Research Article

Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma

Volume: 9 Number: 1 July 18, 2025
EN TR

Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Madde bağımlılığı, gençler arasında yaygınlaşan ve toplum sağlığını tehdit eden önemli bir sorun olmakla birlikte, konuya ilişkin koruyucu faktörlerin yeterince incelenmediği görülmektedir. Bu çalışmada meslek yüksekokulu öğrencilerinin, madde bağımlılığından korunmaya ilişkin öz yeterlikleri ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türde bir araştırmadır. Araştırma meslek yüksekokulunda öğrenim gören 506 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu” ve “Madde Bağımlılığından Korunma Öz-Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans dağılımı, varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan 506 katılımcının %77,5’i kadın, %22,5’i erkektir. Katılımcıların madde bağımlılığından korunmaya ilişkin öz yeterlikleri ile cinsiyet, yaş, öğrenim görülen program ve kaldığı yer değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.005). Sonuç: Meslek yüksekokulu öğrencilerinin madde bağımlılığından korunma öz yeterliklerini artırmak için eğitim müfredatına bağımlılıkla mücadele dersi eklenmeli, yapılandırılmış erken müdahale programları geliştirilmeli ve öğrenci toplulukları ile sosyal destek mekanizmaları güçlendirilmelidir.

Keywords

References

  1. 1. Sütlü, S., & Kutlu, Ö. (2024). Family and family functioning as an indispensable stakeholder of fight against addiction. D. Burrell içinde, Innovations, Securities, and Case Studies Across Healthcare, Business, and Technology (s. 416-437). Hershey: IGI Global.
  2. 2. United Nations Office on Drugs and Crime. (2024). World drug report 2024. https://www. unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/world-drugreport- 2024.html adresinden alındı
  3. 3. The European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. (2022). European Drug Report 2022. https://www.emcdda.europa.eu/system/files/ publications/14644/20222419_TDAT2 2001TRN_ PDF.pdf adresinden alındı
  4. 4. World Health Organization. (2021). World Drug Report 2021. https://www.unodc.org/unodc/en/ data-and-analysis/wdr2021.html adresinden alındı
  5. 5. Baysan Arabacı, L., Taş, G., & Dikeç, G. (2017). Çocuk ve Ergenlerde Madde Kullanımı, Suça Yönelme, Ruhsal Bozukluklar ve Hemşirelik Bakımı . Bağımlılık Dergisi, 135-144.
  6. 6. TUBİM. (2024). Türkiye Uyuşturucu Raporu Eğilimler ve Gelişmeler. Ankara: Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi.
  7. 7. Bekircan, E., Ün, İ., İşcan Ayyıldız, N., & Usta, G. (2022). Üniversite Öğrencilerinde Madde Bağımlılığı Farkındalığı Benlik Saygısı İlişkisi. Bağımlılık Dergisi, 1-7.
  8. 8. Green, R., Wolf, B., Chen, A., Kirkland, A., Ferguson, P., Browning, B., . . . Squeglia, L. (2024). Predictors of Substance Use Initiation by Early Adolescence. The American Journal of Psychiatry, 423-433.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Subtance Abuse

Journal Section

Research Article

Authors

Dilan Erkan
Türkiye

Publication Date

July 18, 2025

Submission Date

December 21, 2024

Acceptance Date

March 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Kutlu, Ö., Erkan, D., & Sütlü, S. (2025). Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma. Current Addiction Research, 9(1), 15-22. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.1.233
AMA
1.Kutlu Ö, Erkan D, Sütlü S. Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma. Current Addiction Research. 2025;9(1):15-22. doi:10.32739/car.2025.9.1.233
Chicago
Kutlu, Özge, Dilan Erkan, and Sevinç Sütlü. 2025. “Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma”. Current Addiction Research 9 (1): 15-22. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.1.233.
EndNote
Kutlu Ö, Erkan D, Sütlü S (July 1, 2025) Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma. Current Addiction Research 9 1 15–22.
IEEE
[1]Ö. Kutlu, D. Erkan, and S. Sütlü, “Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma”, Current Addiction Research, vol. 9, no. 1, pp. 15–22, July 2025, doi: 10.32739/car.2025.9.1.233.
ISNAD
Kutlu, Özge - Erkan, Dilan - Sütlü, Sevinç. “Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma”. Current Addiction Research 9/1 (July 1, 2025): 15-22. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.1.233.
JAMA
1.Kutlu Ö, Erkan D, Sütlü S. Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma. Current Addiction Research. 2025;9:15–22.
MLA
Kutlu, Özge, et al. “Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma”. Current Addiction Research, vol. 9, no. 1, July 2025, pp. 15-22, doi:10.32739/car.2025.9.1.233.
Vancouver
1.Özge Kutlu, Dilan Erkan, Sevinç Sütlü. Madde Bağımlılığı Riskine Karşı Öz Yeterlik: Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bir Araştırma. Current Addiction Research. 2025 Jul. 1;9(1):15-22. doi:10.32739/car.2025.9.1.233