Research Article
BibTex RIS Cite

Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığının Dijital Farkındalık Algısına Etkisi: Spor Bilimleri Fakültesi Örneği

Year 2026, Volume: 9 Issue: 2026 , 118 - 137 , 27.03.2026
https://izlik.org/JA75NH63JD

Abstract

Amaç: Bu çalışmada katılımcıların üretken yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin dijital farkındalık algılarına yönelik etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırmanın örneklemini Erciyes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinin tüm bölümlerinde aktif olarak eğitimlerine devam eden 302 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada, araştırmacılar tarafından oluşturulan “Demografik Bilgi Formu”; Wang ve ark. (2022) tarafından geliştirilen, Gökçearslan ve ark. (2024) tarafından Türkçeye uyarlanan “Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği” ve Karakuş ve Kılıç (2024) tarafından geliştirilen “Dijital Farkındalık Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Verilere frekans/yüzde, basıklık ve çarpıklık, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri uygulanmıştır.

Bulgular: Elde edilen veriler ışığında, katılımcıların üretken yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri arttıkça dijital farkındalık algı düzeylerinin de pozitif yönde etkilendiği ve arttığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninde, Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği ve etik/yasal boyut hariç diğer ölçek ile tüm alt boyutlarda anlamlı farklılığa; yapay zekâ tabanlı uygulamaları günlük hayatta kullanım sıklığı değişkeninde yalnızca Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği’nde anlamlı farklılığa; yaş, bölüm, sınıf ve günlük ortalama internet kullanım süresi değişkenlerinde ise herhangi bir anlamlı farklılığa ulaşılmamıştır.

Sonuç: Araştırma sonucunda dijital farkındalık algısının erkek öğrencilerin lehine yüksek olduğu ve öğrencilerde yapay zekâ tabanlı uygulamaların kullanım sıklığı arttıkça üretken yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin de arttığı tespit edilmiştir.

Ethical Statement

Araştırmanın etik kurul onay belgesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'dan 01.09.2025 tarihinde alınmıştır.

Supporting Institution

-

Project Number

-

Thanks

-

References

  • Banaz, E., Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (60), 1516-1529. https://doi.org/10.53444/deubefd.1461048
  • Banaz, E., Maden, S. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 1173-1180. https://doi.org/10.24315/tred.1430419
  • Başer Seçer, M., Seçer, E. (2025). Geleceğe hazır mıyız? Fizyoterapi ve rehabilitasyon öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumları ve yapay zekâ okuryazarlığı. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(3), 358-366. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1621606
  • Batu, D., Taşdan, M. (2025). Okul yöneticilerinin okulların dijital dönüşümüne ilişkin farkındalıklarının incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 70-87. https://doi.org/10.33206/mjss.1540880
  • Bennett, S., Maton, K., Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775–786. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x
  • Caz, Ç., Yazıcı, Ö. F., Biçer, T. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde dijital iyi oluş ile yapay zekâ okuryazarlığı ilişkisi: Yapısal eşitlik modeli uygulaması. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 581-593. https://doi.org/10.70736/jrolss.463
  • Cengiz Mater, E., Yalçınkaya, B. (2025). Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı düzeyleri üzerine bir araştırma. Türk Kütüphaneciliği, 39(4), 388-427. https://doi.org/10.24146/tk.1674520
  • Chalutz Ben-Gal, H. (2023). Artificial intelligence (AI) acceptance in primary care during the coronavirus pandemic: what is the role of patients' gender, age and health awareness? A two-phase pilot study. Frontiers İn Public Health, 10, 931225. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.931225
  • Cirillo, D., Catuara-Solarz, S., Morey, C., Güney, E., Subirats, L., Mellino, S., Gigante, A., Valencia, A., Rementeria, M. J., Chadha, A. S., Mavridis, N. (2020). Sex and gender differences and biases in artificial intelligence for biomedicine and healthcare. NPJ Digital Medicine, 3(1), 81. https://doi.org/10.1038/s41746-020-0288-5
  • Dağaşan, A. (2025). Dijital okuryazarlık ile yapay zekâ okuryazarlığı arasındaki ilişkide bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumun aracı rolü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 14(1), 238-251. https://doi.org/10.7884/teke.1628023
  • Elçiçek, M. (2024). Öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlığı üzerine bir inceleme. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 6(1), 24–35. https://doi.org/10.53694/BITED.1460106
  • Erdoğan, E. (2021). Dijital okuryazarlık ve siber zorbalık: Ortaokul öğrencilerine yönelik bir ilişkisel tarama araştırması. International Journal of Field Education, 7(2), 61-76. https://doi.org/10.32570/ijofe.1013788
  • Erten, P. (2019). Z kuşağının dijital teknolojiye yönelik tutumları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 190-202.
  • Gavriilidou, Z. (2024). AI literacy among university students μajoring in ηumanities in Greece and Cyprus. Journal of Language and Culture in Education, 1(1), 104–113. https://doi.org/10.5281/ZENODO.12817808
  • George, D., Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference 17.0 update (10th Edition). Boston: Pearson.
  • Gökçearslan, Ş., Durak, H., Günbatar, M. S., Atman Uslu, N., Elçi, A. N. (2024, July). Generative artificial intelligence (GenAI) literacy scale: Validity and reliability [Conference paper]. 4th International Conference on Scientific and Academic Research, Konya, Turkey.
  • Güler, A., Polatgil, M. (2025). Bilişim alanında öğrenim gören yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerinin ölçülmesi. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(25), 30-53. https://doi.org/10.18009/jcer.1549267
  • İmamoğlu Akman, G., Akman, Y. (2025). Eğitim inançları ve yapay zekâ: Eğitim fakültesi öğrencilerinin algıları üzerine bir araştırma. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 911-928. https://doi.org/10.51460/baebd.1601530
  • Karakuş, İ., Kılıç, F. (2024). Dijital Farkındalık Algısı Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kesit Akademi Dergisi, 10(38), 132-158. https://doi.org/10.29228/kesit.75135
  • Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kazak Saltı, A., Topalı, H., Türkmen, O. O. (2025). Sağlık ile ilgili bölümlerde okuyan üniversitesi öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34 (Özel Sayı, Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ), 51-64. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1625358
  • Kul, S. (2020). Dijital okuryazarlık ve diğer değişkenlerle internet bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. International Journal of Management Information Systems and Computer Science, 4(1), 28-41. https://doi.org/10.33461/uybisbbd.646682
  • Lawton, G. (2023). What is generative AI? Everything you. https://www.techtarget.com/searchenterpriseai/definition/generative-AI, Erişim: 12.03.2025
  • Mart, M., Kaya, G. (2024). Okul öncesi öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumları ve yapay zekâ okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Edutech Research, 2(1), 91-109.
  • Özel, Ş., Büyükçavuş, M. H. (2022). Diş hekimliği öğrencilerinin diş hekimliğinde yapay zekâ uygulamaları ile ilgili düşüncelerinin incelenmesi. 7tepe Klinik Dergisi, 18(2), 55-60. https://doi.org/10.5505/yeditepe.2022.27928
  • Pala, Ş. M., Başıbüyük, A. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(3), 897-921. https://doi.org/10.30703/cije.672882
  • Precedence Research. (2025). Generative AI Market Size, Share, and Trends 2025 to 2034. https://www.precedenceresearch.com/generative-ai-market, Erişim: 12.03.2025
  • Saatçioğlu, Ö., Topsakal, E. (2025). Öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 9(2), 168-191. http://dx.doi.org/10.30830/tobider.sayi. 22.10
  • Sarıkaya, B. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık durumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Journal Of International Social Research, 12(62). http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3122
  • Shomotova, A., ElSayary, A., Husain, S. (2025). What shapes students’ AI literacy? Investigating digital competence, student background, and GenAI use in higher education. Education and Information Technologies, 30. 1-32. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13832-x
  • Syed, W., Basil A. Al-Rawi, M. (2023). Assessment of awareness, perceptions, and opinions towards artificial intelligence among healthcare students in Riyadh, Saudi Arabia. Medicina, 59(5), 828.
  • Şeker, O., Kwon, K., Koçak, O. (2025). Exploring researchers’ artificial intelligence (AI) literacy: The mediating role of digital literacy and data literacy between 21st century skills and AI literacy. Information Development. https://doi.org/10.1177/02666669251336368
  • Tai, A. M. Y., Meyer, M., Varidel, M., Prodan, A., Vogel, M., Iorfino, F., Krausz, R. M. (2023). Exploring the potential and limitations of ChatGPT for academic peer-reviewed writing: Addressing linguistic injustice and ehtical concerns. Journal of Academic Language & Learning, 17(1), 16–30.
  • Toker Gökçe, A., Deveci Topal, A., Kolburan Geçer, A., & Dilek Eren, C. (2025). Investigating the level of artificial intelligence literacy of university students using decision trees. Education and Information Technologies, 30(5), 6765-6784. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13081-4
  • Ünal, A., Kılınç, İ. (2024). Üretken yapay zekâların iş dünyası üzerine etkilerine ilişkin erken dönem bir değerlendirme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(90), 776-797. https://doi.org/10.17755/esosder.1411805
  • Vargel, İ., Aslan, Ö., Karaoğlu, H. B., Özdemir, M. A. (2024). Öğrencilerde dijital dönüşüm farkındalığının demografik faktörler yönünden değerlendirilmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 1074-1087. https://doi.org/10.5281/zenodo.10909839
  • Wang, B., Rau, P. L. P., Yuan, T. (2022). Measuring user competence in using artificial intelligence: Validity and reliability of Artificial Intelligence Literacy Scale. Behaviour & information technology, 42(9), 1324-1337. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2072768
  • Yakut, İ. (2024). Yapay zekaya yönelik tutum ve dindarlık ilişkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 7(1), 37-59. https://doi.org/10.52637/kiid.1426977
  • Yeniçeri, Ü., Kenan, A. (2025). Öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutum ve kaygılarının çeşitli değişkenler açısından betimsel analizi. Ege Eğitim Dergisi, 26(2), 226-245. https://doi.org/10.12984/egeefd.1625648
  • Younis, B. (2024). Effectiveness of a professional development program based on the instructional design framework for AI literacy in developing AI literacy skills among pre-service teachers. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 40(3), 142–158. https://doi.org/10.1080/21532974.2024.2365663
  • Yurdakal, İ. H. (2024). Increasing digital awareness of pre-service teachers (An experimental research). The Journal of Limitless Education and Research, 9(2), 318-339. https://doi.org/10.29250/sead.1476799

