Research Article

Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma

Volume: 6 Number: 2 November 30, 2020
EN TR

Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma

Abstract

Adil gelir dağılımı, iktisat politikalarının çözmede yetersiz kaldığı en temel iktisadi ve sosyal problemlerinden biridir. Dolayısıyla gelir dağılımını düzeltecek daha iyi politikaların geliştirilebilmesi için gelir eşitsizliğine yol açan nedenlerin belirlenebilmesi son derece önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’de gelir dağılımının güncel durumunu ve bölgelerarası farklılıkları, Lorenz eğrisi ve yoğunlaşma (konsantrasyon) eğrileri aracılığıyla incelemektir. Bu amaç hanehalkı gelir bileşenlerinin analizi ile detaylandırılmaktadır. TÜİK tarafından sağlanan 2018 yılına ait Hanehalkı Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi verileri ile yapılan analizlerde Türkiye için Gini katsayısı ve Palma oranı sırasıyla 0,393 ve 1,798 olarak tahmin edilmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye’de gelir eşitsizliği coğrafi bölgeler arasında önemli oranda farklılaşmaktadır. İstanbul ve Batı Marmara bölgeleri en yüksek gelir eşitsizliğine sahip bölgelerdir. Bu sonuç, iktisadi gelişme ya da büyümenin gelir eşitsizliğini azaltmada başarılı olamadığını göstermektedir. Diğer yandan sosyal yardımlar, vergiler, menkul kıymet ve gayrimenkul gelirlerinin gelir dağılımı üzerinde önemli etkilere sahip olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Türkiye’de vergi sistemi gelir eşitsizliğini azaltıcı yönde etkiye sahipken gelir gruplarının diğer gelir bileşenlerinden aldıkları payın büyük kısmı genellikle üst gelir gruplarına aktarıldığından dolayı bu gelir bileşenlerinin mevcut dağılımı gelir eşitsizliğini artırıcı etkiler yaratmaktadır. Bunun yanı sıra, sosyal yardımların da daha çok üst gruplara aktarıldığına ve düşük gelir gruplarına yönlendirilemediğine dair kanıtlara ulaşılmaktadır. Son olarak gayrimenkul gelirlerinin de adil dağılmadığı ancak menkul kıymet gelirlerinden farklı olarak gayrimenkul gelirlerinin tüm gelir grupları tarafından elde edilebildiği söylenebilir.

Keywords

References

  1. Alvaredo, F., Chancel, L., Piketty, T., Saez, E., & Zucman, G. (Eds.). (2018). World inequality report 2018. Cambridge: Belknap Press.
  2. Andriopoulou, E., Kanavitsa, E., & Leventi, C. (2020). The distributional impact of recurrent immovable property taxation in Greece.
  3. https://www.researchgate.net/profile/Chrysa_Leventi/publication/339376605_The_Distributional _Impact_of_Recurrent_Immovable_Property_Taxation_in_Greece/links/5e4e52ee458515072dabbce7/ The-Distributional-Impact-of-Recurrent-Immovable-PropertyTaxation-in-Greece.pdf adresinden erişilmiştir.
  4. Araújo, A. (2019). The distributional effects of indirect taxes in Portugal. https://run.unl.pt/bitstream/10362/66382/1/Araujo_2019.pdf adresinden erişilmiştir.
  5. Atkinson A. B. (2018). Eşitsizlik ne yapılabilir? (Ö. Limanlı ve E. Kaya, çev.). Efil Yayınevi: Ankara. (Orijinal çalışma 2015’te yayınlanmıştır).
  6. Aydın, K., (2012). Türkiye’de kişisel gelir dağılımının sosyo ekonomik ve demografik belirleyicileri. Çalışma ve Toplum, 1, 147-166.
  7. Bahçe, S., ve Köse, A. H. (2017). Türkiye’de sınıfsal gelir dağılımı (2002-2011): Dağıtılamamış kârları içeren bir analiz. M. Koyuncu,H. Mıhçı ve E. Yeldan (Ed.), Geçmişten geleceğe Türkiye ekonomisi: Fikret Şenses’e Armağan (ss. 319-342). İstanbul: İletişimYayınları.
  8. Bakis, O., & Polat, S. (2015). Wage inequality in Turkey, 2002–10. Economics of transition, 23(1), 169-212.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 30, 2020

Submission Date

May 24, 2020

Acceptance Date

October 30, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 6 Number: 2

APA
Topuz, S. G., & Sekmen, T. (2020). Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma. Current Research in Social Sciences, 6(2), 103-124. https://doi.org/10.30613/curesosc.742181
AMA
1.Topuz SG, Sekmen T. Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma. Curr Res Soc Sci. 2020;6(2):103-124. doi:10.30613/curesosc.742181
Chicago
Topuz, Seher Gülşah, and Taner Sekmen. 2020. “Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz Ve Yoğunlaşma Eğrileri Ile Analiz Edilmesi Ve Bölgeler Arası Karşılaştırma”. Current Research in Social Sciences 6 (2): 103-24. https://doi.org/10.30613/curesosc.742181.
EndNote
Topuz SG, Sekmen T (November 1, 2020) Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma. Current Research in Social Sciences 6 2 103–124.
IEEE
[1]S. G. Topuz and T. Sekmen, “Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma”, Curr Res Soc Sci, vol. 6, no. 2, pp. 103–124, Nov. 2020, doi: 10.30613/curesosc.742181.
ISNAD
Topuz, Seher Gülşah - Sekmen, Taner. “Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz Ve Yoğunlaşma Eğrileri Ile Analiz Edilmesi Ve Bölgeler Arası Karşılaştırma”. Current Research in Social Sciences 6/2 (November 1, 2020): 103-124. https://doi.org/10.30613/curesosc.742181.
JAMA
1.Topuz SG, Sekmen T. Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma. Curr Res Soc Sci. 2020;6:103–124.
MLA
Topuz, Seher Gülşah, and Taner Sekmen. “Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz Ve Yoğunlaşma Eğrileri Ile Analiz Edilmesi Ve Bölgeler Arası Karşılaştırma”. Current Research in Social Sciences, vol. 6, no. 2, Nov. 2020, pp. 103-24, doi:10.30613/curesosc.742181.
Vancouver
1.Seher Gülşah Topuz, Taner Sekmen. Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma. Curr Res Soc Sci. 2020 Nov. 1;6(2):103-24. doi:10.30613/curesosc.742181

Cited By