Research Article

Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği

Volume: 2 Number: 1 July 1, 2019
EN TR

Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği

Abstract

Amaç: Sirkadiyen ritimler karanlık, ısı ve ışık gibi çevresel özelliklere bağlı olarak organizmada görülen fiziksel, mental ve davranışsal değişikliklerdir. Sirkadiyen ritimler  endojen ve eksojen faktörlere bağlı olarak çalışırlar. Bu çalışma üniversite öğrencilerinde sirkadiyen özelliklerin değişkenliğini test etmek amacıyla yapıldı.

Yöntem: Çalışmaya, Balıkesir Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda okuyan 18-25 yaş aralığında, erkek (n=315) ve kadın (n=185) olmak üzere toplam 500  öğrenci katıldı. Katılımcıların sirkadiyen özellikleri sübjektif olarak,  Horne ve Östberg’in İnsan sirkadiyen ritminde sabahçıl ve akşamcıl tipleri belirleyen ölçeğin Türkçe versiyonu kullanılarak değerlendirildi. Ölçek bir ay arayla iki kez uygulandı. Katılımcıların kronotipleri,  1. ve 2. Uygulamada verdikleri yanıtların frekans dağılımları karşılaştırıldı ve güvenirliği test edildi. 

Bulgular: Ölçeğin güvenirlik analizinde 1. Uygulamada Cronbach alfa değeri 0.697 iken, 2. Uygulamada 0.683’lik bir değere sahipti ve iyi düzeyde anlamlılık ifade etmekteydi. Kronotip dağılımları karşılaştırıldığında, 1. Uygulamaya göre sabahçıl özelliklerde %43 azalma, ara tip özelliklerinde %7 artış, akşamcıl özelliklerde %18 artışa yönelik değişim  olduğu tespit edildi. Katılımcılar yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi (BKI) değerlerine göre her iki uygulamada kronotip açısından anlamlı farklılık göstermemekteydi. Öğrencilerin ölçek sorularına verdikleri yanıtların frekans dağılımları incelendiğinde, S1, S4, S5, S7, S13, S17 ve S18 de 1. ve 2. uygulamada anlamlı düzeyde farklılık olduğu tespit edildi (sırasıyla p= 0.001, p=0.03, p=0.002, p=0.03, p=0.001 ve p=0.001). Anket yanıtlarına göre ise öğrencilerin çoğunluğunun (%54.8) akşam saaterinde fiziksel aktivite yaptıklarını belirtirken, fiziksel aktivitenin en verimli saat aralığının ise sabah (%56) olduğunu ifade etmişlerdir.

Sonuç: Sonuç olarak öğrencilerin sabah saatlerine yönelik verdiği cevaplar, çalışma saatleri konusundaki tercihleri ve en iyi hissettikleri zaman dilimini bulma konusundaki yanıtları değişkenlik göstermekteydi.

Keywords

References

  1. Arora T, Taheri S. (2015). Associations among late chronotype, body mass index and dietary behaviors in young adolescents. Int J Obesity, 39(1):39.
  2. Baehr EK, Revelle W, Eastman CI. (1993). Individual differences in the phase and amplitude of the human circadian Downloaded by. Balikesir University, 2000, 06:48 25 October 2017. temperature rhythm with an emphasis on morningnesseveningness. J Sleep Res. 9:117–27.Bakanlığı Yayınları, 83–86.
  3. Dagys N, McGlinchey EL, Talbot LS. (2012). Double trouble? The effects of sleep deprivation and chronotype on adolescent affect. J Child Psychol Psychiatry, 53:660–7.
  4. Fischer D, Lombardi DA, Wellman HM, Roenneberg T. (2017). Chronotypes in the US-Influence of ag and sex. Pllos One, 12 (6): e0178782.Gangwar A, Tiwari S, Rawat A, Verma A, Singh K, Kant S, Garg KR. (2018). Circadian preference, leep quality, and health-impairing lifestyles among undergraduates of medical university. Cereus, 10(6):2856.Horne JA, Östberg O. (1976). A self assessment questionnaire to determine morningnesseveningness in human circadian rhythms. Int J Chronobiol, 4:97-110.Kanerva N, Kronholm E, Partonen T, Ovaskainen ML, Kaartinen NE, Konttinen H, Männistö S. (2012). Tendency toward eveningness is associated with unhealthy dietary habits. Chronobiol Int, 29(7):920-927.
  5. Kolomeichuk SN, Randler C, Shabalina I. (2016). The influence of chronotype on the academic achievement of children and adolescents: Evidence from Russian Karelia. Biol Rhythm Res, 47:873–83.
  6. Kunorozva L, Roden LC, Rae DE. (2014). Perception of effort in morningtype cyclists is lower when exercising in the morning. J. Sports Sci, 32, 917–925. doi: 10.1080/02640414.2013.873139.
  7. Lack L, Bailey M, Lovato N, Wright H. (2009). Chronotype differences in circadian rhythms of temperature, melatonin, and sleepiness as measured in a modified constant routine protocol. Nat Sci Sleep, 1:1–8.
  8. Martin JS, Hébert M, Ledoux E, Gaudreault M, Laberge L. (2012). Relationship of chronotype to sleep, light exposure, and work-related fatigue in student workers. Chronobiol. Int, 29, 295–304. doi: 10.3109/07420528.2011.653656.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Medicine

Journal Section

Research Article

Authors

Fahri Akçakoyun This is me
Türkiye

Publication Date

July 1, 2019

Submission Date

May 23, 2019

Acceptance Date

July 19, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2 Number: 1

APA
Pündük, Z., Deniz, Y., & Akçakoyun, F. (2019). Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. 2(1), 35-43. https://izlik.org/JA74GA49DG
AMA
1.Pündük Z, Deniz Y, Akçakoyun F. Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. 2019;2(1):35-43. https://izlik.org/JA74GA49DG
Chicago
Pündük, Zekine, Yılmaz Deniz, and Fahri Akçakoyun. 2019. Beden Eğitimi Ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. 2 (1): 35-43. https://izlik.org/JA74GA49DG.
EndNote
Pündük Z, Deniz Y, Akçakoyun F (July 1, 2019) Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. 2 1 35–43.
IEEE
[1]Z. Pündük, Y. Deniz, and F. Akçakoyun, “Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği”, vol. 2, no. 1, pp. 35–43, July 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA74GA49DG
ISNAD
Pündük, Zekine - Deniz, Yılmaz - Akçakoyun, Fahri. “Beden Eğitimi Ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği” 2/1 (July 1, 2019): 35-43. https://izlik.org/JA74GA49DG.
JAMA
1.Pündük Z, Deniz Y, Akçakoyun F. Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. 2019;2:35–43.
MLA
Pündük, Zekine, et al. Beden Eğitimi Ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği. no. 1, July 2019, pp. 35-43, https://izlik.org/JA74GA49DG.
Vancouver
1.Zekine Pündük, Yılmaz Deniz, Fahri Akçakoyun. Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Sirkadiyen Değişkenliğin İncelenmesi: Balıkesir Üniversitesi Örneği [Internet]. Vols. 2. 2019 Jul. 1;2(1):35-43. Available from: https://izlik.org/JA74GA49DG

For the articles to be published in 2026 in the ÇOMÜ Journal of Sports Sciences, an international, peer-reviewed journal covering studies in the field of Sports Sciences, original research and review articles written in English within the scope of the journal will be accepted.

In this context, manuscripts for the 2026 publication period may be submitted until the end of November 2026.

Kind regards,

Editor
Prof. Dr. Hürmüz KOÇ