Blockchain Technology's Use And Necessity in the Healthcare Industry: A Scale Development Study

Abstract

In this study, a Likert-type scale entitled the “Scale for the Usability and Necessity of Blockchain Technology in Healthcare Services” was developed to assess the perceived necessity and usability of blockchain technology in the healthcare sector. An item pool was initially generated through a comprehensive literature review, followed by expert evaluations and a pilot implementation. A total of 316 valid responses were collected from professionals working in health information systems in Türkiye. Prior to the exploratory factor analysis (EFA), the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was calculated as 0.919. EFA results revealed a five-factor structure comprising environmental, organizational, technological, improvement, and structural challenges dimensions explaining 89% of the total variance. Confirmatory factor analysis (CFA) verified the construct validity, and Cronbach’s alpha coefficients ranged between 0.862 and 0.925 across subdimensions, with an overall reliability coefficient of 0.913. The findings indicated that participants generally held a favorable perception of blockchain technology, particularly in relation to data security, transparency, and process improvement. However, mean scores for environmental and organizational dimensions were comparatively lower, suggesting that despite the high potential for implementation, current systemic limitations may hinder broader adoption. The developed scale is considered a valid and reliable instrument for measuring perceptions of blockchain technology in healthcare settings. It is anticipated that this scale may serve as a useful tool in future applied research focused on shaping healthcare technology policies particularly in areas such as infrastructure modernization, regulatory framework development, and the identification of training needs.

Keywords

• Blockchain
• Health Sector
• Scale Development

Blok Zinciri Teknolojisinin Sağlıkta Uygulanabilirliğine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmada, sağlık sektöründe blok zinciri teknolojisinin gereklilik ve kullanılabilirliğini değerlendirmek için “Sağlık Hizmetlerinde Blok Zinciri Teknolojisinin Kullanılabilirlik ve Gereklilik Ölçeği” (SBKGÖ) adıyla Likert tipi bir ölçek geliştirilmiştir. Literatür taramasıyla madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri alınmış ve pilot uygulama yapılmıştır. Türkiye’deki sağlık bilgi sistemleri çalışanlarından 316 geçerli veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi öncesi KMO değeri 0,919 olarak hesaplanmış; analiz, ölçeğin çevresel, organizasyonel, teknolojik, iyileştirme ve yapısal sorunlar ekseninde beş faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve varyansın %89’unu açıkladığını göstermiştir. Doğrulayıcı faktör analizi yapı geçerliliğini doğrulamış; Cronbach’s Alpha değerleri alt boyutlarda 0,862-0,925, genelde ise 0,913 olarak bulunmuştur. Ölçek, blok zinciri teknolojisinin sağlık sektöründeki algısını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olarak kabul edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre katılımcıların blok zinciri teknolojisine ilişkin genel olarak olumlu bir algıya sahip oldukları, özellikle veri güvenliği, şeffaflık ve süreç iyileştirme gibi boyutlarda yüksek algılar sergilediklerini görülmüştür. Ancak, çevresel ve organizasyonel faktörlere ilişkin ortalamaların diğer boyutlara kıyasla daha düşük olduğu görülmüştür. Bu durum, blok zinciri teknolojisinin uygulanabilirliğinin potansiyel olarak yüksek olduğunu, ancak mevcut sistemsel kısıtların bazı tereddütlere neden olduğunu ortaya koymaktadır. Geliştirilen bu ölçeğin gelecekte sağlık teknolojileri politikalarına yön verecek altyapı iyileştirme, düzenleyici çerçeve oluşturma ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi gibi uygulamalı çalışmalarda kullanılacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Blok Zinciri
• Sağlık Sektörü
• Ölçek Geliştirme

References

1. Al Kemyani, M. K., Al Raisi, J., Al Kindi, A. R. T., Al Mughairi, I. Y., & Tiwari, C. K. (2022). Blockchain applications in accounting and finance: Qualitative evidence from the banking sector. Journal of Research in Business and Management, 10(4), 28-39.
2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Yayıncılık.
3. Alzahrani, A. G., Alhomoud, A., & Wills, G. (2022). A framework of the critical factors for healthcare providers to share data securely using blockchain. IEEE Access, 10, 41064-41077. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2022.3162218
4. Atabaş, H. (2018). Blokzinciri teknolojisi ve kripto paraların hayatımızdaki yeni yeri: Dijitalleşen finans-ekonomi-sağlık-eğitim-iş dünyası. Ceres Yayınları.
5. Atılgan-Yaşa, A. (2022). Kamu sektöründe blok zincir teknolojisi kullanımı: Türkiye'de mevcut durum analizi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 17(66), 615-633. https://doi.org/10.19168/jyasar.1065406
6. Ayhan, E., & Aytekin, M. (2023). Sağlık tedarik zincirinde blok zincir teknolojisi. In S. Paksoy (Ed.), Sosyal bilimlerde özgün çalışmalar-4 (pp. 117-138). İksad Yayınları.
7. Babaoğlu, C., & Karasoy, H. (2022). Kamu yönetiminde blokzincir: kullanım alanları ve örnek uygulamalar. Sosyoekonomi, 30(52), 283-297. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2022.02.15
8. Babur, Y., & Karahan, F. (2022). İşletmelerde blockchain teknolojisinin kullanımının belirleyicileri Kütahya il örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(Özel Sayı), 61-80. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1190610

9. Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. https://doi.org/10.1007/BF02723327
10. Bakan, İ., Şekkeli & Z. H. (2019). Blok zincir teknolojisi ve tedarik zinciri yönetimindeki uygulamaları, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 2848-2877. https://doi.org/10.26466/opus.563240
11. Baltruschat, L. M., Jaiman, V., & Urovi, V. (2023). User acceptability of blockchain technology for enabling electronic health record exchange. Journal of Systems and Information Technology, 25(3), 268-295. https://doi.org/10.1108/JSIT-09-2022-0225
12. Başaran, Y. K. (2024). Sosyal bilimlerde örnekleme kuramı. The Journal of Academic Social Science, 47(47), 480-495. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.12368
13. Bayer, D., Haber, S., & Stornetta, W. S. (1993). Improving the efficiency and reliability of digital time-stamping. In Sequences II: Methods in communication, security, and computer science (pp. 329-334). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4613-9323-8_24
14. Brooks, A. (2024). Health information management history: Past, present and future. Retrieved January 15, 2025, from https://www.rasmussen.edu/degrees/healthsciences/blog/health-information-management-history/
15. Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford University Press.
16. Buterin, V. (2025). A next-generation smart contract and decentralized application platform. Retrieved January 15, 2025, from https://whitepaper.io/document/5/ethereum-whitepaper
17. Büyüköztürk, Ş. (2008). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
18. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayınları.
19. Christidis, K., & Devetsikiotis, M. (2016). Blockchains and smart contracts for the Internet of Things. IEEE Access, 4, 2292-2303. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2016.256633
20. Clason, D. L., & Dormody, T. J. (1994). Analyzing data measured by individual Likert-type items. Journal of Agricultural Education, 35(4), 31-35.
21. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. Psychology Press.
22. Cui, M., & Zhang, D. Y. (2021). Artificial intelligence and computational pathology. Laboratory Investigation, 101(4), 412-422. https://doi.org/10.1038/s41374-020-00514-0
23. Drescher, D. (2017). Using the data store. In Blockchain basics (pp. 197-210). Apress.
24. Elbüz, A., Osmanoğlu, M., & Tanrıöver, Ö. (2024). Blok zinciri tabanlı ideal bir veri ticareti platformunun tasarımı için SysML tabanlı bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(1), 509-519. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1020217
25. Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., & Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 33(1), 210-223. https://doi.org/10.5336/medsci.2011-26747
26. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-1. Pegem Yayınları.
27. Fernando, Y., & Saravannan, R. (2021). Blockchain technology: Energy efficiency and ethical compliance. Journal of Governance and Integrity, 4(2), 88-95. https://doi.org/10.15282/jgi.4.2.2021.5872
28. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
29. García-Berná, J. A., Fernández-Alemán, J. L., de Gea, J. M. C., Toval, A., Mancebo, J., Calero, C., & García, F. (2021). Energy efficiency in software: A case study on sustainability in personal health records. Journal of Cleaner Production, 282, 124262. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124262
30. Garg, P., Gupta, B., Chauhan, A. K., Sivarajah, U., Gupta, S., & Modgil, S. (2021). Measuring the perceived benefits of implementing blockchain technology in the banking sector. Technological Forecasting and Social Change, 163, 120407. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120407
31. Gözüm, S., & Aksayan, S. (2003). Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber II: Psikometrik özellikler ve kültürlerarası karşılaştırma. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 5(1), 3-14.
32. Guo, H., & Yu, X. (2022). A survey on blockchain technology and its security. Blockchain: Research and Applications, 3(2), 100067. https://doi.org/10.1016/j.bcra.2022.100067
33. Güner, M. (2021). Blokzincir teknolojisinin muhasebede kullanımıyla ilgili algıların belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (Özel Sayı), 459-472.
34. Haber, S., & Stornetta, W. S. (1991). How to time-stamp a digital document. Journal of Cryptology, 3(2), 99-111.
