MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI
Abstract
Klasik Türk edebiyatında mesnevi nazım şekli ile pek çok eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerde ele alınan konuların işlenişi ve sunuluşunda farklı yöntemler uygulanmıştır. Bu yöntemlerden biri de konunun akışına uygun olarak temsil getirmedir. Temsil misillemede bulunma, örnekleme, bir duruma karşılık gelecek şekilde olayı aktarma anlamlarına gelir. Şair, eserinde bir konuyu anlatırken konunun akışana uygun olarak hikâye bulur ve bu hikâyeyi konuyla bütünleştirir. Seçilen hikâyelerde konunun temel amacı göz önünde bulundurularak hareket edilir. Belirlenen amaç doğrultusunda okuyucuya ders verilir, kıssadan hisse alması sağlanır. Okuyucunun heyecanı harekete geçirilir ve yeni yaklaşımlar kazanması hedeflenir. Böylece şair, işlediği konuya misillemede bulunarak temsil getirmiş olur. Temsil şairin anlatımına açıklık getirdiği gibi konunun akıcılığını sağlamış, sıkıcılığını gidermiş ve okuyucunun konuyu anlaması ve öğrenmesine önemli bir katkı sağlamış olur. Kendini hikâyedeki olay ve kahramanla özdeşleştiren okuyucu gereken dersi alır.
Edebiyat eğitimi ve öğretimini kolaylaştırmak ve etkili kılmak için temsil getirme yöntemi yararlı olabilir. Soyut kavram ve anlatımları temsilî hikâyelerle somutlaştırarak açıklığa kavuşturmak gerekir. Hayatın içinden seçilen olaylarla konuya karşılık gelecek şekilde misillemede bulunarak öğrencilerin zihninde ve davranışlarında istendik değişimler elde edilebilir. Mesnevilerde kullanılan temsil getirme yöntemi ilk, orta ve yükseköğretimde dersin işlenişinde ele alınmalı ve kullanılmalıdır. Bu yöntem kullanılırken zengin bir anlatıma sahip olan mesnevilerin içeriği göz önünde bulundurulmalı ve bu eserlerde geçen pek çok hikâye güncellenerek günümüze taşınmalıdır. Öğrencilerin hikâyelerle özdeşleşmesi sağlanarak geçmişten günümüze ve günümüzden geleceğe bir kültür bağı oluşturulmalıdır.
Bu çalışmada, temsil getirme yönteminin ne olduğu açıklandı. Klasik Türk şiirindeki mesnevilerde temsil getirme yönteminin ne şekilde işlendiği ve uygulandığı örneklerle ortaya konuldu. Farklı türde ve farklı dönemlerde yazılmış olan eserlerden alıntılar yapılarak yöntemin uygulanışı gösterildi. Yöntemin uygulanılışındaki yaklaşımlar tasnif edildi. Temsil getirme yönteminin eğitim ve öğretimdeki yeri saptandı. Günümüz eğitim ve öğretimine ne gibi katkılar sunabileceği tartışıldı. Bu yöntemin edebiyat eğitimi ve öğretiminde kullanılma biçimi örneklerle gösterildi.
Keywords
References
- Aksoyak, İ. (2006). Üsküplü Atâ- Tuhfetül-Uşşâk. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10713,girisvemetinpdf.pdf?0 (23.03.2018).Balkaya, A. (2007). Türk Toplumunda Temsil Getirme Geleneği ve Mevlana’nın Gelenek İçerisindeki Yeri. Turkish Studies, Volume 2/4.İspir, M. (2014). Müniri’nin, Gülşen-i Ebrâr ve Ma’den-i Esrâr Mesnevisi, Ankara: Gecekitaplığı Yayınları.Kiremitçi, F. (2009). Muhammet Şerifi’nin Hayatı, Edebi Kişiliği, Eğitim Anlayışı ve Pend-i Gülistan Adlı Eseri (İnceleme- Tenkitli Metin), Yayınlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.Koçak, S. (2009). Kur’ân’da Mesellerle Anlatımın Eğitim Açısından Değeri, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi IX, sayı,1.Selçuk, B. (2017). Nali Mehmet Efendi-Tuhfetü’l –Emsal, Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55915,tuhfetul-emsalpdf.pdf?0 (23.03.2018).Yavuz, K. (Tarihsiz). Gülşehri’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-Nâme), Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10685,girispdf.pdf?0 (23.03.2018). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (23.03.2018).http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kelimesec=309082 (26.03.2018).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Creative Arts and Writing
Journal Section
Research Article
Authors
Meheddin İspir
Türkiye
Publication Date
April 28, 2020
Submission Date
October 30, 2019
Acceptance Date
April 13, 2020
Published in Issue
Year 2020 Number: 19
Cited By
Divan Edebiyatı Eğitimi Üzerine Yazılan Makalelerin İncelenmesi: Bir Meta-Sentez Çalışması
Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.15285/maruaebd.1612084