The Effect of Generative Artificial Intelligence Literacy on Digital Awareness Perception: The Example of the Faculty of Sports Sciences

Year 2026, Volume: 9 Issue: 2026 , 118 - 137 , 27.03.2026
https://izlik.org/JA75NH63JD

Abstract

Purpose: This study aimed to examine the effects of participants' generative artificial intelligence literacy levels on their perceptions of digital awareness.

Method: The study sample consisted of 302 undergraduate students actively continuing their education in all departments of the Faculty of Sports Sciences at Erciyes University. The "Demographic Information Form" developed by the researchers; the "Generative Artificial Intelligence Literacy Scale" developed by Wang et al. (2022) and adapted to Turkish by Gökçearslan et al. (2024), and the "Digital Awareness Perception Scale" developed by Karakuş and Kılıç (2024) were used. SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data obtained in the study. Frequency/percentage, kurtosis and skewness, t-test, ANOVA and correlation analyses were applied to the data.

Results: Based on the data obtained, it was determined that as participants' generative AI literacy levels increased, their perception of digital awareness was positively affected and increased. In the gender variable, significant differences were found in all subscales and the other scales except for the Generative Artificial Intelligence Literacy Scale and ethical/legal dimension; in the frequency of use of AI-based applications in daily life, a significant difference was found only in the Generative Artificial Intelligence Literacy Scale; and no significant differences were found in the age, department, grade, or average daily internet use duration variables.

Conclusion: The study found that the perception of digital awareness was higher in favor of male students, and that as the frequency of use of AI-based applications increased, generative AI literacy levels also increased.

Ethical Statement

The ethics committee approval document of the research was received from Muğla Sıtkı Koçman University Social and Human Sciences Research Ethics Committee on 01.09.2025.

