EN
TR
DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Abstract
Gelişmekte olan ülkelerde yurt içi tasarruf düzeyi düşük olduğundan ekonomik büyüme ve kalkınmanın finansmanı için dış borçlanma çok sık tercih edilen bir kaynaktır. Aynı zamanda bu ülkelerde cari açığın kapatılmasında da yine bu kaynağa müracaat edilmektedir. Türkiye’de de benzer bir şekilde bilhassa 1980’li yıllardan sonra dış borç adeta ekonominin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Dolayısıyla bu kaynağın makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi de merak edilen bir konu olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde 1990-2021 dönemi için dış borçlanma ve cari işlemler açığının makroekonomik istikrar üzerindeki etkisi incelenmektedir. Makroekonomik istikrar değişkeni için Uluslararası Ülke Risk Rehberi (ICRG) metodolojisi baz alınarak ekonomik istikrar endeksi oluşturulmuştur. Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış Model (ARDL) sınır testine dayalı analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, uzun dönemde toplam dış borç servisi makroekonomik istikrarı pozitif yönde etkilemektedir. Fakat aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir. Cari açık ile makroekonomik istikrar arasında ise uzun dönemli negatif ve anlamlı bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Daha iyi bir borç yönetimi ile dış borçlar yatırımlara kanalize edildiği takdirde, dış borçlanma ekonomik istikrar üzerinde daha da olumlu bir etkiye sahip olabilir. Aynı şekilde cari dengenin ekonomik istikrara katkı sağlaması için ödemeler bilançosunda da ihracatın artırılması ithalatın da azaltılması gerekmektedir.
Keywords
References
- Abdullahi, M. M., Bakar, N. A. B. A., & Hassan, S. B. (2015). Determining the macroeconomic factors of external debt accumulation in nigeria: an ARDL bound test approach. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 211, 745-752.
- Ağır, H. (2016). Türkiye’de dış borçlanma ve ekonomik büyüme ilişkisinin nedensellik analizleri. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(32), 214-231.
- Bal, O. (2017). Kalkınmakta olan ülkelerin dış borç, cari açık sorunu: Türkiye örneği. Uluslararası Hakemli Ekonomi Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 14, 1-22.
- Bal, D. P. & B. N. Rath. (2014). “Public debt and economic growth in India: A reassessment.” Economic Analysis and Policy, 44, 292–300.
- Bayır, M. (2020). Dış borçlanmanın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 382-395.
- Bernanke, B. (2005). The global saving glut and the U.S. current account deficit. Homer Jones Lecture, St. Louis, Missouri.
- Biçer, B. (2020). Dış borç - ekonomik büyüme ilişkisi: 1970-2017 dönemi Türkiye örneği. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4 (1), 23-45.
- Bilginoğlu, M., & Aysu, A. (2008). Dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (31), 1-23.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Growth
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
October 27, 2024
Publication Date
October 30, 2024
Submission Date
May 16, 2024
Acceptance Date
September 10, 2024
Published in Issue
Year 2024 Number: 28
APA
Öncebe, Ş., & Uğur, A. (2024). DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 163-179. https://doi.org/10.29029/busbed.1484974
AMA
1.Öncebe Ş, Uğur A. DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;(28):163-179. doi:10.29029/busbed.1484974
Chicago
Öncebe, Şaban, and Ahmet Uğur. 2024. “DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 28: 163-79. https://doi.org/10.29029/busbed.1484974.
EndNote
Öncebe Ş, Uğur A (October 1, 2024) DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 163–179.
IEEE
[1]Ş. Öncebe and A. Uğur, “DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 28, pp. 163–179, Oct. 2024, doi: 10.29029/busbed.1484974.
ISNAD
Öncebe, Şaban - Uğur, Ahmet. “DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 28 (October 1, 2024): 163-179. https://doi.org/10.29029/busbed.1484974.
JAMA
1.Öncebe Ş, Uğur A. DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;:163–179.
MLA
Öncebe, Şaban, and Ahmet Uğur. “DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 28, Oct. 2024, pp. 163-79, doi:10.29029/busbed.1484974.
Vancouver
1.Şaban Öncebe, Ahmet Uğur. DIŞ BORÇ VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNİN EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024 Oct. 1;(28):163-79. doi:10.29029/busbed.1484974