimize edilmiş XGBoost modeli için öğrenme eğrisine bakıldığında seçilen modelin iyi dengelenmiş olduğu ve güçlü genelleme yeteneğini koruduğu gözlemlenmiştir. Hangi değişkenlerin önemli olduğunu ve aynı zamanda model tahminlerini nasıl ve hangi yönde etkilediklerini belirlemek amacıyla hem kazanç tabanlı değişken önemi hem de SHAP analizi çıktılarına göre C2 en etkili tahminleyici olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, XGBoost algoritmasının oğlaklarda canlı ağırlık tahmininde güvenilir, başarılı ve yorumlanabilir bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır. Çalışmada kullanılan veriler özel bir işletmeden satın alınmıştır.

References

  1. Arf, C. (1959). Makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir [Can a machine think and how can it think]. Atatürk Üniversitesi-Üniversite Çalışmalarını Muhite Yayma ve Halk Eğitimi Yayınları Konferanslar Serisi, 1, 91–103.
  2. Berrar, D. (2019). Cross-validation. In W. Dubitzky, O. Wolkenhauer, K. H. Cho, & H. Yokota (Eds.), Encyclopedia of Bioinformatics and Computational Biology (pp. 542–545). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-809633-8.20349-X
  3. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5–32. https://doi.org/10.1023/A:1010933404324
  4. Chen, T., & Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (pp. 785–794). ACM. https://doi.org/10.1145/2939672.2939785
  5. Faraz, A., Tırınk, C., Önder, H., Şen, U., Ishaq, H. M., Tauqir, N. A., Nabeel, M. S., & Vaughan, J. L. (2023). Usage of the XGBoost and MARS algorithms for predicting body weight in Kajli sheep breed. Tropical Animal Health and Production, 55(4), Article 276. https://doi.org/10.1007/s11250-023-03681-4
  6. Friedman, J. H. (2002). Stochastic gradient boosting. Computational Statistics & Data Analysis, 38(4), 367–378. https://doi.org/10.1016/S0167-9473(01)00065-2
  7. Friedman, J. H., & Popescu, B. E. (2003). Importance sampled learning ensembles. Journal of Machine Learning Research, 94305(1–32), 1–15.
  8. Friedman, J., Hastie, T., & Tibshirani, R. (2000). Special invited paper. Additive logistic regression: A statistical view of boosting. The Annals of Statistics, 28(2), 337–374. https://doi.org/10.1214/aos/1016218223

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Statistics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 15, 2026

Submission Date

February 20, 2026

Acceptance Date

June 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 4

APA
Kurnaz, B., Tırınk, C., & Önder, H. (2026). XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması. Black Sea Journal of Engineering and Science, 9(4), 1819-1831. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1894141
AMA
1.Kurnaz B, Tırınk C, Önder H. XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması. BSJ Eng. Sci. 2026;9(4):1819-1831. doi:10.34248/bsengineering.1894141
Chicago
Kurnaz, Burcu, Cem Tırınk, and Hasan Önder. 2026. “XGBoost Algoritması Ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 (4): 1819-31. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1894141.
EndNote
Kurnaz B, Tırınk C, Önder H (July 1, 2026) XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması. Black Sea Journal of Engineering and Science 9 4 1819–1831.
IEEE
[1]B. Kurnaz, C. Tırınk, and H. Önder, “XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması”, BSJ Eng. Sci., vol. 9, no. 4, pp. 1819–1831, July 2026, doi: 10.34248/bsengineering.1894141.
ISNAD
Kurnaz, Burcu - Tırınk, Cem - Önder, Hasan. “XGBoost Algoritması Ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 9/4 (July 1, 2026): 1819-1831. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1894141.
JAMA
1.Kurnaz B, Tırınk C, Önder H. XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması. BSJ Eng. Sci. 2026;9:1819–1831.
MLA
Kurnaz, Burcu, et al. “XGBoost Algoritması Ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması”. Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 9, no. 4, July 2026, pp. 1819-31, doi:10.34248/bsengineering.1894141.
Vancouver
1.Burcu Kurnaz, Cem Tırınk, Hasan Önder. XGBoost Algoritması ve Saanen Oğlaklarında Vücut Ölçüleri Kullanılarak Canlı Ağırlığın Tahmini Amacıyla Kullanılması. BSJ Eng. Sci. 2026 Jul. 1;9(4):1819-31. doi:10.34248/bsengineering.1894141

                            24890