Supporting Institution

-

Project Number

-

Thanks

-

References

  • Banaz, E., Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (60), 1516-1529. https://doi.org/10.53444/deubefd.1461048
  • Banaz, E., Maden, S. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 1173-1180. https://doi.org/10.24315/tred.1430419
  • Başer Seçer, M., Seçer, E. (2025). Geleceğe hazır mıyız? Fizyoterapi ve rehabilitasyon öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumları ve yapay zekâ okuryazarlığı. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(3), 358-366. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1621606
  • Batu, D., Taşdan, M. (2025). Okul yöneticilerinin okulların dijital dönüşümüne ilişkin farkındalıklarının incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 70-87. https://doi.org/10.33206/mjss.1540880
  • Bennett, S., Maton, K., Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775–786. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x
  • Caz, Ç., Yazıcı, Ö. F., Biçer, T. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde dijital iyi oluş ile yapay zekâ okuryazarlığı ilişkisi: Yapısal eşitlik modeli uygulaması. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 581-593. https://doi.org/10.70736/jrolss.463
  • Cengiz Mater, E., Yalçınkaya, B. (2025). Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı düzeyleri üzerine bir araştırma. Türk Kütüphaneciliği, 39(4), 388-427. https://doi.org/10.24146/tk.1674520
  • Chalutz Ben-Gal, H. (2023). Artificial intelligence (AI) acceptance in primary care during the coronavirus pandemic: what is the role of patients' gender, age and health awareness? A two-phase pilot study. Frontiers İn Public Health, 10, 931225. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.931225
  • Cirillo, D., Catuara-Solarz, S., Morey, C., Güney, E., Subirats, L., Mellino, S., Gigante, A., Valencia, A., Rementeria, M. J., Chadha, A. S., Mavridis, N. (2020). Sex and gender differences and biases in artificial intelligence for biomedicine and healthcare. NPJ Digital Medicine, 3(1), 81. https://doi.org/10.1038/s41746-020-0288-5
  • Dağaşan, A. (2025). Dijital okuryazarlık ile yapay zekâ okuryazarlığı arasındaki ilişkide bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumun aracı rolü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 14(1), 238-251. https://doi.org/10.7884/teke.1628023
  • Elçiçek, M. (2024). Öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlığı üzerine bir inceleme. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 6(1), 24–35. https://doi.org/10.53694/BITED.1460106
  • Erdoğan, E. (2021). Dijital okuryazarlık ve siber zorbalık: Ortaokul öğrencilerine yönelik bir ilişkisel tarama araştırması. International Journal of Field Education, 7(2), 61-76. https://doi.org/10.32570/ijofe.1013788
  • Erten, P. (2019). Z kuşağının dijital teknolojiye yönelik tutumları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 190-202.
  • Gavriilidou, Z. (2024). AI literacy among university students μajoring in ηumanities in Greece and Cyprus. Journal of Language and Culture in Education, 1(1), 104–113. https://doi.org/10.5281/ZENODO.12817808
  • George, D., Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference 17.0 update (10th Edition). Boston: Pearson.
  • Gökçearslan, Ş., Durak, H., Günbatar, M. S., Atman Uslu, N., Elçi, A. N. (2024, July). Generative artificial intelligence (GenAI) literacy scale: Validity and reliability [Conference paper]. 4th International Conference on Scientific and Academic Research, Konya, Turkey.
  • Güler, A., Polatgil, M. (2025). Bilişim alanında öğrenim gören yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerinin ölçülmesi. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(25), 30-53. https://doi.org/10.18009/jcer.1549267
  • İmamoğlu Akman, G., Akman, Y. (2025). Eğitim inançları ve yapay zekâ: Eğitim fakültesi öğrencilerinin algıları üzerine bir araştırma. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 911-928. https://doi.org/10.51460/baebd.1601530
  • Karakuş, İ., Kılıç, F. (2024). Dijital Farkındalık Algısı Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kesit Akademi Dergisi, 10(38), 132-158. https://doi.org/10.29228/kesit.75135
  • Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kazak Saltı, A., Topalı, H., Türkmen, O. O. (2025). Sağlık ile ilgili bölümlerde okuyan üniversitesi öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34 (Özel Sayı, Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ), 51-64. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1625358
  • Kul, S. (2020). Dijital okuryazarlık ve diğer değişkenlerle internet bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. International Journal of Management Information Systems and Computer Science, 4(1), 28-41. https://doi.org/10.33461/uybisbbd.646682
  • Lawton, G. (2023). What is generative AI? Everything you. https://www.techtarget.com/searchenterpriseai/definition/generative-AI, Erişim: 12.03.2025
  • Mart, M., Kaya, G. (2024). Okul öncesi öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumları ve yapay zekâ okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Edutech Research, 2(1), 91-109.
  • Özel, Ş., Büyükçavuş, M. H. (2022). Diş hekimliği öğrencilerinin diş hekimliğinde yapay zekâ uygulamaları ile ilgili düşüncelerinin incelenmesi. 7tepe Klinik Dergisi, 18(2), 55-60. https://doi.org/10.5505/yeditepe.2022.27928
  • Pala, Ş. M., Başıbüyük, A. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(3), 897-921. https://doi.org/10.30703/cije.672882
  • Precedence Research. (2025). Generative AI Market Size, Share, and Trends 2025 to 2034. https://www.precedenceresearch.com/generative-ai-market, Erişim: 12.03.2025
  • Saatçioğlu, Ö., Topsakal, E. (2025). Öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 9(2), 168-191. http://dx.doi.org/10.30830/tobider.sayi. 22.10
  • Sarıkaya, B. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık durumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Journal Of International Social Research, 12(62). http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3122
  • Shomotova, A., ElSayary, A., Husain, S. (2025). What shapes students’ AI literacy? Investigating digital competence, student background, and GenAI use in higher education. Education and Information Technologies, 30. 1-32. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13832-x
  • Syed, W., Basil A. Al-Rawi, M. (2023). Assessment of awareness, perceptions, and opinions towards artificial intelligence among healthcare students in Riyadh, Saudi Arabia. Medicina, 59(5), 828.
  • Şeker, O., Kwon, K., Koçak, O. (2025). Exploring researchers’ artificial intelligence (AI) literacy: The mediating role of digital literacy and data literacy between 21st century skills and AI literacy. Information Development. https://doi.org/10.1177/02666669251336368
  • Tai, A. M. Y., Meyer, M., Varidel, M., Prodan, A., Vogel, M., Iorfino, F., Krausz, R. M. (2023). Exploring the potential and limitations of ChatGPT for academic peer-reviewed writing: Addressing linguistic injustice and ehtical concerns. Journal of Academic Language & Learning, 17(1), 16–30.
  • Toker Gökçe, A., Deveci Topal, A., Kolburan Geçer, A., & Dilek Eren, C. (2025). Investigating the level of artificial intelligence literacy of university students using decision trees. Education and Information Technologies, 30(5), 6765-6784. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13081-4
  • Ünal, A., Kılınç, İ. (2024). Üretken yapay zekâların iş dünyası üzerine etkilerine ilişkin erken dönem bir değerlendirme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(90), 776-797. https://doi.org/10.17755/esosder.1411805
  • Vargel, İ., Aslan, Ö., Karaoğlu, H. B., Özdemir, M. A. (2024). Öğrencilerde dijital dönüşüm farkındalığının demografik faktörler yönünden değerlendirilmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 1074-1087. https://doi.org/10.5281/zenodo.10909839
  • Wang, B., Rau, P. L. P., Yuan, T. (2022). Measuring user competence in using artificial intelligence: Validity and reliability of Artificial Intelligence Literacy Scale. Behaviour & information technology, 42(9), 1324-1337. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2072768
  • Yakut, İ. (2024). Yapay zekaya yönelik tutum ve dindarlık ilişkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 7(1), 37-59. https://doi.org/10.52637/kiid.1426977
  • Yeniçeri, Ü., Kenan, A. (2025). Öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutum ve kaygılarının çeşitli değişkenler açısından betimsel analizi. Ege Eğitim Dergisi, 26(2), 226-245. https://doi.org/10.12984/egeefd.1625648
  • Younis, B. (2024). Effectiveness of a professional development program based on the instructional design framework for AI literacy in developing AI literacy skills among pre-service teachers. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 40(3), 142–158. https://doi.org/10.1080/21532974.2024.2365663
  • Yurdakal, İ. H. (2024). Increasing digital awareness of pre-service teachers (An experimental research). The Journal of Limitless Education and Research, 9(2), 318-339. https://doi.org/10.29250/sead.1476799
There are 41 citations in total.

