Araştırma Makalesi

TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI

Cilt: 28 Sayı: 1 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışma, statik bir vergi-fayda mikrosimülasyon yaklaşımı kullanarak Türkiye'de Evrensel Temel Gelir politikasının gelir dağılımı üzerindeki etkilerini, maliyet boyutunu ve yoksulluğu azaltma potansiyelini incelemektedir. TÜİK tarafından derlenen 2018 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması mikro verileri analiz edilerek, her biri yoksulluk sınırına göre kalibre edilmiş evrensel bir transfer içeren iki farklı finansman senaryosunu (sabit oranlı vergi ve artan oranlı vergi) modellenmektedir. Elde edilen bulgular, iyi tasarlanmış ve yoksulluğu ortadan kaldıran bir evrensel temel gelir programının sürdürülemez mali yükler oluşturmadan gelir eşitsizliğini önemli ölçüde azaltabileceğini ortaya koymaktadır. Her iki alternatif finansman senaryosu altında da Gini, Atkinson ve Theil endeksleri gibi temel eşitsizlik göstergelerinde kayda değer iyileşmeler gözlenmektedir. Artan oranlı vergilendirme daha adil ve etkin bir yeniden dağıtım sağlamaktadır. Bu çalışma, yoksulluk, eşitsizlik ve kayıt dışılığın yaygın olduğu gelişmekte olan ülkelerde evrensel temel gelirin uygulanabilirliğine ilişkin literatüre önemli bir katkı sunmakta; aynı zamanda ekonomik belirsizliğin yüksek olduğu bir dönemde mali yeniden dağıtım politikalarını değerlendiren orta gelirli ülkeler için de anlamlı politika önerileri geliştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albayrak, Ö. (2011). Optimal vergi teorisi: Bir değerlendirme. A. Pınar & A. H. Köse (Eds.), İzzettin Önder’e Armağan içinde. SAV Yayınları.
  2. Arcarons, J., Raventós, D., & Torrens, L. (2014). Simulating a basic income in Catalonia: Effects on inequality and poverty. Basic Income Studies, 9(1–2), 73–108.
  3. Atkinson, A. B. (1995). Public economics in action: The basic income/flat tax proposal. Oxford: Clarendon Press.
  4. Banerjee, A., Niehaus, P., & Suri, T. (2017). Universal basic income in the developing world. Annual Review of Economics, 11(1), 959–983.
  5. Beken, H. G. (2020). 21. yüzyılda (evrensel) temel gelir tartışmaları. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 42(2), 180-201.
  6. Beken, H. G. (2021). Evrensel temel gelir deneyi ve projelerinin değerlendirilmesine teorik bir bakış. Çalışma İlişkileri Dergisi, 12(2), 154-185.
  7. Bourguignon, F., & Spadaro, A. (2005). Microsimulation as a tool for evaluating redistribution policies. Journal of Economic Inequality, 3(1), 77–106.
  8. Buğra, A., & Sınmazdemir, T. (2002). Türkiye’de sosyal yardım sisteminin yeniden yapılandırılması. TÜSES Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makroekonomik Teori

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

2 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Can, Z. G., & Bal, H. (2025). TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 1-13. https://izlik.org/JA98AX32AF
AMA
1.Can ZG, Bal H. TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI. CÜİİBFD. 2025;28(1):1-13. https://izlik.org/JA98AX32AF
Chicago
Can, Zeynep Gizem, ve Harun Bal. 2025. “TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 (1): 1-13. https://izlik.org/JA98AX32AF.
EndNote
Can ZG, Bal H (01 Eylül 2025) TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 1 1–13.
IEEE
[1]Z. G. Can ve H. Bal, “TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI”, CÜİİBFD, c. 28, sy 1, ss. 1–13, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98AX32AF
ISNAD
Can, Zeynep Gizem - Bal, Harun. “TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28/1 (01 Eylül 2025): 1-13. https://izlik.org/JA98AX32AF.
JAMA
1.Can ZG, Bal H. TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI. CÜİİBFD. 2025;28:1–13.
MLA
Can, Zeynep Gizem, ve Harun Bal. “TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 1, Eylül 2025, ss. 1-13, https://izlik.org/JA98AX32AF.
Vancouver
1.Zeynep Gizem Can, Harun Bal. TEMEL GELİRİN YENİDEN DAĞITIM POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE İÇİN BİR MİKROSİMÜLASYON ÇALIŞMASI. CÜİİBFD [Internet]. 01 Eylül 2025;28(1):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98AX32AF