Research Article

Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi

Volume: 2 Number: 2 December 31, 2019
EN TR

Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi

Abstract

İnsanın duygu ve düşüncelerini tam olarak ifade etmesi zengin bir söz varlığına sahip olmasıyla mümkündür. Bu açıdan çocukların / öğrencilerin küçük yaştan itibaren ana dilimizin zenginliklerini, anlatım gücünü yansıtan söz varlığı öğelerini içeren yayınlarla buluşturulması gerekmektedir. Eğitim öğretim hayatında da ders kitaplarına seçilecek metinlerin anadilimizin söz varlığını yansıtması önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarını deyim varlığı, sıklığı ve öğretimi yönüyle incelemektir.  Araştırma, nitel veri toplama yöntemlerinden doküman analizine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2017–2018 yılında ilköğretim okulları 5, 6, 7 ve 8. sınıfları için ders kitabı olarak kabul edilen kitaplar, örneklemini ise Ankara ilinde okutulmakta olan ve “MEB ve EZDE” yayınevlerince hazırlanan Türkçe ders kitaplarında bulunan metinler oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni yazılı belgelerle sınırlandırılmıştır. Okuma metinleri çalışmanın kapsamına alınırken dinleme ve serbest okuma metinleri kapsam dışı bırakılmıştır.  Ders kitaplarında bulunan metinler deyim varlığı açısından incelenmiş; deyimlerin, metin türleri ve temalara göre sıklıkları belirlenmiştir. Bu çalışmada toplanan veriler, çalışmanın amacı doğrultusunda frekans hesaplamaları kullanılarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca deyim öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler de ele alınıp incelenmiştir. Kitaplardan elde edilen bulgular tablolar ve şekillerle sunulmuş ve bulgular yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle Türkçe ders kitabı metinlerinin deyim varlığı açısından zengin olduğu söylenemez. Aynı şekilde deyim öğretiminde de fazla bir yöntem ve tekniğin kullanılmadığını görmekteyiz. Çalışmanın sonunda deyim öğretimi ile ilgili örnek etkinliklere yer verilmiştir. Ders kitaplarına metin seçiminde çocuğa görelik ilkesinden hareketle söz varlığı açısından zengin metinlerin seçilmesi önemli görülmektedir. Deyim öğretiminde bağlam temelli etkinliklerin oluşturulması, aktif öğrenme, iş birlikli yöntem ve tekniklerinden yararlanılması, yaratıcı drama uygulamalarına yer verilmesi öğrenmeyi daha kalıcı ve zevkli hâle getirecektir.

Keywords

References

  1. Akçay, A. ve Şimşek, T. (2015). “Deyimlerin öğretiminde drama ve hikâyeleme yöntemlerinin kullanımının 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarıları ve kalıcılık düzeylerine etkisi.” Route Educational and Social Science Journal, Volume 2(4): 324-331.
  2. Aksan, D. (2006c). Türkçenin Zenginlikleri İncelikleri. Ankara: Bilgi Yay.
  3. Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Yay.
  4. Bolulu, O. (1998). “Deyimler-Deyimleyemeyenler.” Türk Dili Dergisi, S.64: 16–18.
  5. Aksan, D. (2009). Türkçenin Gücü. Ankara: Bilgi Yay.
  6. Aksan, D. (2009a). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yay.
  7. Aksan, D. (2009b). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yay.
  8. Aksan, D. (2009c). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yay.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

September 22, 2019

Acceptance Date

December 31, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2 Number: 2

APA
Türkben, T. (2019). Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 63-90. https://izlik.org/JA54BM25FF
AMA
1.Türkben T. Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi. BIJAR. 2019;2(2):63-90. https://izlik.org/JA54BM25FF
Chicago
Türkben, Tuncay. 2019. “Türkçe Ders Ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı Ve Öğretimi Açısından İncelenmesi”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 2 (2): 63-90. https://izlik.org/JA54BM25FF.
EndNote
Türkben T (December 1, 2019) Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 2 2 63–90.
IEEE
[1]T. Türkben, “Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi”, BIJAR, vol. 2, no. 2, pp. 63–90, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA54BM25FF
ISNAD
Türkben, Tuncay. “Türkçe Ders Ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı Ve Öğretimi Açısından İncelenmesi”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 2/2 (December 1, 2019): 63-90. https://izlik.org/JA54BM25FF.
JAMA
1.Türkben T. Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi. BIJAR. 2019;2:63–90.
MLA
Türkben, Tuncay. “Türkçe Ders Ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı Ve Öğretimi Açısından İncelenmesi”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, vol. 2, no. 2, Dec. 2019, pp. 63-90, https://izlik.org/JA54BM25FF.
Vancouver
1.Tuncay Türkben. Türkçe Ders ve Öğrenci Çalışma Kitaplarının Deyim Varlığı ve Öğretimi Açısından İncelenmesi. BIJAR [Internet]. 2019 Dec. 1;2(2):63-90. Available from: https://izlik.org/JA54BM25FF

Creative Commons
Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.