Details

Primary Language English
Subjects Sports Science and Exercise (Other)
Journal Section Research Article
Authors

Mustafa Aktop 0009-0002-1716-8347

Ali Gürel Göksel 0000-0002-3873-1322

Kaan Çolakoğlu 0009-0009-4702-9103

Project Number -
Submission Date November 30, 2025
Acceptance Date March 26, 2026
Publication Date March 27, 2026
IZ https://izlik.org/JA75NH63JD
Published in Issue Year 2026 Volume: 9 Issue: 2026

Cite

APA Aktop, M., Göksel, A. G., & Çolakoğlu, K. (2026). The Effect of Generative Artificial Intelligence Literacy on Digital Awareness Perception: The Example of the Faculty of Sports Sciences. 9(2026), 118-137. https://izlik.org/JA75NH63JD

Aim & Scope

ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisi, Spor Bilimleri alanını içeren ilgili derleme ve araştırmaları, bilim dünyasıyla buluşturmak üzere 2018 yılından beri yayın hayatına devam eden alanında saygın Ulusal ve Uluslararası nitelikte hakemli yayın (Bilimsel Dergi) organıdır.

ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisinin amacı; Spor Bilimleri alanına ilişkin güncel gelişmeleri bütüncül ve kapsayıcı bir biçimde inceleyerek bu doğrultuda ortaya çıkan özgün makale ve derlemeleri hedef kitle ile paylaşmaktır.

Bu amaçla dergimiz Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri alanı içerisinde yer alan, Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi, Hareket ve Antrenman Bilimleri, Biyomekanik ve Kinesiyoloji, Spor Eğitimi, Spor Sağlık Bilimleri, Sporda Beslenme, Egzersiz Fizyolojisi, Spor Anatomisi, Egzersiz ve Spor Psikolojisi, Spor Sosyolojisi, Spor Felsefesi, Spor Bilişim Teknolojisi, Spor Yönetim Bilimleri, Spor İşletmeciliği, Spor Pazarlaması, Sporda Organizasyon, , Rekreasyon, Rekreasyon Liderliği, Spor Turizmi alanında yayınlar yayınlamaktadır. Buna ek olarak sporun disiplinler arası özelliği nedeniyle farklı bilim alanlarıyla kesişim noktalarında yapılan özgün araştırmalar, derinlemesine inceleme ve yorumlamalara dayalı derleme çalışmaları ve Editöre mektup da dergimizde yayınlanmaktadır. Dergiye yayınlanması için başvurulan bilimsel makaleler ile teorik veya deneysel araştırmaların veya spor bilimleri alanındaki pratik uygulamaların yeni verileri içermesi beklenmektedir.

ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisi, Editöre mektup, derleme, araştırma ve orijinal araştırmaları yayınlamaktadır. Dergiye yayınlanması için başvurulan bilimsel makaleler ile teorik veya deneysel araştırmaların veya spor bilimleri alanındaki pratik uygulamaların yeni verileri içermesi beklenmektedir.

ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisi Çanakkale Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dekanlığın tarafından yayımlanan çevrimiçi hakemli bilimsel bir dergidir. Dergi sürekli yayın modeli olarak çıkar. Dergi kapsamında aşağıda belirtilen konular da çalışmaları yayınlamaktadır.

a. Hareket ve Antrenman Bilimleri 

b. Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi

c. Spor Sağlık Bilimleri

d. Spor Psikolojisi 

e. Spor Yönetimi ve Rekreasyon

f. Engellilerde Egzersiz ve Spor

Makale Şablonu İndir

Sayfa Yapısı

Metin, A4 boyutlarındaki kağıda üstten, alttan ve yanlardan 2,5 cm boşluk bırakılarak, iki yana yaslı şekilde ve tek sütun olarak hazırlanmalıdır.

İlk sayfa hariç tüm sayfaların sağ alt köşelerinde sayfa numaraları bulunmalı,

Yazı Tipi

Bütün metinde 12 punto-Times New Roman yazı karakteri kullanılmalıdır.

 Tüm başlıklar 12 punto ve Bold olmalıdır.

Paragraf Yapısı

Paragraf sekmesinde girintiler bölümü;Paragraf sekmesinde girintiler bölümü;

İlk satırın başında 1.25 cm (bir tab) boşluk (öz ve abstract hariç), aralık sekmesinde önce 6 nk ve sonra 0 nk tanımlanmalıdır.

Satır aralığı  için bir buçuk aralık  seçilmelidir.

Sayfa Sınırı

Hazırlanan çalışmaların uzunluğu, kaynakça kısmı dâhil olmak üzere 25 sayfayı geçmemelidir. İngilizce uzun özet (summary) bu sınırlamaya dâhil değildir.

 

Çalışma Bölümleri

Başlık

Çalışmanın başlığı ilk harfleri büyük ve en fazla 12 sözcükten oluşmalıdır. Başlık 14 punto-Times New Roman yazı karakterinde, satır aralığı tek olacak şekilde bold yazılmalı ve sayfaya ortasına hizanlanmalıdır.

Çalışma daha önce sunulmuşsa, bir projeden veya tezden üretilmişse başlığın sonuna * dipnotu konularak açıklama yapılmalıdır.

Yazar İsimleri

Yazar isimleri bold ve 12 punto, çalıştıkları kurum isimleri ise 10 punto ve bold olmadan verilmelidir.

Yazar/lar/ın tam adları, unvanları, çalıştıkları kurumlar, adres, telefon ve elektronik posta bilgileri belirtilmelidir.

Öz/Özet ve Abstract

Öz/özet ve abstract 250-300 kelimeyi aşmamalıdır. Başlık sayfasının ardından önce Türkçe öz/özet, daha sonra İngilizce özet (abstract) verilmelidir.

Araştırma makalelerinin özünde/özetinde Amaç ,Yöntem, Bulgular ve Sonuç bölümleri başlıklar halinde uygun içerikle yer almalıdır:

Anahtar Kelimeler

Özün/Özetin sonunda en fazla beş adet olacak şekilde anahtar sözcükler küçük harflerle yazılarak verilmelidir. Tüm bu düzenlemeler ayrı bir sayfadan başlayan İngilizce özet (abstract) için de uygulanmalıdır.

