Review

Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü

Volume: 7 Number: 1 June 28, 2020
EN

Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü

Abstract

Sedimanter havzalar, hem fosil enerji kaynakları hem de metalik maden yatakları için önemli depolardır. Petrol ve doğal gaz rezervuarları ile metalik maden yatakları arasında yakın bir ilişki olduğu çok sayıda çalışmada belirtilmiştir. Ayrıca, hem kaynak kayaların hem de petrol kaynaklarının yüksek miktarda metal içeriğine sahip olduğu da birçok çalışmada belirlenmiştir. Bölgesel ölçekte, hem Pb-Zn yatakları hem de hidrokarbon rezervuarları veya emareleri genel olarak havzanın aynı tektonik birimleri tarafından sınırlandırılmakta ve benzer yapılar (özellikle bölgesel antiklinal, dom veya paleo-yükselimler) tarafından kontrol edilmektedir. Çalışmanın sonuçları, diyajenez sırasında sediman gözeneklerinden ayrılan hidrokarbonların ve Pb-Zn cevherlerinin aynı hidrotermal akışkan tarafından birlikte taşınması ve biriktirilmesi sonucunda oluştuğunu, dolayısıyla, Pb-Zn cevherleri ve yan kayaçlardaki organik maddenin ortak bir kaynağa sahip olduğunu göstermektedir. Diğer bir ifade ile, bir sedimanter havzadaki organik maddece ve Pb-Zn’ce zengin sedimanlar, hem Pb-Zn yatakları hem de hidrokarbon rezervuarları için bir kaynak olarak kullanılmaktadır. Topoğrafik yükselme ve havzanın sıkışması sonucunda sıklaşan sedimanlardan türeyen Pb-Zn ve hidrokarbon içeren akışkanlar, akiferler boyunca göç etmekte; ana ve alt havzadaki faylar boyunca havzanın kenarlarına ve paleo-yükselimlere yönelmektedir. Böylece, farklı çökelme ve kapanlanma mekanizmaları ile karakterize edilen havzanın farklı alt bölümlerindeki Pb-Zn yatakları ve hidrokarbon rezervuarlarını oluşturmaktadırlar. Pb-Zn yatakları; faylar, kırık bölgeleri, karstik/erime boşlukları ve uyumsuzluk yüzeyleri ile cevherli akışkanların uygun jeokimyasal bariyerlerle karşılaştığı alanlarda çökelmektedir. Hidrokarbonlar ise, stratigrafik, litolojik ve yapısal kapanlarda birikmektedir. Çalışmada, işletilebilir boyutta bir yataklanma oluşturabilmiş Pb-Zn yataklarının bulunduğu alanlarda, bu yatakların petrol ve doğalgaz aramak için sığ ve güvenilir bir belirteç olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Anderson, G.M. (1991). Organic maturation and ore precipitation in Southeast Missouri. Economic Geology, 86, 909-926
  2. Anderson, G.M. (2008). The mixing hypothesis and the origin of Mıssıssıppı Valley-type ore deposits. Economic Geology, 103, 1683-1690
  3. Baines, S.J., Burley, S.D., Gize, A.P. (1993). Base metal sulphide mineralisation in North Sea hydrocarbon reservoirs: evidence for mass solute transfer during burial. GEOFLUIDS’93, Extended Abstracts, 435-438
  4. Barton, P.B. (1967). Possible role of organic matter in the precipitation of the Mississippi Valley ores. in: Genesis of Stratiform Lead-Zinc-Barite-Fluorite Deposits (J.S. Brown, ed.), Econ. Geol Monograph., 3, 371-378
  5. Bethke, C.M., Marshak, S. (1990). Brine migrations across North America - the plate tectonics of groundwater. Annual Reviews of Earth and Planetary Science, 18, 287-315
  6. Billström, K., Broman, C., Schneider, J., Pratt, W., Skogsmo, G. (2012). Zn-Pb ores of Mississippi Valley type in the Lycksele-Storuman district, Northern Sweden: A possible rift-related Cambrian mineralisation event. Minerals, 1, 169-207
  7. Bottoms, B., Potra, A., Samuelsen, J.R., Schutter, S.R. (2019). Geochemical investigations of the Woodford-Chattanooga and Fayetteville Shales: Implications for genesis of the Mississippi Valley-type Zn-Pb ores in the southern Ozark Region and hydrocarbon exploration, AAPG Bulletin, doi: 10.1306/12171818101
  8. Bouabdellah, M., Niedermann, S., Velasco, F. (2015). The Touissit-Bou Beker Mississippi Valley-type district of Northeastern Morocco: Relationships to the Messinian salinity crisis, Late Neogene-Quaternary alkaline magmatism, and buoyancy-driven fluid convection. Economic Geology, 110, 1455-1484

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Sciences

Journal Section

Review

Publication Date

June 28, 2020

Submission Date

February 16, 2020

Acceptance Date

June 11, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 7 Number: 1

APA
Özdemir, A. (2020). Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü. Caucasian Journal of Science, 7(1), 56-71. https://izlik.org/JA32JG43NS
AMA
1.Özdemir A. Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü. Caucasian J. Sci. 2020;7(1):56-71. https://izlik.org/JA32JG43NS
Chicago
Özdemir, Adil. 2020. “Kurşun Ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü”. Caucasian Journal of Science 7 (1): 56-71. https://izlik.org/JA32JG43NS.
EndNote
Özdemir A (June 1, 2020) Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü. Caucasian Journal of Science 7 1 56–71.
IEEE
[1]A. Özdemir, “Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü”, Caucasian J. Sci., vol. 7, no. 1, pp. 56–71, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA32JG43NS
ISNAD
Özdemir, Adil. “Kurşun Ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü”. Caucasian Journal of Science 7/1 (June 1, 2020): 56-71. https://izlik.org/JA32JG43NS.
JAMA
1.Özdemir A. Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü. Caucasian J. Sci. 2020;7:56–71.
MLA
Özdemir, Adil. “Kurşun Ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü”. Caucasian Journal of Science, vol. 7, no. 1, June 2020, pp. 56-71, https://izlik.org/JA32JG43NS.
Vancouver
1.Adil Özdemir. Kurşun ve Çinko Yataklarının Hidrokarbon Aramacılığındaki Rolü. Caucasian J. Sci. [Internet]. 2020 Jun. 1;7(1):56-71. Available from: https://izlik.org/JA32JG43NS

dizin1.png dizin2.png dizin3.png  dizin5.png dizin6.png dizin7.png