D-8 Ekonomileri, Dış Ticaret Desenleri ve Türkiye İçin Önemi: İhracat ve İthalat Yoğunluğu Endeksiyle Bir Değerlendirme
Abstract
1997’de Türkiye, Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya ve Pakistan’ın bir araya gelerek oluşturduğu D-8 Ekonomik İşbirliği Örgütünün en önemli kuruluş amacı üye ülkeler arasındaki ekonomik işbirliğini ve dış ticareti arttırmaktır. Kuruluşundan bu yana D-8 ülkelerinin küresel üretim ve dış ticaretteki payları giderek artmaktadır. Ancak D-8 ülkeleri halen bir bütün olarak birincil mal ihracatçısı ve ara/yatırım malı ithalatçısıdır. Bu bağlamda çalışma kapsamında D-8’in Türkiye’nin dış ticaretindeki yeri ve öneminin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle D-8’in küresel ekonomideki konumu ve dış ticaret bileşenleri tespit edilmiştir. Sonrasında ise ilgili yedi ülkenin Türkiye ile dış ticaret verileri 1998-2017 yılları için ihracat ve ithalat yoğunluk endeksleri ile analiz edilmiştir. Türkiye’nin D-8 ülkeleri ile ihracatı ağırlıklı olarak ara ve yatırım mallarından ithalatı ise ağırlıklı olarak birincil mallardan (petrol ve hammadde) oluşmaktadır. Yapılan ölçümlerde her iki endeks değeri için de öne çıkan ülkeler İran ve Mısır olmuştur. İhracat yoğunluk endeksinin en düşük çıktığı ülkeler ise Malezya, Endonezya ve Bangladeş’tir. İthalat yoğunluk endeksi en düşük olanlar ise Nijerya, Malezya ve Endonezya’dır. Ayrıca genel itibariyle Türkiye için özellikle ithalat başta olmak üzere D-8 ülkeleriyle yapılan dış ticaretin öneminin arttığı tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Ağır, H. ve Şahbaz, A. (2016). D-8 ülkelerinin makroekonomik performansı ve Türkiye’nin dış ticareti ICPESS (International Congress on Politic, Economic and Social Studies) (No. 1): 71-85.
- Aksu, M. ve Gürbüz, A. (2017). D8 ülkeleri arasındaki dış ticaret işlemlerinde barter yönteminin uygulanabilirliği. Journal of History Culture and Art Research, 6(6): 578-592.
- Aydın, F. F. (2018). “D-8 Ülkelerinde Biyokütle Enerjisi Tüketimi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 371-377.
- Bocutoğlu, E. (2017). Kuruluşunun 20. yılında sürdürülebilir kapsayıcı büyüme açısından D-8 iktisadi işbirliği örgütü üye devletlerinin mevcut durumu: dünya ekonomik forumu verileri ile bir değerlendirme. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 6(15), 186-212.
- Brown, A. J. (1947). Applied economics: aspects of the world economy in war and peace. Edinburgh: Hugh Paton and Sons Ltd.
- D-8 Organization for Economic Cooperation. (2019, Mayıs 19). Calendar of events. http://developing8.org/2019/?post_type=event adresinden erişilmiştir.
- Destebaşı, E. (2017). Savunma, eğitim ve sağlık harcamaları arasındaki nedensellik analizi: D-8 ülkeleri örneği. Enderun, 1(1), 28-43.
- Doğan, A. (2015). Türkiye’nin D8 ülkeleriyle ticaretinin yapısal analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7(13): 166-189.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
November 30, 2019
Submission Date
October 1, 2019
Acceptance Date
November 27, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 5 Number: 2
Cited By
Gaziantep ili ihracatının coğrafi çeşitliliği
Türk Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.17211/tcd.899402ULUSLARARASI EKONOMİK ENTEGRASYON YAKLAŞIMI BAĞLAMINDA D-8 (DEVELOPING-8) EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜNÜN ANALİZİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46928/iticusbe.1300682D8 ÜLKELERİNİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ CRITIC/LOPCOW-CoCoSo MODELİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1340466Azerbaycan'ın D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'na Üyeliği: Süreç ve Etkiler
Uluslararası İlişkiler ve Politika Dergisi
https://doi.org/10.62334/ulipod.16753251995-2023 Arasında Türkiye’nin Bölgesel Dış Ticaret Yoğunluğunun Benimsenen Ticaret Politikaları Kapsamında Değerlendirilmesi
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17153/oguiibf.1768920