Ana Metin

Nicel ve nitel çalışmalar  Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç bölümlerini içermelidir.

 Giriş :  Çalışmanın önemi, literatürdeki durumu, spor bilimleri içerisinde nasıl bir öneme sahip olacağı ve son paragraf da amacın açık bir şekilde ifade edilmesi gerekir.

 Yöntem aşağıdaki bölümlerden oluşmalı,

Katılımcılar: Araştırmaya katılan fiziksel bilgileri

Materyal; Kullanılan araçlar markası, üretim yeri, vb.

Metot: Kullanılan yöntemler alt başlıklar olarak detaylı bir şekilde açıklanarak yazılmalı.

İstatistiksel Analiz: Kullanılan istatistiksel analiz yöntemleri belirtilmelidir.

Bulgular:Tablo ve/veya grafikler olarak verilmelidir. Tablo ve grafiğe ait en önemli bulguyu tablo altında açıklama olarak verilmeli.

Tartışma; Elde edilen bulguların doğru ve ayrıntılı bir yorumu verilmelidir. Bu bölümde kullanılacak literatürün, yazarların bulguları ile

direkt ilişkili olmasına dikkat edilmelidir. Son paragrafta sonuç net olarak yazılmalıdır.

Öneriler; Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre bu alanda çalışma yapacaklara çalışma ışığında neler önerilebileceği ve 

uygulanabileceği yazılmalıdır.

Teşekkür: Varsa destekleyen kuruluş ve/veya yardım edenler açıkça belirtilmeli.

Kaynakça


Kaynakların gerçekliğinden yazarlar sorumludur. Kaynaklar metin içinde yazarların soyadı ve yazının yayın tarihi ile birlikte parentez içine alınarak belirtilmeli ve kaynaklar bölümünde ise numaralandırılmadan alfabetik sıraya uygun olarak gösterilmelidir.

Atıflarda yazarlar arasında & işareti değil ve/and ibaresi kullanılmalıdır. İkiden fazla yazarlı olan çalışmaların parantez içindeki gösteriminde “ve ark.,/et al.,” ifadesi kullanılmalıdır.

Örnek, (Bompa ve ark., 2002)


Kaynakça yazımına yeni bir sayfadan başlanmalıdır. Hem metin içinde hem de kaynakçada Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayımlanan Publication Manual of American Psychological Association (APA) (6. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kuralları uygulanmalıdır.


Kaynakların gerçekliğinden yazarlar sorumludur. Kaynaklar metin içinde yazarların soyadı ve yazının yayın tarihi ile birlikte parentez içine alınarak belirtilmeli ve kaynaklar bölümünde ise numaralandırılmadan alfabetik sıraya uygun olarak gösterilmelidir.


Dergiler için:    Yazar Adı. (tarih). Makale adı. Dergi adı. cilt(sayı), sayfa.

Örnek: Yilmaz E, Özen G, Koc H. (2018). Evaluation of alpine skiing injuries in terms of personal precautions: Erciyes sample. Turk J Sports Med. 53(1), 9-16.


Kitaplar için: Yazar Adı.(Yıl). Kitap Adı, Şehir: Yayınevi.

Örnek: Özen, G. (2018). Sporda Yetenek Seçimi ve Yönlendirme. Ankara: Akademisyen.

İnternet ortamında alınmış ise: http://dosyanın tam web adresi, Erişim: dosyanın indirilme tarihi şeklinde verilmelidir.

İngilizce Özet/Summary

Türkçe yazılmış makalelerin kaynakça bölümünün sonrasına İngilizce özet (summary) eklenmesi gerekmektedir. İngilizce yazılmış makalelere de Türkçe uzun özet eklenmelidir. Türkçe uzun özet 750-1000 kelime arasında olmalıdır. İngilizce özet “Introduction”,  “Method”, “Results”  ve “Discussion and Conclusion”  başlıkları altında düzenlenmelidir. Bu başlıkların içeriği “Ana Metin” kısmında belirtilen kurallar dahilinde düzenlenmelidir.


 

Tablo, Şekil ve Ekler

Ø Tablo, şekil, resim, grafik gibi unsurlar metin içerisinde yer almalıdır. Çalışmanın sonunda ayrıca verilmemelidir.

Ø Makale içerisinde ne kadar görsel öğe (tablo, grafik, şekil gibi) kullanılacağı konusunda seçici olunmalıdır. Temel amaç makalede yer alan bilgileri en anlaşılır şekilde okuyucuya iletmektir; uzun ve rakamlarla dolu tablolar, karmaşık şekiller ve grafiklere yer verilmemelidir. Bu nedenle çalışma içerisinde anlaşılır şekilde ifade edilebilecek sonuçlar, tablo ile verilmemelidir. Örneğin, çoğunlukla istatistiksel anlamlılık testleri metin içerisinde yazı ile kolaylıkla ifade edilebilmektedir: “Tek yönlü varyans analizi sonuçları, [(1,136)= 4.86, p = .029, η2= .03], fiziksel uygunluk düzeye göre anlamlı bir fark … gibi”.

Ø Eskiden varyans analizleri gibi istatistiksel anlamlılık testleri tablolarla verilirken, günümüzde sonuçlarını metin içerisinde vermek daha yaygın bir uygulama haline gelmiştir.

Ø Metin içerisinde verilen istatistiksel sonuçlar ayrıca tablo ile verilmemelidir. Tabloda verilmiş istatistikler ise tekrar metin içerisinde yazılmamalı, tabloya atıfta bulunulmalıdır.

Ø Tablolar ve şekiller makale içerisinde verildiği sırayla numaralandırılmalıdır (Örneğin, Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3, Şekil 1, Şekil 2, Şekil 3 gibi)

Ø Verilen bir tabloya metin içerisinde atıf yapılmış olmalıdır. Tablolara atıf yaparken tablo numarası kullanılmalıdır, “aşağıdaki tabloda, yukarıdaki tabloda” gibi ifadeler  kullanılmamalıdır (Örneğin, Tablo 5’e bakıldığında … gibi)

Ø Tablo ya da şekil altında açıklayıcı notlara yer verilebilir, başka bir kaynaktan alınan tablonun kaynağı da tablo altında not olarak verilmelidir.

Genel olarak tablo, şekil, resim, grafik gibi unsurlar metin içerisinde verilirken aşağıdaki biçim özellikleri dikkate alınmalıdır.

 

Tablo ve Şekiller


Ø  Tablolarda sütunları ayıran dikey çizgiler ve satırları ayıran yatay çizgiler kullanılmamalıdır; tablonun başlangıcında ve bitimindeki alt çizgiler ile sütun başlıklarının bulunduğu satırların altlarındaki çizgiler belirgin hale getirilmelidir.

