Jinekolojik Kanserden Kurtulan Hastaların İyileşme Süreçlerinde Nüks Korkusuna Yönelik Bakımda Hemşirenin Rolü

Öz

Kanser nüksü, mevcut kanser tedavisi tamamlandıktan sonra kanserin tanısının yeniden alınması olarak tanımlanmaktadır. Kanser nüks korkusunun (KNK) evrensel bir tanımı olmamakla birlikte, literatürde sıklıkla “kanserin iyileşme öncesi ortaya çıktığı aynı bölgede veya vücudun farklı bir bölgelerinde tekrar ortaya çıkacağı veya ilerleyeceği korkusu” olarak ifade edilmektedir. Jinekolojik kanseri atlatan kadınlar, izlem veya bakım süreçleri başladığında birincil tedavinin sonunda ciddi sıkıntı yaşayan bir grup olup, kanser nüks korkusunu yüksek düzeyde hissetmektedir. Jinekolojik kanserli hastaların KNK prevelansı, atlatılan jinekolojik kanser türüne göre değişkenlik gösterse de, over kanserini atlatan kadınların diğer jinekolojik kanserlere oranla daha fazla kanser nüks korkusu hissettiği belirlenmiştir. Dolayısıyla doğum ve kadın hastalıkları hemşireliği alanında uzmanlaşan hemşirelerin KNK düzeyini değerlendirmesi ve azaltan-arttıran faktörlerin belirlenmesi, terapötik iletişim kanallarını kullanarak kendilerini ifade etmeye cesaretlendirmesi, hemşirelik sürecinin veri toplama aşamasında hem fiziksel hem de psiko-sosyal alanlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmesi, hastaların başa çıkma stratejilerinin dinlenilmesi ve danışmanlık yapması önemlidir. Bu derlemede, jinekolojik kanserden kurtulan hastaların iyileşme süreçlerinde nüks korkusuna yönelik bakımda hemşirenin rolü incelemek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• jinekolojik kanser
• iyileşme süreci
• kanser nüks korkusu
• bakım
• hemşire rolü

The Role of the Nurse in Care for Fear of Recurrence in the Healing Process of Patients with Gynecological Cancer Survivors

Öz

Cancer recurrence is defined as re-diagnosis of cancer after completion of current cancer treatment. Although there is no universal definition of fear of cancer recurrence (FCR), it is often expressed in the literature as "the fear that cancer will reoccur or progress in the same area where it appeared before recovery or in different parts of the body.". Women who have survived gynecological cancer are a group that experiences serious distress at the end of primary treatment when follow-up or care processes begin, and they feel a high level of fear of cancer recurrence. Although the prevalence of FCR in patients with gynecological cancer varies depending on the type of gynecological cancer survived, it has been determined that women who have survived ovarian cancer feel more fear of cancer recurrence compared to other gynecological cancers. Therefore, nurses who specialize in obstetrics and gynecology nursing should evaluate the FCR level and determine the factors that reduce or increase it, encourage them to express themselves using therapeutic communication channels, evaluate both physical and psycho-social areas with a holistic approach during the data collection phase of the nursing process, and determine the coping strategies of patients. It is important to be listened to and counseled. In this review, it is aimed to examine the role of the nurse in caring for fear of recurrence in the recovery process of patients who have survived gynecological cancer.

Anahtar Kelimeler

• gynecological cancer
• recovery process
• fear of cancer recurrence
• care
• nurse role

Kaynakça

1. Balkan, E. ve Oskay, Ü. (2023). Jinekolojik kanser hastası ve ailesinin psiko-sosyal bakımında sağlık profesyonelinin rolü. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 74-83.
2. Beesley, V. L., Price, M. A., Webb, P. M., O’Rourke, P., Marquart, L., ve Butow, P. N. (2013). Australian Ovarian Cancer Study Group; Australian Ovarian Cancer Study-Quality of Life Study Investigators. Changes in supportive care needs after first-line treatment for ovarian cancer: identifying care priorities and risk factors for future unmet needs. Psychooncology, 22(7), 1565–71.
3. Bernstein, E., Lev-Ari, S., Shapira, S., Leshno, A., Sommer, U., Al-Shamsi, H., ... Arber, N. (2023). Data from a one-stop-shop comprehensive cancer screening center. Journal of Clinical Oncology, 41(14), 2503-2510.
4. Bizuayehu, H. M., Dadi, A. F., Hassen, T. A., Ketema, D. B., Ahmed, K. Y., Kassa, Z. Y., ... Bore, M. G. (2024). Global burden of 34 cancers among women in 2020 and projections to 2040: Population‐based data from 185 countries/territories. International Journal of Cancer, 154(8), 1377-1393.
5. Bray, F., Laversanne, M., Sung, H., Ferlay, J., Siegel, R. L., Soerjomataram, I., ve Jemal, A. (2024). Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 74(3), 229-263.