Egzersiz Yapan ve Yapmayan Yetişkin Kadınlarda Diyetle Alınan Proteinin Kalite ve Miktarının Kas Kütlesi ile İlişkisi

Amaç: Bu çalışma ile diyetle alınan proteinin kalitesi ve miktarının egzersiz ile birlikte yetişkin kadınlardaki iskelet kas kütlesinde meydana gelen değişiklikleri saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma Aralık 2019 – Şubat 2020 tarihleri arasında Ankara ili Çankaya ilçesinde özel bir spor salonuna üye olan 20-40 yaş arası, 11 egzersiz yapan (%45,8), 13 egzersiz yapmayan (%54,2) olmak üzere toplamda 24 yetişkin sağlıklı kadın ile yapılmıştır. Bireylerin sosyodemografik özellikleri, egzersiz yapma durumu, beslenme ve uyku alışkanlıkları, antropometrik özellikleri yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anket formu ile sorgulanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (UFAA-KF) uygulanarak saptanmıştır. Diyetin protein kalitesini değerlendirmek için amino asit skoru, diyet sindirilebilirliği, gerçek protein değeri, net protein enerjisi (%), Protein Sindirilebilirliği Düzeltilmiş Amino Asit Skoru (PDCAAS) hesaplamaları kullanılmıştır. Bireylerin günlük makro ve mikro besin ögeleri alımlarının belirlenmesi için 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması egzersiz yapan bireylerde 31,6±6,36 yıl, egzersiz yapmayan bireylerde 29,4±5,32 yıldır. Egzersiz yapan kadınlarda, gerçek protein değeri ile kas kütlesi (kg) arasında istatistiksel olarak pozitif anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0,673, p=0,023). Egzersiz yapan bireylerde kas kütlesi (kg) ile PDCAAS arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde orta düzeyde ilişki vardır (r=0,642, p<0,05). Egzersiz yapan kadınlarda, diyetle alınan bitkisel protein miktarı ile kas kütlesi (%) arasında istatistiksel olarak pozitif anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0,673, p=0,023). Sonuç: Bireylerin kas kütlesini günlük aldıkları protein miktarı ve protein kalitesi etkileyebilmektedir. Yetersiz ve yanlış beslenme stratejileri, egzersiz yapan ve yapmayan bireylerde kas kütlesi üzerinde olumsuz etkiye neden olabilir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, protein yeterliliğinin sağlanabilmesi için bireylerin, fiziksel aktivitelerine ve yaşam tarzlarına uygun olarak alması gereken protein miktarı ve protein kaynaklarının belirlenmesinde, beslenme yanlışlıklarının giderilmesinde ya da en aza indirilmesinde beslenme danışmanlığının ve diyetisyenlerin rolü büyüktür.