 Tablo 1.  Tablo Örneği (APA stiline uygun olmalıdır.)

Değişkenler

 

1

2

3

4

1- Dayanıklılık

r

1

 

 

 

2- Kuvvet

r

0.16**

1

 

 

3- Sürat

r

-0.26**

0.19**

1

 

4- Esneklik

r

-0.19**

0.25**

0.67**

1

Ø  Tablo ve şekillerde genel şablonun dışında 10 punto Times New Roman yazı karakteri kullanılmalıdır. Paragraf sekmesinde aralık bölümünde; önce ve sonra alanı 0, satır aralığı tek olmalıdır.

Ø  Tablo ve şekiller sola dayalı olmalı ve metin kaydırma özelliği kapalı olmalıdır.

Ø  Tablo ve şekil başlıklarının nasıl verileceğine ilişkin bilgi için Başlık Sistemi bölümüne bakınız.

Ekler

Ø  Metnin içinde verilmesi uygun olmayan materyaller “ek” olarak kaynakçadan sonra her bir ek yeni bir sayfada yer alacak şekilde verilmelidir.

Ø  Makalede sadece bir varsa, “Ek” olarak başlıklandırılmalı ve metinde aynı şekilde atıfta bulunulmalıdır (bkz. Ek A). Eğer birden fazla ek var ise “Ek A, Ek B, …” şeklinde sıralanmalı ve metin içinde aynı şekilde atıfta bulunulmalıdır (bkz. Ek A, Ek B).

Ø  Metnin içerisinde atıfta bulunulmayan ekler, ek olarak konulmamalıdır. Eklerin ayrıca başlıkları olmalıdır ve istenildiği takdirde formüller, rakamlar, tablolar, şekiller ya da çizimlere yer verilmelidir.

Diğer

Ø  p değeri sadece tablo dışında gösterilmelidir. Tablo içerisinde ayrı bir p sütunu oluşturulmamalıdır.

Ø  Metin içindeki istatistiksel ifadeler (F, p gibi) italik olarak gösterilmelidir. Virgülden sonra sadece iki digit (hane) kullanılmalıdır. Ayrıca istatistiksel ifadeler verilirken kullanılan “=” işaretinden önce ve sonra bir boşluk bırakılmalıdır (Örneğin, (1,40) = 6.78).

 


Referans Kullanımı

Bir aday makale içerisinde yazarın kendisine ait olmayan her türlü bilgiyi, veriyi, görüşü aktarırken sahibini ve kaynağını belirtmesi zorunludur. Ayrıca, daha önce yayınlanmış ve yazarın kendisine ait başka bir yayından alınan bilgi ve görüşleri aktarırken de önceki yayına atıf yapılmalıdır. Metin içerisinde verilen her kaynak, kaynakça listesinde de bulunmalıdır.

Metin İçi Referans Kullanımı

Atıflarda yazarlar arasında & işareti değil ve ibaresi kullanılmalıdır

Örnek,

Kılınç ve Özen' in (2015) çalışması … (Kesme işaretini parantezli ifadeye koymayınız)

(Çetin ve Erdoğan, 2014)

(Adam, Care ve John, 1993)

Atıfların Sıralanması

Parantez içinde atıflar alfabetik olarak dizilmelidir.

Örnek,

(Akın ve Kartal, 1996; Burcu, 1984; Can, 1996; , Çolak ve Kara, 2002; Sarıca, 2006; Zafer, 2001)


Aynı Soyadlı Yazar

Aynı soyadlı iki yazar olması durumunda, yazarların adlarının baş harfleri soyadları ile birlikte verilmelidir.

Örnek,

N. Özgen (1985) ve M. Özturk (1990) tarafından yapılan yazılarda “……….”dır .

R. D. Lucy (1959) ve P. A. Luke (1986) araştırmalarında …

Aynı Yazarın Aynı Tarihli Çalışmaları

Aynı yazarın aynı tarihli birden çalışması var ise, tarihin sonuna küçük harflerle (a, b, c gibi) sıralama yapılmalıdır. Sıralamada metin içindeki atıf sırası dikkate alınmalıdır.

Örnek,

(Atar, 1990a, 1990b, 1990c; Yılmaz, 1992 baskıda-a, 1992 baskıda-b)

Özen, (2001a), Özen (2001b)

Aynı Yazarın İki Çalışması

Aynı yazara ait iki çalışma verilirken çalışmaların  yıllarına göre verilmelidir.

Örnek, (Myers, 1998, 2003)

Yayın Etiği

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi'nin yayın süreçleri, bilginin bilimsel yöntemle yansız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılmasına dayanır.

Hakemli makaleler, bilimsel yöntemin uygulanmasını, yansızlığı sağlayan çalışmalardır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir. Bu kapsamda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi’nin yayın etiği ile açık erişim politikası da, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) yayın sürecinin tüm bileşenlerinin etik ilkelere uymasını gerektirmektedir.


Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale red edilecektir. Dergimiz, editörya ve/veya hakemler tarafından verilen dönütlere göre yazarlardan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteme hakkına sahiptir.


Yayıncının Etik Sorumlukları

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi’nin yayıncısı olan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen bir kamu eğitim kuruluşudur.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu’nu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Yönetim Kurulu oluşturur. Editörler Kurulu üyeleri, eğitim bilimlerinin bilim dalları gözetilerek her üye üç yıl için görevlendirilir. Editörler Kurulu başkanı olarak bir editör ve duruma göre bir ya da birden fazla editör yardımcısı ile alan editörleri belirlenir. Ayrılan üyenin yerine yeni üye görevlendirilir. Süresi dolan üyenin süresi uzatılabilir. Editör, makalenin konusuna göre, gerekli olduğunda Editörler Kurulu üyesi olmayan öğretim üyelerine alan editörü olarak incelemesi için makale gönderebilir.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu’nun Sorumlulukları

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi'ne başvurusu yapılan her makaleden, hatta yayımlanmasından sonraki tüm süreçlerinden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu sorumludur ve Editörler Kurulu bu sorumluluğunu bilir. Bu sorumluluk, dergiyle ilgili konularda verilen kararlarda yalnızca kamu yararını düşünerek; kişisel kazancı düşünmeden, bağımsız olarak karar vermeyi gerektirir. Yayıncı ve Editörler Kurulu arasındaki ilişki bağımsızlık ilkesine dayanır, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncıdan ve diğer kişi ve kuruluşlardan bağımsızdır.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, Dergiyi sürekli geliştirmeye, yayın niteliğini yükseltmeye çaba gösterir.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, yayın, kör hakemlik, değerlendirme süreci, etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasını sağlar.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi'nde yayınlanmış makale yazarlarının telif hakkını korur.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, makale ve dergi yayım sürecinde fikri mülkiyet hakları, bilimsel-etik olmayan davranışlarla, intihalle, yollama (atıf) çeteciliğiyle ilgili önlemleri almada sorumludur.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, yazar(lar)ın bilgi gereksinimlerini içeren bir “Yazar Kılavuzu”, hakemlerin değerlendirme aşamasında gerek duyacakları bilgileri içeren “Hakem Kılavuzu” hazırlar, gerektiğinde günceller.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, hakemleri, yazar(lar)ı güdüleyici politikalar belirler.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, her makalenin kayıtlarını, dergiyle ilgili yazışmaları elektronik ya da basılı olarak saklar.
Editör, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları

