Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması

Ali Sayılır; Mehtap Akçil Ok; Çağatay Emir Önder

Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışmada, primer hipotiroidili kadınlar ile sağlıklı kadınlardan oluşan kontrol grubunda Akdeniz diyetine (AD) uyum düzeyi, depresyon, anksiyete ve stres durumlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ocak-Aralık 2022 tarihleri arasında Niğde ilinde bir devlet hastanesinin endokrinoloji ve metabolizma polikliniğine başvuran, doktor tarafından primer hipotiroidi tanısı aldıktan sonra en az 3 ay geçen, ilaç tedavisi uygulanan ve uygulanmayan 61 yetişkin kadın hastayla yürütülmüştür. Kontrol grubu olarak herhangi bir hastalığı olmayan 61 sağlıklı kadın seçilmiştir. Anket formu sosyo-demografik özellikleri, genel sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği (DASS-21) ile ilgili soruları içermektedir. Bulgular: Çalışmaya katılan primer hipotiroidili bireylerin yaş ortalaması 39,9±12,63 yıl, kontrol grubunun ise 37,0±11,15 yıl olarak saptanmıştır (p>0,05). Çalışma grubundaki bireylerin vücut ağırlığı, Beden Kütle İndeksi, bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi, üst orta kol çevresi, bel/ boy oranı ölçüm değerlerinin kontrol grubundakilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). MEDAS puan ortalaması kontrol grubundaki bireylerde 6,8±1,77 ve çalışma grubundaki bireylerde daha düşük 5,7±1,26 puan olarak bulunmuştur (p<0,05). Çalışma grubundaki bireylerin kontrol grubundakilere göre anksiyete ve stres puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hem çalışma grubundaki hem de kontrol grubundaki bireylerin AD uyum düzeyine göre depresyon, anksiyete ve stres puan ortalamaları benzer bulunmuştur (p>0,05). Sonuç: Bu çalışmada primer hipotiroidi tanısı alan kadınların AD uyum düzeylerinin daha düşük olduğu ve anksiyete ve stres düzeylerinin ise daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alkhatib, D., Shi, Z., Ganji, V. (2024). Dietary patterns and hypothyroidism in U.S. adult population. Nutrients, 16, 382
Baskin, H. J., Cobin, R. H., Duick, D. S., Gharib, H., Guttler. R. B., Kaplan, M. M., …ve Segal. R. L. (2002). American association of clinical endocrinologists medical Guidelines for clinical practice for the evaluation and treatment of hyperthyroidism and hypothyroidism: AACE Thyroid Task Force. Endocrine Practice, 8(6),457-69
Boral, G. C., Ghosh, A. B., Pal, S. K., Ghosh, K. K., Nandi, D. N. (1980). Thyroid function in different psychiatric disorders. Indian J Psychiatry, 22, 200‑2
Cleare, A. J., McGregor, A., O’Keane, V. (1995). Neuroendocrine evidence for an association between hypothyroidism, reduced central 5-HT activity and depression. Clinical Endocrinol, 43, 713-9
Eren, İ., Cüre, E., İnanlı, İ. Ç., Kutlucan, A., Köroğlu, B. K., Tamer, M. N. (2006). Klinik ve subklinik hipotiroidide psikiyatrik belirti düzeyi ve psikiyatrik belirtilerin tiroid hormon düzeyleri ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri, 9, 131-137
Furman, D., Campisi, J., Verdin, E., Carrera-Bastos, P., Targ, S., Franceschi, C., ... ve Slavich, G. M. (2019). Chronic inflammation in the etiology of disease across the life span. Nature medicine, 25(12), 1822-1832
Guan, L., Wang, X., Meng, S., Shi, L., Jiang, W., Xiao, L., …, Zhang, J. (2015). Increased IL-21/IL-21 R expression and its proinflammatory effects in autoimmune thyroid disease. Cytokine, 72(2), 160-165
Gulseren, S., Gulseren, L., Hekimsoy, Z., Çetinay, P., Ozen, Ç., Tokatlioglu, B. (2006). Depression, anxiety, health-related quality of life, and disability in patients with overt and subclinical thyroid dysfunction. Archives of Medical Research, 37, 133-139

