Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite

Volume: 3 Number: 70 January 1, 2021
  • Ayşe Çoşkun Beyan
  • Yücel Demiral
TR EN

Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite

Abstract

Kimyasalların, insan hayatında daha fazla yer almaya başlaması ile insan sağlığı ve doğal kaynaklar üzerine olumsuz etkileri ile tartışmalar artmaya başlamıştır. Bu noktada gerçeğe en yakın maruz kalım bilgisinin elde edilmesi koruma önlemlerinin planlanması bakımından önemli hale gelmiştir. Maruz kalım bilgisini doğrudan ve dolaylı yöntemler üzerinden elde edebilmek mümkündür. Tüm yöntemlerin maliyet, insan gücü, uygulanabilirlik, teknik alt yapı gerekliliği konularında avantaj ve dezavantajları vardır. Genotoksisite testleri maruz kalınan kimyasallara bağlı genetik yapılar üzerinde kalıcı ya da geçici ortaya çıkan bozuklukları ölçmeyi amaçlayan testlerin genel adıdır. Pek çok kimyasal maddenin genotoksik etkisi kanıtlanmıştır ve maddelere maruz kalım süresi ve şiddeti arttıkça genotoksik etkilerin arttığı gösterilmiştir. Düşük kaynama noktaları ve yüksek buhar basınçları nedeniyle hemen tüm ortam havasında bulunan uçucu organik bileşikler UOB bu fizikokimyasal özellikleri nedeniyle hem mesleksel hem de günlük hayatta en önemli bir kimyasal madde maruz kalım kaynaklarıdır. Geliştirilen kısa süreli genotoksisite testleriyle kimyasal maddelerin genetik materyal üzerinde yaptığı değişikliklerin gösterilmesi maruz kalım göstergesi hatta bazı durumlarda maruz kalımın erken göstergelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Kimyasalların genotoksik etkilerine ait bilgiler uluslararası kanser araştırma birliklerinin rehber dokümanlarının hazırlanmasında ve kanser erken tanısında tarama testleri olarak kullanılmaktadır. Şu an gelinen noktada hiçbir kısa süreli genotoksisite değerlendirme testinin tek başına kanseri önceden tahmin etmede yeterli olmadığı kabul edilmektedir. Bu derlemede UOB’ler ile ilgili genel bilgiler ve maruz kalım değerlendirilmesi konularının tartışılması amaçlanmıştır. Google Akademik EBSCOHost, Elsevier Science Direct ve Medline veri tabanlarından “uçucu organik bileşikler”, “genotoksisite”, “mesleksel maruz kalım”, “meslek hastalığı”, “comet testi”, “mikronükleus testi” anahtar kelimeleri ile “genel tarama yöntemi” kullanılarak detaylı ve kapsamlı bir literatür değerlendirmesi yapılmıştır

Keywords

References

  1. Aksoy, Muzaffer. (1981). Problems with benzene in Turkey. Regulatory Toxicology and Pharmacology, 1(2), 147–155.
  2. Aktaş-Şüküroğlu, A., & Burgaz, S. (2018). Kuaför salonlarındaki kimyasallara mesleki maruziyet ve sağlık riski Occupational exposure to the chemicals in hairdressing salons and health risk. Turk Hij Den Biyol Derg, 75(2), 195–212.
  3. Al Zabadi, H., Ferrari, L., Laurent, A. M., Tiberguent, A., Paris, C., & Zmirou- Navier, D. (2008). Biomonitoring of complex occupational exposures to carcinogens: The case of sewage workers in Paris. BMC Cancer, 8, 67.
  4. Albertini, R. J., Anderson, D., Douglas, G. R., Hagmar, L., Hemminki, K., Merlo, F., Natarajan, A. T., Norppa, H., Shuker, D. E. G., Tice, R., Waters, M. D., & Aitio, A. (2000). IPCS guidelines for the monitoring of genotoxic effects of carcinogens in humans. Mutation Research - Reviews in Mutation Research, 463(2), 111–172.
  5. Arnold, S. M., Angerer, J., Boogaard, P. J., Hughes, M. F., O’Lone, R. B., Robison, S. H., & Robert Schnatter, A. (2013). The use of biomonitoring data in exposure and human health risk assessment: Benzene case study. In Critical Reviews in Toxicology, 43(2), 119–153.
  6. Berglund, B., Clausen, G., De, J., & Mqilhave, L. (1997). Total Volatile Organic Compounds (WOC) in Indoor Air Quality Investigations, 7(4), 225-240.
  7. Bian, Q., Xu, L. C., Wang, S. L., Xia, Y. K., Tan, L. F., Chen, J. F., Song, L., Chang, H. C., & Wang, X. R. (2004). Study on the relation between occupational fenvalerate exposure and spermatozoa DNA damage of pesticide factory workers. Occupational and Environmental Medicine, 61(12), 999–1005.
  8. Brandt-Rauf, P. W., & Brandt-Rauf, S. I. (2004). Genetic Testing in the Workplace: Ethical, Legal, and Social Implications. Annual Review of Public Health, 25(1), 139–153.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Ayşe Çoşkun Beyan This is me

Yücel Demiral This is me

Publication Date

January 1, 2021

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Volume: 3 Number: 70

APA
Çoşkun Beyan, A., & Demiral, Y. (2021). Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite. Çalışma Ve Toplum, 3(70), 1901-1916. https://doi.org/10.54752/ct.1155139
AMA
1.Çoşkun Beyan A, Demiral Y. Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite. Çalışma ve Toplum. 2021;3(70):1901-1916. doi:10.54752/ct.1155139
Chicago
Çoşkun Beyan, Ayşe, and Yücel Demiral. 2021. “Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı Ve Genototoksisite”. Çalışma Ve Toplum 3 (70): 1901-16. https://doi.org/10.54752/ct.1155139.
EndNote
Çoşkun Beyan A, Demiral Y (January 1, 2021) Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite. Çalışma ve Toplum 3 70 1901–1916.
IEEE
[1]A. Çoşkun Beyan and Y. Demiral, “Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite”, Çalışma ve Toplum, vol. 3, no. 70, pp. 1901–1916, Jan. 2021, doi: 10.54752/ct.1155139.
ISNAD
Çoşkun Beyan, Ayşe - Demiral, Yücel. “Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı Ve Genototoksisite”. Çalışma ve Toplum 3/70 (January 1, 2021): 1901-1916. https://doi.org/10.54752/ct.1155139.
JAMA
1.Çoşkun Beyan A, Demiral Y. Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite. Çalışma ve Toplum. 2021;3:1901–1916.
MLA
Çoşkun Beyan, Ayşe, and Yücel Demiral. “Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı Ve Genototoksisite”. Çalışma Ve Toplum, vol. 3, no. 70, Jan. 2021, pp. 1901-16, doi:10.54752/ct.1155139.
Vancouver
1.Ayşe Çoşkun Beyan, Yücel Demiral. Mesleksel Uçucu Organik Bileşik Maruz Kalımı ve Genototoksisite. Çalışma ve Toplum. 2021 Jan. 1;3(70):1901-16. doi:10.54752/ct.1155139

muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org