Editörler, hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya gerektiğinde dönüt vermeye, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba gösterirler.
Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alanyazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.
Editörler, makalelerle ilgili olumlu ya da olumsuz karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerli ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutarlar.
Editörler, başvurusu yapılan makalelerin önemli sorunu olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına alır, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurur, ciddi sorun olmadıkça önceki editör(ler)ce verilen kararları değiştirmezler.
Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar, her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlarlar.
Editörler, makaleleri alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız yapılmasını desteklerler.
Editörler, makalenin yansız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması-çıkar birliği olup olmamasını göz önüne alırlar.
Editörler, hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve sürekli güncellenmesi için arayış içinde olurlar.
Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellerler.
Editörler, dergi yayın süreçlerini yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlar, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden bilgilendirir, gerektiğinde eğitim programı hazırlarlar.
Editörler, yayın sürecinde görev alanlar herkesle etkili bir iletişim içinde olur, belirli aralıklarla toplantılar düzenlerler.
Editörler, değerlendirilen makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlarlar; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korurlar.
Editörler; makalelerde insan ve hayvan haklarının korunmasına özen gösterirler, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemserler, makalenin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalarda izinleri olmadığında makaleyi reddederler.
Editörler; görevi kötüye kullanmaya karşı önlem alırlar. Görevi kötüye kullanmaya yönelik yakınmalar olduğunda, nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşır.
Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi konusunda gerekli önlemleri alırlar; özgünlük-benzerlik denetimini yaparlar.
Editörler, Dergide yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alırlar, eleştirilen makalelerin yazar(lar)ına yanıt hakkı tanırlar.
Editörler olumsuz sonuçları içeren çalışmaları da göz önünde bulundururlar.
Editörler, Dergiye iletilen yakınmaları inceler ve gerekli açıklamaları yaparlar.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi makale değerlendirme sürecinde yazar(lar)ın hakemleri, hakemlerin yazarları tanımadıkları iki yönlü kör hakemlik ilkesi uygulanır, hakemler yazarlar ile doğrudan iletişim kuramaz; makale değerlendirme formları ve metin üzerinde belirtilen notlar ile düzeltme istemleri dergi yönetim sistemi üzerinden editörlerce yazar(lar)a iletilir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi ’ne başvurusu yapılan makaleleri değerlendirecek hakemler şu etik sorumlulukları taşımalıdır:

Hakemler yalnız uzmanlık alanı ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Hakemler, değerlendirmeyi yansızlık ve gizlilik içinde yapmalıdır. Bu ilke gereğince inceledikleri makaleleri değerlendirme sürecinden sonra yok etmeli, ancak yayınlandıktan sonra kullanmalıdırlar. Uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal inanç ve ticari kaygılar, değerlendirmenin yansızlığını bozmamalıdır.
Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek, editörlere bilgi vermelidir.
Hakemler, değerlendirmeyi akademik görgü kurallarına uygun biçimde, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidirler.
Yazarların Etik Sorumlulukları

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 'ne makale başvurusu yapan yazar(lar)ın etik sorumlulukları:

Yazar(lar), başka yerde yayımladıkları ya da yayımlanmak üzere gönderdikleri bir makalesini, aynı anda birden fazla makalesini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi'ne göndermemelidir.
Yazar(lar), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 'ne özgün makale göndermelidir.
Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda doğru biçimde yollama (atıf) yapmalıdır.
Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalı, yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir.
Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
Değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri Editörlere sunmalıdırlar.
Yazar(lar), makalelerinde kullandıkları verilerin kullanım haklarına, araştırma-çözümlemelerle ilgili izinlerin ya da üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onayının alındığını belgelemelidirler.
Yazar(lar), değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makalesiyle ilgili hatayı fark ettiklerinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmesi gerekir.
Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren deney, anket, ölçek, görüşme, gözlem, odak grup çalışması gibi nicel ya da nitel yöntemlerle veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı aldığını; etik kurul adı, karar tarihi ve sayısı aday makalenin ilk-son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtmeli, etik kurul kararını gösteren belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Ayrıca olgu sunumlarında aydınlatılmış olur/onam formunun alındığına ilişkin bilgiye makalede yer vermelidir.
Yazar(lar), veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiklerinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir. Araştırma insan ve hayvan denekler üzerinde gerçekleştirilmiş ise araştırmanın uluslararası bildiriler, kılavuzlar vb uygun gerçekleştirildiği bildirilmelidir.
Yazar(lar)dan derleme makaleler için etik kurul onayı istenmez. Bununla birlikte etik kurul kararı gerektirmeyen makalelerde de, etik kurul kararının gerekmediği, makalenin ilk-son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.

Etik İlkelere Uymayan Durumun Editöre Bildirilmesi


Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi'nde editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış ya da değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ilgili etik olmayan bir durumla karşılaşılması durumunda sporbf@comu.edu.tr adresine ileti yoluyla bildirilmesi gerekir. 

Dergimize gönderilen makaleler ve yayın süreci için ücret talep edilmez.

Editör

Sport, Health and Exercise Sciences Ph.D.

Sports Science and Exercise, Sports Training, Exercise Physiology, Physical Activity and Health

1966 yılında Malatya'da doğdu. Gazi üniversitesi Eğitim fakültesi Beden Eğitimi Öğretmenliği Bölümünden mezun oldu. Sporcu Sağlığı alanında Yüksek lisans ve doktora yaptı.2012 yılında Dünya Şampiyonu olan  İşitme Engelliler Futbol Milli Takımı Antrenörü olarak Devlet Sporcusu olmaya hak kazandı. Düztaban alanında patentleri olan Açak ulusal ve uluslararası birçok yayınları bulunmaktadır.

