SİGORTALININ ZARAR SORUMLUSU İLE YAPMIŞ OLDUĞU HUKUKİ İŞLEMLERİN SİGORTACININ HALEFİYET HAKKINA ETKİSİ

Abstract

TTK m. 1472 hükmünün mutlak emredici hüküm olma özelliği sigortalı ile sigortacı arasında tesis edilen işlemler bakımından geçerlidir. Bu durumda sigortalı, zarar sorumlusu ile TTK m. 1472 hükmüne aykırılık teşkil eden hukuki işlemler tesis edebilmektedir. Sigortalının halefiyet hakkını etki eden bu işlemlerden dolayı sigortacıya karşı sorumlu olup olmayacağı, sorumluluğun niteliği ve bu sorumluluğun hangi andan itibaren başlayacağı soruları çalışmamız bakımından önem arz etmektedir. Çalışmamızda bu sorulara doktrin ve yargı kararları ele alınarak cevap aranmış ve muhtemel bir kanun değişikliğine yön verilmesi amaçlanmıştır.

Keywords

• TTK m. 1472/2
• § 86 Abs. 2 VVG
• Halefiyet Hakkını İhlal Etmeme Yükümlülüğü
• İbra
• Sorumsuzluk Anlaşmaları

EFFECT OF THE INSURED'S LEGAL TRANSACTIONS WITH THE PERSON RESPONSIBLE FOR THE DAMAGE ON THE INSURER'S RIGHT OF SUBROGATION

Abstract

The absolute mandatory provision of Art. 1472 TCC applies to the transactions between the insured and the insurer. In this case, the insured may establish transactions with the responsible person for the damage that are contrary to Article 1472 of the TCC. The questions of whether the insured will be liable to the insurer for these transactions affecting the right of subrogation, the nature of the liability and the moment from which this liability will commence are important for our study.Our study aims to answer these questions by analyzing the doctrine and judicial decisions and to give direction to a possible amendment of the law.

Keywords

• § 86 Abs. 2 VVG
• : Art. 1472/2 TCC
• Obligation not to Violate the Right of Subrogation
• Release
• Non-liability Agreements

References

1. Algantürk Light, D.(2012). Sigorta Sözleşmesi Süresi İçinde Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(22), 1-8.
2. Armbrüster , C. in Prölss, E.R., &Martin, A. (Hg.).(2021). Versicherungsvertragsgesetz (31. Auflage). C.H. Beck. Arseven, H.(1987). Sigorta Hukuku(1. Baskı). Beta Yayınları.
3. Atabek, R.(1969). Sigorta ve Sosyal Sigortada Halefiyet ve Rücu. İş Hukuku Dergisi, 3/2, 225-296.
4. Aydoğmuş, H. (2020). Ürün Sorumluluk Sigortasında Teminatın Kapsamı ve Riziko (1. Baskı). Seçkin.
5. Bilge, M.E. (2001). Sigorta Tazminatını Alan Sigortalının Zarar Veren Üçüncü Şahısla Yaptığı İşlemlerin Sigortacının Halefiyeti Üzerindeki Etkisi ve Yargıtay Uygulamaları”, Prof. Dr. Hayrı Domaniç’e Armağan 80. Yaş Günü Armağanı içinde(67-83). Beta Basım Yayın.
6. Bozer, A. (1965). Sigorta Hukuku. Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü.
7. Brand O. in Bergmann, K.O., Pauge, B., Steinmeyer, H.D. (2018). Gesamtes Medizinrecht (3. Auflage). Nomos.
8. Cebe, M.S. (2010). Açıklamalı ve İçtihatlı Mal Sigortaları Hukuku (TTK m. 1263-1320)(1. Baskı).