35. Hadi, N. U., Abdullah, N., & Sentosa, I. (2016). An easy approach to exploratory factor analysis: Marketing perspective. Journal of Educational and Social Research, 6(1), 215-223. https://doi.org/10.5901/jesr.2016.v6n1p215
36. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2006). Multivariate data analysis. Pearson. Harrington, D. (2009). Confirmatory factor analysis. Oxford University Press.
37. Khatoon, A. (2020). A blockchain-based smart contract system for healthcare management. Electronics, 9(1), 94. https://doi.org/10.3390/electronics9010094
38. Kılıç, S. (2016). Cronbach’s alpha reliability coefficient. Psychiatry and Behavioral Sciences, 6(1), 47-48. https://doi.org/10.5455/jmood.20160307122823
39. Koyuncu, İ., & Kılıç, A. F. (2019). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanımı: Bir doküman incelemesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 44(198), 361-388. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2019.7665
40. Kösesoy, İ. (2019). Nesnelerin interneti güvenliğinde blok zinciri uygulamaları. Veri Bilimi Dergisi, 2(1), 1-9.
41. Lee, D., & Song, M. (2021). MEXchange: A privacy-preserving blockchain-based framework for health information exchange using ring signature and stealth address. IEEE Access, 9, 158122-158139. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2021.3130552
42. Lee, D., & Yoon, S. N. (2021). Application of artificial intelligence-based technologies in the healthcare industry: Opportunities and challenges. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(1), 271. https://doi.org/10.3390/ijerph18010271
43. Malwade, S., Abdul, S. S., Uddin, M., Nursetyo, A. A., Fernandez-Luque, L., Zhu, X. K., . . . Li, Y. C. J. (2018). Mobile and wearable technologies in healthcare for the ageing population. Computer Methods and Programs in Biomedicine, 161, 233-237. https://doi.org/10.1016/j.cmpb.2018.04.026
44. Mazlan, A. A., Daud, S. M., Sam, S. M., Abas, H., Rasid, S. Z. A., & Yusof, M. F. (2020). Scalability challenges in healthcare blockchain system—A systematic review. IEEE Access, 8, 23663-23673. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2969230
45. Mourouzis, T., Filipou, C., (2017), The Blockchain Revolution: Insights from Top-Management, arXiv preprint arXiv: 1712.04649.
46. Murat, M. (2018). Blockchain ile güvenli elektronik sağlık sistemi. (Yüksek lisans tezi). Ulusal Tez Merkezi, İstanbul Teknik Üniversitesi.
47. Murdoch, B. (2021). Privacy and artificial intelligence: Challenges for protecting health information in a new era. BMC Medical Ethics, 22, 1-5. https://doi.org/10.1186/s12910-021-00687-3
48. Nakamoto, S. (2024). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. Retrieved January 15, 2025, from https://static.upbitcare.com/931b8bfc-f0e0-4588-be6e-b98a27991df1.pdf
49. Narayanan, A., Bonneau, J., Felten, E., Miller, A., & Goldfeder, S. (2016). Bitcoin and cryptocurrency technologies: A comprehensive introduction. Princeton University Press.
50. Negro-Calduch, E., Azzopardi-Muscat, N., Nitzan, D., Pebody, R., Jorgensen, P., & Novillo-Ortiz, D. (2021). Health information systems in the COVID-19 pandemic: A short survey of experiences and lessons learned from the European region. Frontiers in Public Health, 9, 676838. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.676838
51. Özel, E. T., Yılmaz, A., & Öğe, H. S. (2022). İş süreçlerinde blokzincir teknolojisi kullanımına ilişkin algıların değerlendirilmesi: Zincir market çalışanları üzerine bir araştırma. Beyder, 17(2), 75-89. https://doi.org/10.54860/beyder.1209275
52. Par, Ö. E., & Soysal, E. (2011). Kişisel sağlık bilgilerinin güvenliği açısından Medula’da kullanılan yasa ve standartların HIPAA ile karşılaştırılması. 8. Ulusal Tıp Bilişimi Kongresi, Antalya.
53. Patrick, K., Griswold, W. G., Raab, F., & Intille, S. S. (2008). Health and the mobile phone. American Journal of Preventive Medicine, 35(2), 177-181. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2008.05.001
54. Pilares, I. C. A., Azam, S., Akbulut, S., Jonkman, M., & Shanmugam, B. (2022). Addressing the challenges of electronic health records using blockchain and IPFS. Sensors, 22(11), 4032. https://doi.org/10.3390/s22114032
55. Sanka, A. I., Irfan, M., Huang, I., & Cheung, R. C. (2021). A survey of breakthrough in blockchain technology: Adoptions, applications, challenges and future research. Computer Communications, 169, 179-201. https://doi.org/10.1016/j.comcom.2020.12.028
56. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
57. Schober, P., Mascha, E. J., & Vetter, T. R. (2021). Statistics from A (agreement) to Z (z score): A guide to interpreting common measures of association, agreement, diagnostic accuracy, effect size, heterogeneity, and reliability in medical research. Anesthesia and Analgesia, 133(6), 1633-1641. https://doi.org/10.1213/ANE.000000000000577
58. Seçer, İ. (2013). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi ve raporlaştırma. Anı Yayıncılık.
59. Solfa, F. D. G. (2022). Impacts of cyber security and supply chain risk on digital operations: Evidence from the pharmaceutical industry. International Journal of Technology, Innovation and Management, 2(2), 18-32. https://doi.org/10.54489/ijtim.v2i2.98
60. Şat, N. (2019). Blokzincir (blockchain)'in kamu idaresine olası etkileri üzerine. Amme İdaresi Dergisi, 52(4), 171-196.
61. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education.
62. Taherdoost, H. (2023). Smart contracts in blockchain technology: A critical review. Information, 14(2), 117. https://doi.org/10.3390/info14020117
63. Tang, P. C., Ash, J. S., Bates, D. W., Overhage, J. M., & Sands, D. Z. (2006). Personal health records: Definitions, benefits, and strategies for overcoming barriers to adoption. Journal of the American Medical Informatics Association, 13(2), 121-126. https://doi.org/10.1197/jamia.M2025
64. Tanrıverdi, M., Uysal, M., & Üstündağ, M. T. (2019). Blokzinciri teknolojisi nedir? Ne değildir?: Alanyazın incelemesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 12(3), 203-217. https://doi.org/10.17671/gazibtd.547122
65. Tezbaşaran, A. A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
66. Topcu, B. A. & Sarıgül, S. S. (2020), Dünyada ve Türkiye’de blok zinciri teknolojisi: Finans sektörü, dış ticaret ve vergisel düzenlemeler üzerine genel bir değerlendirme. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, Özel Sayı, 27-39. https://doi.org/10.31590/ejosat.araconf5
67. Turan, İ., Şimşek, Ü., & Aslan, H. (2015). Eğitim araştırmalarında Likert ölçeği ve Likert-tipi soruların kullanımı ve analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 186-203.
68. Wanitcharakkhakul, L., & Rotchanakitumnuai, S. (2017). Blockchain technology acceptance in electronic medical record system. 17th International Conference on Electronic Business, Dubai.
69. Yaeger, K., Martini, M., Rasouli, J., & Costa, A. (2019). Emerging blockchain technology solutions for modern healthcare infrastructure. Journal of Scientific Innovation in Medicine, 2(1), 1-7. https://doi.org/10.29024/jsim.7
70. Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
71. Yang, R., Wakefield, R., Lyu, S., Jayasuriya, S., Han, F., Yi, X., . . . Chen, S. (2020). Public and private blockchain in construction business process and information integration. Automation in Construction, 118, 1-21. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2020.103276
72. Yaqoob, I., Salah, K., Jayaraman, R., & Al-Hammadi, Y. (2022). Blockchain for healthcare data management: Opportunities, challenges, and future recommendations. Neural Computing and Applications, 34(14), 11475-11490. https://doi.org/10.1007/s00521-020-05519-w
73. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
74. Yerlitaş, T. (2020). Implication of blockchain technology on health care innovation areas: A multi-case study. (Doctoral dissertation). University Repository, Kaunas University of Technology. Yıldırım, H. H., & Yıldırım, S. (2011). Farklı işleyen madde analizlerinde ortak etken varyansıyla ilişkili eşleme değişkenleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 386-396.
75. Yılmaz, M., & Demirkan, A. E. (2012). Hastane yönetim ve bilgi sisteminin kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 5(3), 19-28.
76. Zheng, Z., Xie, S., Dai, H. N., Chen, X., & Wang, H. (2018). Blockchain challenges and opportunities: A survey. International Journal of Web and Grid Services, 14(4), 352-375. https://doi.org/10.1504/IJWGS.2018.095647
77. Zheng, Z., Xie, S., Dai, H., Chen, X., & Wang, H. (2017). An overview of blockchain technology: Architecture, consensus, and future trends. In IEEE International Congress on Big Data (pp. 557-564). IEEE. https://doi.org/10.1109/BigDataCongress.2017.85