Sport and Exercise Nutrition, Physical Training, Sports and Physical Activity For Disabled, Physical Activity and Health, Movement Education in Sports Science
Sports Science and Exercise

Yayın Danışma Kurlu

Sport and Exercise Nutrition, Exercise Physiology, Physical Activity and Health, Movement Education in Sports Science, Sports Nutrition
Sport and Exercise Nutrition, Health Sciences, Sports Science and Exercise, Movement Education in Sports Science
Sports Training, Physical Training and Sports Pedagogy
Sports Science and Exercise, Sports and Recreation, Tourism
Sports Science and Exercise (Other)
Sociology of Sports, Sport and Exercise Psychology, Sports Science and Exercise, Physical Activity and Health, Sports Activity Management
Sports Science and Exercise, Sports Training
http://aves.comu.edu.tr/1022/
Sport and Exercise Psychology, Physical Training and Sports Pedagogy, Physical Activity and Health, Exercise and Sports Psychology
Sports Science and Exercise, Physical Training and Sports Pedagogy
Sports Science and Exercise

Sport, Health and Exercise Sciences Ph.D.

Sports Science and Exercise, Sports Training, Exercise Physiology, Physical Activity and Health
Esra KÜRKCÜ AKGÖNÜL, 1987 Ankara doğumludur. İlkokulu Çankaya’da, orta öğrenimini Bahçelievler’de tamamladı. 2008 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden Matematik-Fen Bilimleri öğretmeni olarak mezun oldu. 2010 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde yüksek lisansa başladı ve 2016 yılında eğitimini tamamladı. 2017 yılında Ankara Üniversitesi’nde Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde Spor Bilimleri Anabilim dalında doktora eğitimine başladı ve 2022 yılında doktorasını tamamladı. Mesleki deneyim olarak, lisans mezuniyeti sonrasında 2009-2011 yılları arasında Ankara’da öğretmenlik yaptı. Esra KÜRKCÜ AKGÖNÜL eğitimi dışında 15 yaşından itibaren profesyonel bisiklet sporcusu olarak kulüpler arası, ulusal ve uluslararası yarışmalarda dağ ve yol bisikletinde başarılı bir spor geçmişine sahiptir. 20 yıllık spor kariyerinde, gençler ve büyüklerde birçok kez Türkiye Şampiyonluğu, Balkan Şampiyonluğu elde etmiştir. Ayrıca milli takım adına ve kulüp adına yüzlerce uluslararası yarışmada yer almış; bu yarışmalarda birçok kez derece elde etmiştir. Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nde sporcu komisyonu üyeliği de yapmış olan Esra KÜRKCÜ AKGÖNÜL, 2012-2016-2021 olimpiyatlarına gidebilmek için, olimpik milli takımda as sporcu olarak ter dökmüştür. İlk kez 2015 yılında Azerbaycan Bakü’de yapılan Avrupa Olimpiyatları’nda Türkiye’yi dağ bisikletinde temsil ederek, “olimpik milli sporcu” unvanı almıştır. Sporculuk kariyerine ek olarak aynı zamanda, 2015 yılından itibaren, başarılı bir antrenör, spor idarecisi, yarışma yönetmeni, spor organizatörüdür. Spor alanında 2016 yılında Başkent Üniversitesi’nde Spor Uzmanı olarak mesleki kariyerine başlayan Esra KÜRKCÜ AKGÖNÜL, şu an İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Necat Hepkon Spor Bilimleri Fakültesi’nde akademisyen olarak görevine devam etmektedir. Matematik-Fen Eğitimi ve Spor-Sağlık Eğitimi konularında uzmandır. Bilimsel Araştırma alanları, Hareket Antrenman, Spor Psikolojisi, Sporcu Beslenmesi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık’tır. Akademisyenlik görevinin yanında, Türkiye Üniversite Spor Federasyonu ve Türkiye Bisiklet Federasyonu teknik kurullarında, amatör ve profesyonel spor kulüplerinde saha çalışmalarını sürdürmekte, sporculuk kariyerine de devam etmektedir. Evli ve İzmir’de yaşamaktadır.
Sport and Exercise Nutrition, Sport and Exercise Psychology, Sports Training, Physical Training and Sports, Exercise Physiology, Physical Fitness
Sports Training
Physical Activity and Health, Sports Nutrition
Physical Training and Sports Pedagogy, Exercise and Sports Psychology
Sports Science and Exercise, Sports and Recreation, Sport and Leisure Management
Cardiology, Health Sciences
Physical Training and Sports Pedagogy

Hacettepe Üniversitesi (Lisans)

Near East University (Yüksek Lisans)

Gazi Üniversitesi (Doktora)

Nutrition and Dietetics, Nutritional Science, Sports Nutrition
Sports Science and Exercise, Sports Training, Physical Activity and Health

Jasmina PLUNCEVIC GLIGOROSKA – MD, PhD, Professor at the Department of Physiology, Faculty of Medicine, Ss Cyril and Methodius, Skopje, R.N. Macedonia. Research interests: exercise physiology, sports anthropology, sports cardiology, sports nutrition, neurophysiology and cognitive functions. Scientific publications: University textbooks, teaching aids, original scientific articles, reviews, and scientific conference papers. Professional experience: specialist of sports medicine, consultant on projects for the Ministry of Health, Head of the Institute of MEP Physiology and Anthropology, Faculty of Medicine in Skopje.
Email: jasnapg965@yahoo.com; jasmina.pluncevic@medf.ukim.edu.mk

Medical Physiology, Physical Activity and Health, Public Health
Exercise Physiology
Sport and Exercise Psychology, Sports Science and Exercise, Exercise and Sports Psychology

1966 yılında Malatya'da doğdu. Gazi üniversitesi Eğitim fakültesi Beden Eğitimi Öğretmenliği Bölümünden mezun oldu. Sporcu Sağlığı alanında Yüksek lisans ve doktora yaptı.2012 yılında Dünya Şampiyonu olan  İşitme Engelliler Futbol Milli Takımı Antrenörü olarak Devlet Sporcusu olmaya hak kazandı. Düztaban alanında patentleri olan Açak ulusal ve uluslararası birçok yayınları bulunmaktadır.

Sport and Exercise Nutrition, Physical Training, Sports and Physical Activity For Disabled, Physical Activity and Health, Movement Education in Sports Science
Physical Training and Sports, Physical Activity and Health, Physical Fitness
Sociology of Sports, Physical Training and Sports Pedagogy, Exercise and Sports Psychology

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Hareket ve Antrenman Bilimleri

Sports Training, Physical Training and Sports
Sports Science and Exercise
Sports Activity Management, Sports and Recreation, Sports Science and Exercise (Other)
Sports Training, Exercise Physiology, Physical Activity and Health

For the articles to be published in 2026 in the ÇOMÜ Journal of Sports Sciences, an international, peer-reviewed journal covering studies in the field of Sports Sciences, original research and review articles written in English within the scope of the journal will be accepted.

In this context, manuscripts for the 2026 publication period may be submitted until the end of November 2026.

Kind regards,

Editor
Prof. Dr. Hürmüz KOÇ