Research Article

Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri

Volume: 4 Number: 87 October 25, 2025
EN TR

Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri

Abstract

Kapitalist üretim tarzının, kar maksimizasyonunu hedefleyen yapısı, kamusal olarak nitelediğimiz sağlık gibi değerlerin metalaşmasına ve genel anlamda toplumsal eşitsizliklere yol açmıştır. COVID-19 pandemisi gibi küresel krizler, kapitalizme içkin sorunları daha fazla görünür kılması açısından dikkat çekicidir. Kapitalizmde süregelen toplumsal eşitsizlikler ile pandemide oluşan tahribatın büyüklüğü arasındaki ilişkiye odaklanan bu makale, pandeminin sınıfsal etkilerini ayrıntılandırmayı ve bir üretim tarzı olarak kapitalizmi sorgulamayı amaçlamaktadır. Çalışmada sağlığın toplumsal belirleyicileri, nicel ve nitel veriler ışığında ele alınarak, gelir dağılımındaki adaletsizlik, eğitim seviyesi, çalışma koşulları, barınma ve çevresel faktörler gibi unsurların sağlık üzerindeki etkileri derinlemesine incelenecektir. Bu yönüyle makale, sağlığın bireysel bir mesele olmadığını, toplumsal, ekonomik ve çevresel faktörlerle ilişkisini vurgulamaktadır. Makalede, COVID-19 pandemisinin yanı sıra 1918-1920 yılları arasında yaşanan İspanyol Gribi örneğiyle söz konusu ilişkisellik, tarihselci yöntemle ele alınarak, kapitalist üretim ilişkilerinin, kriz anlarında toplumsal eşitsizlikleri nasıl daha da derinleştirdiği serimlenecektir.

Keywords

Ethical Statement

Hazırladığım bu makalenin tamamen kendi çalışmam olduğunu, akademik ve etik kuralları gözeterek çalıştığımı ve her alıntıya kaynak gösterdiğimi beyan ederim.

References

  1. Akalın, A. (2015). Sağlığa ve Hastalığa Toplumcu Yaklaşım. İstanbul: Yazılama Yayınevi.
  2. Bambra, C., Norman, P., & Johnson, N. (2020). Visualising regional inequalities in the 1918 Spanish flu pandemic in England and Wales. Economy and Space, LIII (4), s. 607-611.
  3. Bambra, C., Lynch, J., & E. Smith, K. (2021). The Unequal Pandemic: COVID-19 and Health Inequalities. Bristol: Bristol University Press.
  4. Bambra, C., Riordan, R., Ford, J., & Matthews, F. (2020). The COVID-19 pandemic and health inequalities. Journal of Epidemiol Community Health(74), s. 964–968.
  5. Barro, R. J., Ursúa, J. F., & Weng, J. (2020). The Coronavirus and the Great Influenza Pandemic: Lessons from the “Spanish Flu” for the. Nber.
  6. BBC. (2022, Mayıs 5). WHO'dan Covid-19 ölümleri hesaplaması: Türkiye'de açıklananın 2,7 katı kişi hayatını kaybetti. Kasım 16, 2023 tarihinde BBC Türkçe: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-61333377 adresinden alındı.
  7. Boianovsky, M., & Erreygers, G. (2021). How Economists Ignored the Spanish Flu Pandemic in 1918–1920. Erasmus Journal for Philosophy and Economics, 14(1), s. 89-109.
  8. Çıtak, N. (2020). COVID-19 ve Sınıfsal Eşitsizlik. Türk Tabipleri Birliği. TTB.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Disabled Groups, Social Justice, Welfare Studies, Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 25, 2025

Submission Date

April 12, 2025

Acceptance Date

October 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 87

APA
Gül, M. (2025). Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri. Çalışma Ve Toplum, 4(87), 1849-1870. https://doi.org/10.54752/ct.1674546
AMA
1.Gül M. Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri. Çalışma ve Toplum. 2025;4(87):1849-1870. doi:10.54752/ct.1674546
Chicago
Gül, Muzaffer. 2025. “Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri”. Çalışma Ve Toplum 4 (87): 1849-70. https://doi.org/10.54752/ct.1674546.
EndNote
Gül M (October 1, 2025) Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri. Çalışma ve Toplum 4 87 1849–1870.
IEEE
[1]M. Gül, “Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri”, Çalışma ve Toplum, vol. 4, no. 87, pp. 1849–1870, Oct. 2025, doi: 10.54752/ct.1674546.
ISNAD
Gül, Muzaffer. “Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri”. Çalışma ve Toplum 4/87 (October 1, 2025): 1849-1870. https://doi.org/10.54752/ct.1674546.
JAMA
1.Gül M. Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri. Çalışma ve Toplum. 2025;4:1849–1870.
MLA
Gül, Muzaffer. “Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri”. Çalışma Ve Toplum, vol. 4, no. 87, Oct. 2025, pp. 1849-70, doi:10.54752/ct.1674546.
Vancouver
1.Muzaffer Gül. Pandemilerin Hatırlattığı Gerçek: Sağlığın Sınıfsal Belirleyicileri. Çalışma ve Toplum. 2025 Oct. 1;4(87):1849-70. doi:10.54752/ct.1674546

muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org