9. Doğanay, İ.(1977). Sigorta Tazminatında Kanuni Halefiyetin Şumulü. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 9/2, 335-347.
10. Drave, C. (2012). “Der Übergang von Ersatzansprüchen: Regresswahrungs- und Mitwirkungsobliegenheiten des Versicherungsnehmers (86 Absatz 2 VVG)”, 2012, N.2.1.Bkz. https://www.wilhelm-rae.de/sites/default/files/pdf/versicherungspraxis_-_uebergang_von_ersatzanspruechen_-_regresswahrungs-_und_mitwirkungsobliegenheiten_des_versicherungsnehmers_ss_86_absatz_2_vvg.pdf
11. Erbaş Açıkel, A. (2019). Sigorta Ettirenin Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali Halinde Sigortacının Sahip Olduğu Haklarla İlgili Bazı Sorunlar, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 2019, 35(2), 131-168.
12. Erbaş Açıkel, A. (2021). Sigorta Ettirenin Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlaline İlişkin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerinin Alman Sigorta Sözleşmeleri Kanunu’nda ve Avrupa Sigorta Sözleşmesi Hukuku Prensipleri’nde Yer Alan Düzenlemeler Açısından Değerlendirilmesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, 79/3, 881-928(2021).
13. Franko, N. (1997). Sigorta Ettirenin Mukavele Yapılırken İhbar Mükellefiyeti(TTK m. 1290), Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Bildiriler-Tartışmalar, XIV, Ankara 4-5 Nisan 1997 içinde(317-328), Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 1997.
14. Gönensay, A.S. (1948). Borçlar Hukuku, 1. Cilt. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
15. Hacıömeroğlu, A. (2015). Sigorta Sözleşmelerinin Kuruluş Safhasındaki Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğünün Culpa In Contrahendo Sorumluluğu Açısından Değerlendirilmesi", Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 1(2), 49-70.
16. Hormuth, H. in Beckmann, R.M., Matusche-Beckmann, A., (Hg.).(2015). Versicherungsrechts-Handbuch. C.H. Beck.
17. Karasu, R.(2015). “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Sorumluluk Sigortalarına ilişkin Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6/4.
18. Kender, R.(2021). Türkiye’de Hususi Sigorta Hukuku (17. Baskı). On İki Levha Yayıncılık.
19. Kılıçoğlu, A.M.(1974). Özel ve Sosyal Sigortalarda Halefiyet ve Rücu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31(1), 395-446.
20. Knappman, U. in Beckmann, R.M., & Matusche-Beckmann, A.(Hg.).(2015). § 14. Verletzung der vorvertraglichen Anzeigepflicht, Versicherungsrechts-Handbuch(3. Auflage). C.H. Beck, 2015.
21. Langheid, T. İn Langheid T., & Wandt, M. (Hg.).(2016). Münchener Kommentar zum Versicherungsvertragsgesetz: VVG, Band 1: §§ 1–99(2. Auflage). C.H. Beck.
22. Langheid, T. in Langheid, T., & Rixecker, R. (Hg.)(2019), Versicherungsvertragsgesetz(6. Auflage).C.H. Beck.
23. Muschner, J. in Rüffer, W./ Halbach, Dirk und Schimikowski, Peter (Hg.).(2020) Versicherungsvertragsgesetz: Handkommentar. 4.Auflage, Baden: Nomos.
24. Omağ, M.K. (2011). Türk Hukukunda Sigortacının Kanuni Halefiyeti (1. Baskı). Vedat Kitapçılık.
25. Özlenen Çığ, A. (2015). Ürün Sorumluluğu Sigortasında Teminatın Kapsamı(1. Baskı). Andıç Yayınları.
26. Samim, Ü. (1998). “Kara Sigortalarında Sigorta Ettirenin Görevleriyle İlgili Bazı Sorunlar”, Sigorta Hukuku Dergisi, 1.
27. Schimikowski, Peter. (2017). Versicherungsvertragsrecht(Grundrisse des Rechts)(6. Auflage). C.H. Beck.
28. Schirmer, H. (2008). "Neues VVG und die Kraftfahrzeughaftpflicht-und Kaskoversicherung–Teil II”, DAR, 319, ss. 324.beck-online.
29. Segger, S., Möller, H. in Langheid, T., & Wandt, M.(Hg.)(2016). Münchener Kommentar zum Versicherungsvertragsgesetz: VVG, Band 1: §§ 1–99(2. Auflage). C.H. Beck.
30. Şeker Öğüz, Z. (2010). Türk Ticaret Kanunu Ve Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Sigorta Sözleşmelerinde Sözleşme Öncesi İhbar Görevi(1. Baskı). Filiz Kitabevi.
31. Şeker Öğüz, Zehra (2010). Türk Ticaret Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Sigorta Sözleşmelerinde Sözleşme Öncesi İhbar Görevi (1. Baskı). Filiz Kitabevi.
32. Şenocak, K. (2000)Mesleki Sorumluluk Sigortası. Turhan Kitabevi.
33. Tekil, F. (1998). Sigorta Hukukunda Tazmin İlkesi ve Rücu Hakkı, Prof. Dr. Ali Bozer’e Armağan içinde, Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları.
34. Ulaş, I. (2012). Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku Genel Hükümler-Mal ve Sorumluluk Sigortaları (6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu Hükümlerine Göre Yeniden Derlenmiş ve Yazılmış (8. Baskı).Turhan Kitabevi.
35. Ünan, S. (1998). Kara Sigortalarında Sigorta Ettirenin Görevleriyle İlgili Bazı Sorunlar, Sigorta Hukuku Dergisi. Sayı. 1.
36. Ünan, S. (2005). Türk Ticaret Kanunu Taslağı’nın Sigorta Hukuku Başlıklı Altıncı Kitabı Hakkında Düşünceler”, Sigorta Hukuku Dergisi. Sayı.1.
37. Ünan, S. (2016) Türk Ticaret Kanunu Şerhi. Cilt 2, Zarar Sigortaları(1.Baskı). On İki Levha.
38. Ünan. Ü. (2016).Türk Ticaret Kanunu Şerhi 6. Kitap Sigorta Hukuku, Sigorta Türlerine ilişkin Genel Hükümler-Zarar Sigortaları (m. 1453-1486), Cilt. 2(1.Baskı).On iki Levha Yayıncılık.
39. Yazıcıoğlu, E.(2005). Türk Ticaret Kanunu Tasarısı’nın ‘Sigorta Hukuku’ Kitabındaki Hükümler Hakkında Bazı Değerlendirmeler”, Sigorta Hukuku Dergisi, Özel Sayı, 52-78.
40. Yazıcıoğlu, E.(2018). Sorumluluk Sigortalarında Sigortacının Kanuni Halefiyeti, S. Ünan ve E. Yazıcıoğlu(Ed.), Sigorta Hukuku Sempozyumları içinde(467-483). On İki Levha Yayıncılık.
41. Yazıcıoğlu, E., Şeker Öğüz, Z. (2019). Sigorta Hukuku (1. Baskı). On İki Levha.
42. Yener, M.İ. (2020). Sigorta Sözleşmelerinde Rizikonun Ağırlaşması (1. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
43. Yetiş Şamlı, K. (2017). Sigortalının Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğüne İlişkin TTK Hükümlerinin Değerlendirilmesi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16.(2-2).
44. Yolal, O. (2022). Geçmişe Etkili Sigorta (1.Baskı). Seçkin.
45. Yolçiyev, M. (2008). Türk Hukukuyla Mukayeseli Olarak Azerbeycan Hukukunda Sigortacının Rücu Hakkı, [Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi].