Review

PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ

Number: Özel Sayı April 30, 2026
TR EN

PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ

Abstract

Ailelerin evlilik sürecinde çocuk sahibi olmaya dair verdikleri karar; yaşamı onlar için anlamlı kılan ve iyi oluş hallerini arttıran bir durumdur. Ancak bir yandan da çocuk sahibi olmak çiftler için yoğun stres faktörleri arasındadır. Bebeklerin aile üyelerinin beklediği gibi zamanında, sağlıklı şekilde dünyaya gelmemesi ve gelişimsel risklerinin olması; ailelerde yoğun endişe başta olmak üzere zorlayıcı farklı durumlar görülmesine neden olmaktadır. Alanda yapılan araştırmalar; özellikle erken doğmuş bebeklerin ebeveynlerinin depresyon ve diğer ruh sağlığı sorunları bakımından yüksek risk altında olduğunu göstermektedir. Bu durum ailenin iyi olma halini ve bebeğin gelişimini olumsuz şekilde etkileyebilmektedir. Ülkemizdeki uygulamaları çok daha yakın tarihe dayanan erken müdahale çalışmaları; fizyoterapi, çocuk gelişimi, özel eğitim, ergoterapi, dil ve konuşma terapisi ekseninde karşılık bulmakta ve ağırlıklı olarak çocuğun ihtiyaçlarına göre yani çocuk merkezli olarak uygulanmaktadır. Ancak ailenin ihtiyaçları göz önüne alındığında; ailelerin mevcut durumdan etkilenme düzeylerinin çocuğun iyilik halini de olumsuz olarak etkilediği görülmektedir. Bu yüzden özellikle psikologların diğer meslek grupları ile koordinasyon içerisinde çalışmalar yapması, erken müdahale uygulamalarının yenidoğan yoğun bakım ünitesinden (YYBÜ) itibaren başlaması ve aile merkezli olması; bağlanma başta olmak üzere çocuğun gelişimi ve ailenin iyilik hali için son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı; prematüre bebeklerin uzun vadeli nöro gelişimsel sorunları, ailelerinin etkilenimleri ve bu zorlanmaların çocuklarının gelişimine nasıl yansıdığına ilişkin yapılan çalışmaları detaylı olarak incelemektir. Yapılan araştırmanın; ülkemizdeki uygulamalar açısından sunulan öneriler ile gelecek vadede yapılacak çalışmalar için ışık tutması amaçlanmaktadır.

Keywords

References

  1. Aassve, A., Goisis, A., & Sironi, M. (2012). Happiness and childbearing across Europe. Social Indicators Research, 108(1), 65-86. https://doi.org/10.1007/s11205-011-9866-x
  2. Adhikari, K., Patten, S. B., Williamson, T., Patel, A. B., Premji, S., Tough, S., Letourneau, N., Giesbrecht, G., & Metcalfe, A. (2020). Neighbourhood socioeconomic status modifies the association between anxiety and depression during pregnancy and preterm birth: A community-based Canadian cohort study. BMJ Open, 10(2), e031035. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2019-031035
  3. Adams, R. C., Tapia, C., Murphy, N. A., Norwood Jr., K. W., Burke, R. T., Friedman, S. L., Houtrow, A. J., Kalichman, M. A., Kuo, D. Z., Levy, S. E., Turchi, R. M., Wiley, S. E., Bridgemohan, C., Peacock, G., Strickland, B., Wells, N., Wiznitzer, M., & Mucha, S. (2013). Early intervention, IDEA Part C services, and the medical home: Collaboration for best practice and best outcomes. Pediatrics, 132(4), e1073-e1088. https://doi.org/10.1542/peds.2013-2305
  4. Adde, L., Rygg, M., Lossius, K., Øberg, G. K., & Støen, R. (2007). General movement assessment: predicting cerebral palsy in clinical practise. Early Human Development, 83(1), 13-18. https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2006.03.005
  5. Akçakaya, N. H., Altunalan, T., Doğan, T. D., Yılmaz, A., & Yapıcı, Z. (2019). Correlation of Prechtl Qualitative Assessment of General Movement Analysis with Neurological Evaluation: The Importance of Inspection in Infants. Turkish Journal of Neurology, 25(2), 63-70. https://doi.org/10.4274/tnd.galenos.2018.98598
  6. Akçakaya, N. H. (2020). Çocuklukta Engelliliğin En Sık Sebebi Nedir? Serebral Palsi Spektrumuna Nadir Hastalıklar Açısından Bakış. Medical Bulletin of Haseki/Haseki Tıp Bülteni, 58(4), 351-358. https://doi.org/10.4274/haseki.galenos.2020.5984
  7. Akçakaya, N., Altunalan, T., Doğan, T., Yılmaz, A., & Yapıcı, Z. (2019). Correlation of Prechtl Qualitative Assessment of General Movement Analysis with Neurological Evaluation: The Importance of Inspection in Infants. Turkish Journal of Neurology, 25(2), 63-70. https://doi.org/10.4274/tnd.galenos.2018.98598
  8. Akman İ., Eldeş Hacıfazlıoğlu N. (2018). Nörogelişimsel problemler açısından yüksek riskli bebekler-de erken tanı ve izlem prensipleri. TOTBİD Dergisi, 17:405-413. https://doi.org/10.14292/totbid.dergisi.2018.53 Allen, M. C., Donohue, P. K., & Dusman, A. E. (1993). The limit of viability—neonatal outcome of infants born at 22 to 25 weeks' gestation. New England Journal of Medicine, 329(22), 1597–1601. https://doi.org/10.1056/NEJM199311253292205

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Multi Disabled Education, Sight Disabled Education, Impaired Hearing Education, Speech Handicapped Education, Mental Disability Education, Autism and Spectrum Disorder Education, Special Education and Disability (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

May 26, 2025

Acceptance Date

November 12, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: Özel Sayı

APA
Gökboğa, R., & Tarlacı, S. (2026). PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ. Journal of Child and Development, Özel Sayı, 16-32. https://doi.org/10.36731/cg.1706555
AMA
1.Gökboğa R, Tarlacı S. PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ. Journal of Child and Development. 2026;(Özel Sayı):16-32. doi:10.36731/cg.1706555
Chicago
Gökboğa, Rahime, and Sultan Tarlacı. 2026. “PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ”. Journal of Child and Development, no. Özel Sayı: 16-32. https://doi.org/10.36731/cg.1706555.
EndNote
Gökboğa R, Tarlacı S (April 1, 2026) PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ. Journal of Child and Development Özel Sayı 16–32.
IEEE
[1]R. Gökboğa and S. Tarlacı, “PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ”, Journal of Child and Development, no. Özel Sayı, pp. 16–32, Apr. 2026, doi: 10.36731/cg.1706555.
ISNAD
Gökboğa, Rahime - Tarlacı, Sultan. “PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ”. Journal of Child and Development. Özel Sayı (April 1, 2026): 16-32. https://doi.org/10.36731/cg.1706555.
JAMA
1.Gökboğa R, Tarlacı S. PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ. Journal of Child and Development. 2026;:16–32.
MLA
Gökboğa, Rahime, and Sultan Tarlacı. “PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ”. Journal of Child and Development, no. Özel Sayı, Apr. 2026, pp. 16-32, doi:10.36731/cg.1706555.
Vancouver
1.Rahime Gökboğa, Sultan Tarlacı. PRETERM BEBEKLERİN UZUN DÖNEMLİ NÖROGELİŞİMSEL SORUNLARI VE AİLELERİNİN BU SÜREÇTEN ETKİLENİMLERİ. Journal of Child and Development. 2026 Apr. 1;(Özel Sayı):16-32. doi:10.36731/cg.1706555