Güngüneş, A., Çelik, K., Şahin, M., Özbek, M., Çakal, E., Çakır, E.,…Delibaşı T. (2016). Kardiyovasküler risk faktörü olarak fibrinojen, yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein ve lipid parametrelerinin subklinik hipotiroidili hastalardaki düzeyi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 7(3), 65-71
Junior, A., Elias, N., Pires, M.L.E., Thuler, M.L.E. (2010). Depression and anxiety symptoms in hypothyroidism women. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetricia, 32(7), 321-326
Kaličanin, D., Brčic, L., Ljubetić, K., Barić, A., Gračan, S., Brekalo, M.,…Perica, V. B. (2020). Differences in food consumption between patients with Hashimoto’s thyroiditis and healthy individuals. Scientific Reports, 10(1), 10670
Khandelwal, D. ve Tandon, N. (2012). Overt and subclinical hypothyroidism. Who to treat and how. Drugs, 72(1), 17-33
Lei, Y., Yang, J., Li, H., Zhong, H., ve Wan, Q. (2019). Changes in glucose-lipid metabolism, insulin resistance, and inflammatory factors in patients with autoimmune thyroid disease. Journal of Clinical Laboratory Analysis, 33(7), 22929
Lovibond, P. F. ve Lovibond, S.H. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behaviour Research and therapy, 33(3), 335-343
Martínez-González, M. A., García-Arellano, A., Toledo, E., Salas-Salvadó, J., Buil-Cosiales, P., Corella, D.,…Estruch, R. (2012). A 14-item Mediterranean diet assessment tool and obesity indexes among high-risk subjects: The PREDIMED Trial. PLoS One, 7(8), 43134
Marx, W., Veronese, N., Kelly, J. T., Smith, L., Hockey, M., Collins, S.,...Jacka, F. (2021). The dietary inflammatory index and human health: an umbrella review of meta-analyses of observational studies. Advances in Nutrition, 12(5), 1681-1690
Pehlivanoğlu, E. F. Ö., Balcıoğlu, H. ve Ünlüoğlu, İ. (2020). Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması geçerlilik ve güvenilirliği. Osmangazi Tıp Dergisi, 42(2),160-164
Rodríguez‐Muñoz, A., Vitales‐Noyola, M., Ramos‐Levi, A., Serrano‐ Somavilla, A., González‐Amaro, R., Marazuela, M. (2015). Levels of regulatory T cells CD69 + NKG2D + IL‐10 +, are increased in patients with autoimmune thyroid disorders. Endocrine, 51(3), 478‐489
Ruggeri, R. M., Barbalace, M. C., Croce, L., Malaguti, M., Campenni, A., Rotondi, M., … Hrelia, S. (2023). Autoimmune thyroid disorders: the mediterranean diet as a protective choice. Nutrients, 15, 3953
Ruggeri, R. M., Giovinazzo, S., Barbalace, M. C., Cristani, M., Alibrandi, A., Vicchio, T. M., …, Cannavo, S. (2021). Influence of dietary habits on oxidative stress markers in Hashimoto’s Thyroiditis. Thyroid, 31(1), 96-105
Sarıçam, H. (2018). The psychometric properties of Turkish version of Depresion Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) in health control and clinical samples. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, 7(1), 19-30
Saxena, J., Singh, P. N., Srivastava, U., Siddiqui, A. Q.(2000). A study of thyroid hormones (T3, T4 & TSH) in patients of depression. Indian J Psychiatry, 42, 243‑6
Taherinia, S., Heidari, Z., Salehidoost, R., Karimifar, M., Arab, A., Alshahrani, S. H.,…Askari, G. (2023). Associations between empirically derived dietary patterns and oxidative stress and inflammation in adults with primary hypothyroidism: a case-control study. BMC Endocrine Disorders, 23(1), 105
Tuzcu, A., Bahceci, M., Gokalp, D., Tuzun, Y., and Gunes, K. (2005). Subclinical hypothyroidism may be associated with elevated high-sensitive C-reactive protein (low grade inflammation) and fasting hyperinsulinemia. Endocrine Journal, 52, 89-94
Uçar, E. (2022). Hipotiroidi, subklinik hipotiroidi ve ötiroid tanısı alan yetişkin bireylerin insülin direnci, anksiyete ve beslenme durumunun değerlendirilmesi. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Zupo, R., Castellana, F., Panza, F., Lampignano, L., Murro, I., Noia, C. D. (2020). Adherence to Mediterranean diet and thyroid function in obesity: a cross-sectional apulian survey. Nutrients, 12, 3173 Wiersinga, W. M. (2016). Clinical relevance of environmental factors in the pathogenesis of autoimmune thyroid disease. Endocrinology Metabolism, 31(2), 213‐222.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Sayılır ^*
0000-0003-4462-1725
Türkiye

Mehtap Akçil Ok
0000-0002-1793-8092
Türkiye

Çağatay Emir Önder
0000-0002-0293-2309
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2024

Kabul Tarihi

26 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA27DX73NY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sayılır, A., Akçil Ok, M., & Önder, Ç. E. (2024). Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(1), 134-149. https://izlik.org/JA27DX73NY

AMA

1.Sayılır A, Akçil Ok M, Önder ÇE. Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması. Busbid. 2024;9(1):134-149. https://izlik.org/JA27DX73NY

Chicago

Sayılır, Ali, Mehtap Akçil Ok, ve Çağatay Emir Önder. 2024. “Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (1): 134-49. https://izlik.org/JA27DX73NY.

EndNote

Sayılır A, Akçil Ok M, Önder ÇE (01 Nisan 2024) Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 1 134–149.

IEEE

[1]A. Sayılır, M. Akçil Ok, ve Ç. E. Önder, “Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması”, Busbid, c. 9, sy 1, ss. 134–149, Nis. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27DX73NY

ISNAD

Sayılır, Ali - Akçil Ok, Mehtap - Önder, Çağatay Emir. “Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/1 (01 Nisan 2024): 134-149. https://izlik.org/JA27DX73NY.

JAMA

1.Sayılır A, Akçil Ok M, Önder ÇE. Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması. Busbid. 2024;9:134–149.

MLA

Sayılır, Ali, vd. “Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 1, Nisan 2024, ss. 134-49, https://izlik.org/JA27DX73NY.

Vancouver

1.Ali Sayılır, Mehtap Akçil Ok, Çağatay Emir Önder. Primer Hipotiroidi Olan ve Olmayan Yetişkin Kadınların Akdeniz Diyetine Uyum Düzeyi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerinin Karşılaştırılması. Busbid [Internet]. 01 Nisan 2024;9(1):134-49. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27DX73NY